Saltu al enhavo

Traŭpedoj

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Kiel legi la taksonomionVikipedio:Kiel legi la taksonomion
Kiel legi la taksonomion
Traŭpedoj
Image
Biologia klasado
Regno: Animaloj Animalia
Filumo: Ĥorduloj Chordata
Klaso: Birdoj Aves
Ordo: Paseroformaj Passeriformes
Subordo: Paseroj Passeri
Familio: Traŭpedoj Thraupidae
Image

Multaj: vidu tekston

Aliaj Vikimediaj projektoj
Image
Image
vdr
Image
Chlorornis riefferii

La Traŭpedoj (Traupidae), komune nomitaj tanagroj, estas precipe neotropisa specioriĉa kaj formriĉa familio el la ordo de la Paseroformaj birdoj (Passeriformes). Antaŭe la fakuloj enordigis ilin kiel subfamilion Thraupinae al la Emberizedoj (Emberizidae)

Disvastiĝo

[redakti | redakti fonton]

Traŭpedoj troviĝas ekskluzive en Ameriko kaj sur la insuloj en la Kariba Maro kaj loĝas precipe en la arbokronoj en la arbaroj. La plej multaj specioj vivas en la tropikaj regionoj en Sudameriko kaj estas nemigrantaj birdoj. Nur kvar specioj ekloĝis en regionoj norde de Meksiko.

Rekoniloj

[redakti | redakti fonton]

La plumaro estas bunta kaj atentofrape kolora, kaj la birdoj disponas pri bone evoluintaj kruroj, kiuj faciligas la vivon en la arboj. Ilia kantado estas ne tre impona, ne forte evoluis. Tamen ĉe la genro Rhodinocichla rosea la kantado estas bone evoluinta.

Ili nutras sin prefere per insektoj. Ofte ili sekvas la trakojn de la Migraj formikoj (Ecitoninae) kaj kaptas la ekfuĝantajn insektojn.

Ili konstruas plejparte pelvetoformajn nestojn sur arboj kaj arbustoj; sed ankaŭ estas specioj, kiuj konstruas fermitajn nestojn kun enirejo flanka. La ovaro konsistas el unu ĝis kvin ovoj.

Taksonomio

[redakti | redakti fonton]
Image
Piranga olivacea
Image
Ramphocelus bresilius
Image
Sporophila bouvreuil

La familion Thraupidae unue enkondukis (kiel subfamilion Thraupinae) germana ornitologo Jean Cabanis. La tipa genro estas Thraupis.[1][2]

Oni apartenigas Traŭpedojn al pli granda senranga taksono naŭprimaraj kantobirdoj en subordo Passeri, kiu enhavas na pli ol 800 birdoj el diversaj familioj. Antaŭ apero de molekula filogenetiko la sistematikistoj de tiu ĉi grupo baziĝas plejaprte je nutraĵaj preferoj kaj respondaj morfologiaj adaptaĵoj. Nektarmanĝulojn oni apartenigis al familio Cerebedoj, semmanĝulojn kun larĝaj bekoj al Kardinaledoj, semmanĝuloj kun pli mallarĝaj kaj mezgrandaj bekoj al Emberizedoj, insektomanĝulojn al Ikteredoj, kaj fruktomanĝulojn al Traŭpedoj.[3] Tiu ĉi klasado dekomence havis problemojn, ĉar klasadoj surbaze de aliaj morfologiaj ĥarakterizaĵoj produktis malsamajn sistematikojn.[4] Ekde la lasta jardeko de la 20-a jarcento serio de molekulfilogenetikaj esploroj kondutis al tuta reorganizo de antaŭa sistematiko de kantobirdaj familioj. Interalie, laŭ nuna sistematiko al Traŭpedoj apartenas kaj semmanĝulojn kun larĝaj kaj mallarĝaj bekoj, kaj nektarmanĝulojn, kaj insektomanĝulojn, kaj fruktmanĝulojn.[3] Unu konsekvenco de tiu ĉi rekonfiguro de familioj estas ke kutimaj nomoj de multaj specioj ofte ne kongruas kun la familio, ekzemple birdoj el genro Chlorothraupis estas kutime nomataj tanagroj, kvankam la genro apartenas al Kardinaledoj, kaj kelkaj specioj el Traŭpedoj estas nomataj fringoj aŭ kardinaloj.[5]

Plue la sistematiko de Traŭpedoj estas reviziita post molekulfilogenetika esploro publikigita en 2014, kiu montris ke kelkaj en tradiciaj genroj de la familio ne estas monofiletikaj.[3] Post la revizio estis enkondukitaj 6 novaj genroj, 11 estis rekreitaj kaj 7 forigitaj.[6][5]

Sistematiko

[redakti | redakti fonton]

Laŭ la plej freŝa sistematiko el jaro 2023, la familio enhavas 386 speciojn dividitajn je 105 genroj kaj 15 subfamilioj.[3][5]

Catamblyrhynchinae

[redakti | redakti fonton]

Pluŝĉapulo ne havas proksimajn parencojn kaj nun estas konsiderata ĝia propra subfamilio. Antaŭe oni konsideris ĝin aŭ aparta familio Catamblyrhynchidae aŭ subfamilio Catamblyrhynchinae en familio Emberizidae .[3]

BildoGenroSpecioj
ImageCatamblyrhynchus Lafresnaye, 1842

Orchesticinae

[redakti | redakti fonton]

Du unuspeciaj genroj kun larĝaj kaj dikaj bekoj. Antaŭe Parkerthraustes apartenis al Cardinalidae.

BildoGenroSpecioj
ImageOrchesticus Cabanis, 1851
ImageParkerthraustes Remsen, 1997

Nemosiinae

[redakti | redakti fonton]

Brilkoloraj sekse duformaj birdoj kiuj formas unuspeciajn birdarojn

BildoGenroSpecioj
ImageNemosia Vieillot, 1816
ImageCyanicterus Bonaparte, 1850
ImageSericossypha Lesson, 1844
Image Compsothraupis Richmond, 1915

Emberizoidinae

[redakti | redakti fonton]

Herbejaj birdoj, antaŭe apartenataj al Emberizidae.

BildoGenroSpecioj
ImageCoryphaspiza G.R. Gray, 1840
ImageEmbernagra Lesson, 1831
ImageEmberizoides Temminck, 1822

Porphyrospizinae

[redakti | redakti fonton]

Birdoj kun flavaj bekoj. La blua flavbeka fringo (Rhopospina caerulescens) antaŭe apartenis al Cardinalidae, ĉiuj aliaj al Emberizidae.

BildoGenroSpecioj
ImageIncaspiza Ridgway, 1898
ImageRhopospina Cabanis, 1851

Hemithraupinae

[redakti | redakti fonton]

Sekse duformaj birdoj, multaj el kiuj havas flavajn kaj nigrajn kolorojn en plumaro. Krom genro Heterospingus ĉiuj havas longajn kaj maldikajn bekojn.

BildoGenroSpecioj
ImageChlorophanes Reichenbach, 1853
ImageIridophanes Ridgway, 1901
ImageChrysothlypis Berlepsch, 1912
ImageHeterospingus Ridgway, 1898
ImageHemithraupis Cabanis, 1850

Sekse duformaj birdoj, kutime iĉoj estas pli bluaj kaj inoj pli verdaj.

BildoGenroSpecioj
ImageTersina Vieillot, 1819
ImageCyanerpes Oberholser, 1899
ImageDacnis Cuvier, 1816

Saltatorinae

[redakti | redakti fonton]

Plejparte arbaraj birdoj kun longaj vostoj kaj dikaj bekoj. Antaŭe apartenis al Cardinalidae.

BildoGenroSpecioj
ImageSaltatricula Burmeister, 1861
ImageSaltator Vieillot, 1816

Coerebinae

[redakti | redakti fonton]
Image
Klasika bildo pri diverseco de Darvinaj fringoj.

Tio ĉi subfamilio enhavas la tribon Geospizini, grupon de birdoj konataj kiel Darvinaj fringoj endemiaj en Galapagoj kaj Kokosa Insulo. Ĝuste laŭ observoj de tiuj ĉi birdoj Karolo Darvino formis sian teorion de evoluo.

Preskaŭ ĉiuj specioj en tiu ĉi subfamilio laŭ pli malnovaj sistematikoj apartenis al Emberizidae. La esceptoj estis banana sukerbirdo kiu apartenis al Parulidae kaj oranĝa sukerbirdo kiu dekomence estis en Traŭpedoj. Birdoj de tiu ĉi subfamilio konstruas nestojn kun tegmento kaj flanka enirejo. Laŭ furaĝaj kutimoj la birdoj diversas: la subfamilio inkludas kaj nektarmanĝulojn (Coereba, Euneornis), kaj semmanĝulojn (Geospiza, Loxigilla, Tiaris), kaj insektmanĝulojn (Certhidea).[3]

BildoGenroSpecioj
ImageCoereba Vieillot, 1809
ImageTiaris Swainson, 1827
ImageEuneornis Fitzinger, 1856
ImageMelopyrrha Bonaparte, 1853
ImageLoxipasser Bryant, 1866
ImagePhonipara Bonaparte, 1850
ImageLoxigilla Lesson, 1831
ImageMelanospiza Ridgway, 1897
ImageAsemospiza Burns, Unitt, & Mason, 2016

Darvinaj fringoj:

BildoGenroSpecioj
ImageCerthidea Gould, 1837
ImagePlatyspiza Ridgway, 1897
ImagePinaroloxias Sharpe, 1885
ImageCamarhynchus Gould, 1837
ImageGeospiza Gould, 1837

Tachyphoninae

[redakti | redakti fonton]

Plejparte malaltaĵaj birdoj. Multaj specioj havas ornamajn plumojn, ekzemple krestojn, kaj rimarkeblan seksan duformismon.[3]

BildoGenroSpecioj
ImageVolatinia Reichenbach, 1850
ImageConothraupis Sclater, PL, 1880
ImageCreurgops Sclater, PL, 1858
ImageEucometis Sclater, PL, 1856
ImageTrichothraupis Cabanis, 1851
ImageHeliothraupis Lane et al., 2021
ImageLoriotus Jarocki, 1821
ImageCoryphospingus Cabanis, 1851
ImageTachyphonus Vieillot, 1816
ImageRhodospingus Sharpe, 1888
ImageLanio Vieillot, 1816
ImageRamphocelus Desmarest, 1805

Sporophilinae

[redakti | redakti fonton]

Semmanĝuloj kaj semfringoj, antaŭe apartenigitaj al Emberizidae. Unu genro Sporophila, kiu absorbis iamajn genrojn Dolospingus kaj Oryzoborus.

BildoGenroSpecioj
ImageSporophila Cabanis, 1844

Poospizinae

[redakti | redakti fonton]

Parto de subfamilio antaŭe estis en Emberizidae. Kelkaj specioj nomiĝas Inkaj fringoj, kvankam ne tre parencaj al genro Incaspiza.

BildoGenroSpecioj
ImagePiezorina Lafresnaye, 1843
ImageXenospingus Cabanis, 1867
ImageCnemoscopus Bangs & Penard, 1919
ImagePseudospingus Berlepsch & Stolzmann, 1896
ImagePoospiza Cabanis, 1847
ImageKleinothraupis Burns, Unitt, & Mason, 2016
ImageSphenopsis Sclater, 1862
ImageThlypopsis Cabanis, 1851
ImageCastanozoster Burns, Unitt, & Mason, 2016
ImageDonacospiza Cabanis, 1851
ImageCypsnagra Lesson, R, 1831
ImagePoospizopsis Berlepsch, 1893
ImageUrothraupis Taczanowski & Berlepsch, 1885
ImageNephelornis Lowery & Tallman, 1976
ImageMicrospingus Taczanowski, 1874

Diglossinae

[redakti | redakti fonton]

Malgraŭ sia genetika parenceco, morfologie kaj ekologie tiuj ĉi birdoj tre diversas. La subfamilio inkludas kaj semmanĝulojn (Nesospiza, Sicalis, Catamenia, Haplospiza), kaj artropod-manĝulojn (Conirostrum), kaj specialiston pri bambuo (Acanthidops), kaj specialistan afid-manĝulon (Xenodacnis), kaj ŝtonmarajn specialistojn (Idiopsar). Multaj specioj renkonteblas en grandaj altecoj.

Antaŭe, Conirostrum apartenis al Parulidae, Diglossa al Thraupidae, kaj ĉiuj aliaj genroj de la subfamilio al Emberizidae.[3]

BildoGenroSpecioj
ImageConirostrum d'Orbigny & Lafresnaye, 1838
ImageSicalis F. Boie, 1828
ImagePhrygilus Cabanis, 1844
ImageNesospiza Cabanis, 1873
ImageRowettia Lowe, 1923
ImageMelanodera Bonaparte, 1850
ImageGeospizopsis Bonaparte, 1856
ImageHaplospiza Cabanis, 1851
ImageAcanthidops Ridgway, 1882
ImageXenodacnis Cabanis, 1873
ImageIdiopsar Cassin, 1867
ImageCatamenia Bonaparte, 1850
ImageDiglossa Wagler, 1832

Thraupinae

[redakti | redakti fonton]

"Klasikaj" aŭ "tipaj" tanagroj, kiuj tradicie formis la koron de la familio. Ankaŭ tiu ĉi familio enhavas birdojn nomataj kardinaloj pro simileco al Cardinalidae, kiu, tamen, antaŭe apartenis al Emberizidae.

BildoGenroSpecioj
ImageCalochaetes Sclater, PL, 1879
ImageIridosornis Lesson, 1844
ImageRauenia Wolters, 1980
ImagePipraeidea Swainson, 1827
ImagePseudosaltator K.J. Burns, Unitt & N.A. Mason, 2016
ImageDubusia Bonaparte, 1850
ImageButhraupis Cabanis, 1851
ImageSporathraupis Ridgway, 1898
ImageTephrophilus R. T. Moore, 1934
ImageChlorornis Reichenbach, 1850
ImageCnemathraupis Penard, 1919
ImageAnisognathus Reichenbach, 1850
ImageChlorochrysa Bonaparte, 1851
ImageWetmorethraupis Lowery & O'Neill, 1964
ImageBangsia Penard, 1919
ImageLophospingus Cabanis, 1878
ImageNeothraupis Hellmayr, 1936
ImageDiuca Reichenbach, 1850
ImageGubernatrix Lesson, 1837
ImageStephanophorus Strickland, 1841
ImageCissopis Vieillot, 1816
ImageSchistochlamys Reichenbach, 1850
ImageParoaria Bonaparte, 1832
ImageIxothraupis Bonaparte, 1851
ImageChalcothraupis Bonaparte, 1851
ImagePoecilostreptus Burns, KJ, Unitt, & Mason, NA, 2016
ImageThraupis F. Boie, 1826
ImageStilpnia Burns, KJ, Unitt, & Mason, NA, 2016
ImageTangara Brisson, 1760

Referencoj

[redakti | redakti fonton]
  1. (1847) Ornithologische Notizen”, Archiv für Naturgeschichte (de) 13, p. 186–256; 308–352 [316].
  2. (1977) Opinion 1069 Correction of entry in official list of family-group names in zoology for name number 428 (Thraupidae)”, Bulletin of Zoological Nomenclature 33 (3/4), p. 162–164.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 (2014) Phylogenetics and diversification of tanagers (Passeriformes: Thraupidae), the largest radiation of Neotropical songbirds”, Molecular Phylogenetics and Evolution 75, p. 41–77. doi:10.1016/j.ympev.2014.02.006.
  4. (2007) “Defining a monophyletic Cardinalini: A molecular perspective”, Molecular Phylogenetics and Evolution 45 (3), p. 1014–1032. doi:10.1016/j.ympev.2007.07.006.
  5. 1 2 3 Tanagers and allies. IOC World Bird List Version 11.2. International Ornithologists' Union (July 2021). Alirita 18 December 2021 .
  6. (2016) “A genus-level classification of the family Thraupidae (Class Aves: Order Passeriformes)”, Zootaxa 4088 (3), p. 329–354. doi:10.11646/zootaxa.4088.3.2.

Vidu ankaŭ

[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj

[redakti | redakti fonton]