Vai al contenuto

Tier

Da Wikipedia
Articul per Ladin Gherdëina Image
Image
Deplu sortes de tieres

N tier (gherdëina: tier, badiot: tier, fascian: animèl) ie - do la tlassificazion tlassica - n vester vivënt eterotrof, che se nurësc de sustanzes organiches. L tiermul tier reservun ncueicundì a vestri cumplesc y plurizelulèrs, scebën che n ebe giut cunscidrà i protozoères coche tieres unizelulèrs. Coche duc i vestri vivënc, à i tieres semiënc cun chëi che i forma na grupa omogenéa, tlameda spezia.

Tla tlassificazion filogenetica che en drova atuelmënter, ie l taxon di tieres (latin: Animalia) stà remplazà da chël di metazoères (latin: Metazoa) che vën definii coche organisms eucarioc plurizelulèrs, motils y eterotrofs.

Tla rujeneda de uni di, ntëndun cun "tieres" dantaldut tieres superiëures. Formes animeles sciche la sponges, i corai y la anemones de mer ne vën tl lingaz da uni di nia cunsciderei coche tieres, scebën che i feje pert dl rëni animel, coche per auter ënghe i umans[1].

Carateristighes genereles permët de tlassifië la spezies che viv te mbranciamënc (o bifurcazions):

  • La sponges (latin: Porifera)
  • I piëns (latin: Ctenophora)
  • I urtiënc (latin: Cnidaria)
  • I mutadëurs (latin: Ecdysozoa)
  • I ierms plac(latin: Platyzoa)
  • I locotrofozoèrs (latin: Lophotrochozoa)
  • I deuterostomians (latin: Deuterostomia)

Categories de tieres [2]

[mudé | muda l codesc]
Image
Rana latastei
Image
Cygnus olor
Image
Giraffa camelopardalis rothschildi
Image
Arothron stellatus
Image
Bos taurus
Image
Equus Przewalski
Image
Oryctolagus cuniculus
Image
Marmota marmota
Image
Capra ibex
Image
Garrulus glandarius

Tupa

Flutra

Lingiola urbejidla

Tieres salveres ti raions ecuatoriei

[mudé | muda l codesc]


Tieres de cësa

[mudé | muda l codesc]

Cian


Tl ambiënt naturel dla Dolomites iel deplu sortes de uciei. Danter chisc iel[3]:

Tieres morc ora

[mudé | muda l codesc]

Plates cunliedes

[mudé | muda l codesc]
  1. Animalia, sun Enciclopedia Britannica, Encyclopædia Britannica
  2. Animalia, sun Enciclopedia Britannica, Encyclopædia Britannica
  3. Klaus Hellrigl: Atlas der Vogelwelt Südtirols, O.Niederfrieniger/P.Schreiner/L.Unterholzner, Tappeiner/Athesia Lana, 1996

Vocabolar dl ladin leterar

[mudé | muda l codesc]
Image

tier Ⓔ dtir. tiεr (EWD 7, 81) 6 1864 tieres pl. (VianUA, JëntCunvënt1864:196)
gad. tier mar. tier Badia tier grd. tier fas. tier fod. tier amp. tier LD tier
s.m. Ⓜ tiers
(gad. P/P 1966; V/P 1998; DLS 2002, grd. G 1879; G 1923; L 1933; F 2002; DLS 2002, fod. Pe 1973; DLS 2002, LD DLS 2002)