Rode Zee

Zie Rode Zee (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Rode Zee.

Rode Zee
Locatie	tussen Azië en Afrika
Zee	Indische Oceaan
Coördinaten	20° 9′ NB, 38° 39′ OL
Oppervlakte	438.000 km²
Diepte (max.)	2604 m
Diepte (gem.)	558 m
Breedte	27 km
Max. breedte	360 km
Lengte	1800 km
Detailkaart
Bathymetrische kaart van de Rode Zee
Foto's
Strand aan de Rode Zee in Sharm-el-Sheikh.
Portaal    Geografie

De Rode Zee is een langgerekte binnenzee gelegen tussen Azië en Afrika. De naam is afkomstig van de rode blauwwieren die af en toe in grote hoeveelheden in deze zee voorkomen waardoor het water een rode schijn kan hebben. Een andere lezing over de herkomst van de naam "Rode Zee" is dat de naam een verwijzing is naar de rode rotsen/bergen die aan de Golf van Akaba uit de zee oprijzen.

Geografie

De zee is nergens breder dan ongeveer 360 kilometer en loopt in het noorden uit in twee smalle baaien: de diepe Golf van Akaba en de westelijke, veel ondiepere Golf van Suez. In het zuiden staat zij via de zeestraat Bab el Mandeb in verbinding met de Golf van Aden, een uitloper van de Indische Oceaan. De Rode Zee grenst in het noorden aan Israël en Jordanië, in het oosten aan Saoedi-Arabië en Jemen en in het westen aan Eritrea, Soedan en Egypte.

Men denkt dat de Rode Zee met het verlopen van nog gigantisch vele jaren een oceaan kan worden. De Rode Zee ligt op een plek waar Afrika en het Arabisch schiereiland tijdens de afgelopen 10 tot 20 miljoen jaar door drie platen uiteen zijn getrokken. Als deze beweging met ongeveer 1 cm per jaar doorgaat, zal de Rode Zee over 400 miljoen jaar net zo breed zijn als de Atlantische Oceaan nu.

Overzicht van landen die aan de Rode Zee liggen:

•  Soedan
•  Egypte
•  Israël
•  Jordanië
•  Saoedi-Arabië
•  Jemen
•  Eritrea

Geologie

De Rode Zee is ontstaan als gevolg van de platentektoniek. De Arabische plaat divergeert van de Afrikaanse zodat er een MOR (Midoceanische rug) aan het ontstaan is (analoog aan de huidige Atlantische MOR). Deze breuk zet zich voort in de Afrikaanse rift met onder andere de Kilimanjaro en het Victoriameer.

Scheepvaart

De Rode Zee is een belangrijke zeeroute in de handel tussen Azië en Europa. In oktober 2023 brak een crisis uit, toen de Houthi-beweging als reactie op de Oorlog Hamas-Israël een reeks aanvallen begon op vrachtschepen in de Rode Zee waarvan het beweerde dat ze verbonden waren met Israël. Als gevolg daarvan kozen vele schepen noodgedwongen voor de langere zeeroute rond Kaap de Goede Hoop.

Toerisme

De Rode Zee is een populaire vakantiebestemming voor Europeanen, onder wie ook Russen, maar ook voor Arabieren. Enkele badplaatsen en duikgebieden aan de Rode Zee zijn Hurghada, Sahl Hasheesh, Marsa Alam, Taba Heights, Dahab en Sharm-el-Sheikh in Egypte, Akaba in Jordanië en Eilat in Israël. Vooral in de Egyptische kustgebieden aan de Rode Zee vormt het toerisme een belangrijke bron van inkomsten.

Onderwaterwereld

Rodezeewimpelvis

Zie ook Lessepsiaanse migratie

De Rode Zee is beroemd vanwege zijn prachtige en uitgestrekte koraalriffen, onder andere langs de kusten van Egypte en Soedan. Deze kustriffen behoren tot de rijkste koraalriffen van de wereld. Omdat het water van de Rode Zee aan twee zijden wordt begrensd door uitgestrekte woestijnen waarin weinig regen valt, is het water er relatief warm en helder. De koraalriffen van het noordelijk deel van de Rode Zee behoren tot de noordelijkste gelegen koraalriffen van de wereld.

De Franse onderwateronderzoeker Cousteau hield hier zijn eerste expedities. Bekend was ook zijn onderwaterdorp op het rif Shab Rumi voor de kust van Soedan. De onderwaterwereld van de Rode Zee toont een grote overeenkomst met die van de aangrenzende Indische Oceaan.

Enkele voorbeelden van het onderwaterleven zijn: steenkoralen, zachte koralen, maanstaartjuweelbaars, grijze rifhaai, oceanische witpunthaai, rode koraalbaars en anthias. Bepaalde koraalvissen zoals de keizersvis, Acanthurus sohal, Heniochus intermedius (rodezeewimpelvis, zie afbeelding) en de tweebandanemoonvis treft men alleen in de Rode Zee (en Indische Oceaan) aan.

In de Bijbel

De Rode Zee wordt in de Bijbelboeken Exodus 23:31, Numeri 21:4, Deuteronomium 2:1 en 1 Koningen 9:26 vermeld als de plaats waar God zijn volk Israël doorheen leidde waarna hij de Farao met zijn leger in de golven liet verdrinken. Voor orthodox-protestanten is de Rode Zee een belangrijk symbool: "Gij, die den verstokten Farao met al zijn volk in de Rode Zee verdronken hebt, en Uw volk Israël droogvoets daardoor geleid, door hetwelk de Doop beduid werd [...]" (uit het protestantse doopformulier).

In de Koran

De Rode Zee wordt in de Koran beschreven als de plaats waar God (Allah) de profeet Musa (Mozes) en de Israëlieten redde van de onderdrukking door de farao. Hoewel de naam “Rode Zee” niet expliciet wordt genoemd in de Koran, verwijzen de teksten naar een zee (al-bahr) die door goddelijk ingrijpen werd gespleten.

Volgens de Koran leidde Musa zijn volk weg uit Egypte, achtervolgd door de farao (Fir‘awn) en diens leger. Op Gods bevel sloeg Musa met zijn staf op het water, waarna de zee zich opende en een doorgang vormde met aan weerszijden hoge watermassa’s. De Israëlieten trokken droogvoets door de zee, terwijl de farao en zijn leger hen volgden. Toen zij zich midden in de doorgang bevonden, sloten de wateren zich weer, waardoor zij verdronken. Dit wordt beschreven in onder andere Soera 20:77–78 en 26:63–66.

De zee fungeert in deze passages niet alleen als geografische plaats, maar ook als een krachtig symbool van goddelijke macht. Het splijten van de zee geldt als een van de grote tekenen (āyāt) van God: een wonder dat de gelovigen bevestigt en de tegenstanders waarschuwt. In Soera 10:90–92 wordt bovendien vermeld dat de farao op het moment van verdrinking zijn geloof uitsprak, maar dat dit te laat kwam; zijn lichaam werd echter bewaard als teken voor latere generaties.

Binnen de islamitische traditie wordt de doortocht door de zee gezien als een voorbeeld van vertrouwen in God en Zijn leiding. De zee staat symbool voor zowel redding als oordeel: redding voor degenen die geloven en gehoorzamen, en ondergang voor degenen die hoogmoedig en onrechtvaardig zijn. In latere interpretaties wordt de plaats vaak geïdentificeerd met de Rode Zee of een aangrenzend watergebied, al blijft de exacte geografische locatie onderwerp van discussie onder geleerden.

In de Thora

De Rode Zee in de Thora

De Rode Zee speelt een centrale rol in de Thora als de plaats waar God het volk Israël bevrijdde uit de slavernij in Egypte. In het boek Exodus wordt verteld hoe de Israëlieten, geleid door Mozes, bij de zee kwamen terwijl het leger van de farao hen achtervolgde.

Volgens Exodus 14 gebood God Mozes zijn staf over de zee uit te strekken, waarna een sterke oostenwind het water terugdreef en de zee zich splitste. Hierdoor ontstond een pad door het water, met muren van water aan weerszijden, zodat de Israëlieten droogvoets konden oversteken. Toen de farao en zijn leger hen volgden, liet God de wateren terugkeren, waardoor de Egyptische strijdmacht verdronk.

In de Hebreeuwse tekst wordt de zee meestal aangeduid als Yam Suf (rietzee), wat door veel vertalingen wordt weergegeven als de Rode Zee, al is er discussie over de precieze geografische betekenis van deze term. Sommige geleerden suggereren dat het eerder om een moerasachtig gebied of een ondiepe lagune ging.

Panorama

De Rode Zee met links Eilat in Israël en aan de overkant Jordanië

Bronnen, noten en/of referenties

Mediabestanden

Zie de categorie Red Sea van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.