Ir al contenido

aguantar

De Wikcionario, el diccionario libre
aguantar
pronunciación (AFI) [aɣ̞wãn̪ˈt̪aɾ] Colombia
silabación a-guan-tar
acentuación aguda
longitud silábica trisílaba
rima

Etimología 1

[editar]

Se documenta por primera vez en 1377.[1] Del italiano agguantare.

Verbo transitivo

[editar]
1
Mantenerse en una posición o actitud a pesar de contratiempos o embates.
2
Resistir con fortaleza o vigor pesos, impulsos, trabajos, etc.[2]
3 Deporte, tauromaquia
Adelantar el diestro el pie izquierdo, en la suerte de matar, para citar al toro, conservando esta postura hasta dar la estocada, y resistiendo cuanto le es posible la embestida, de la cual se libra con el movimiento de la muleta y con la huida.[2]

Locuciones

[editar]

Conjugación

[editar]
Conjugación de aguantarparadigma: amar (regular) []
Formas no personales (verboides)
Infinitivo aguantar haber aguantado
Gerundio aguantando habiendo aguantado
Participio aguantado
Formas personales
Modo indicativo
yo vos él, ella, usted nosotros vosotros ustedes, ellos
Presente yoaguanto aguantas vosaguantás él, ella, ustedaguanta nosotrosaguantamos vosotrosaguantáis ustedes, ellosaguantan
Pretérito imperfecto yoaguantaba aguantabas vosaguantabas él, ella, ustedaguantaba nosotrosaguantábamos vosotrosaguantabais ustedes, ellosaguantaban
Pretérito perfecto yoaguanté aguantaste vosaguantaste él, ella, ustedaguantó nosotrosaguantamos vosotrosaguantasteis ustedes, ellosaguantaron
Pretérito pluscuamperfecto yohabía aguantado habías aguantado voshabías aguantado él, ella, ustedhabía aguantado nosotroshabíamos aguantado vosotroshabíais aguantado ustedes, elloshabían aguantado
Pretérito perfecto compuesto yohe aguantado has aguantado voshas aguantado él, ella, ustedha aguantado nosotroshemos aguantado vosotroshabéis aguantado ustedes, elloshan aguantado
Futuro yoaguantaré aguantarás vosaguantarás él, ella, ustedaguantará nosotrosaguantaremos vosotrosaguantaréis ustedes, ellosaguantarán
Futuro compuesto yohabré aguantado habrás aguantado voshabrás aguantado él, ella, ustedhabrá aguantado nosotroshabremos aguantado vosotroshabréis aguantado ustedes, elloshabrán aguantado
Pretérito anterior yohube aguantado hubiste aguantado voshubiste aguantado él, ella, ustedhubo aguantado nosotroshubimos aguantado vosotroshubisteis aguantado ustedes, elloshubieron aguantado
Modo condicional
yo vos él, ella, usted nosotros vosotros ustedes, ellos
Condicional simple yoaguantaría aguantarías vosaguantarías él, ella, ustedaguantaría nosotrosaguantaríamos vosotrosaguantaríais ustedes, ellosaguantarían
Condicional compuesto yohabría aguantado habrías aguantado voshabrías aguantado él, ella, ustedhabría aguantado nosotroshabríamos aguantado vosotroshabríais aguantado ustedes, elloshabrían aguantado
Modo subjuntivo
que yo que tú que vos que él, que ella, que usted que nosotros que vosotros que ustedes, que ellos
Presente que yoaguante que túaguantes que vosaguantes, aguantés que él, que ella, que ustedaguante que nosotrosaguantemos que vosotrosaguantéis que ustedes, que ellosaguanten
Pretérito imperfecto que yoaguantara, aguantase que túaguantaras, aguantases que vosaguantaras, aguantases que él, que ella, que ustedaguantara, aguantase que nosotrosaguantáramos, aguantásemos que vosotrosaguantarais, aguantaseis que ustedes, que ellosaguantaran, aguantasen
Pretérito perfecto que yohaya aguantado que túhayas aguantado que voshayas aguantado que él, que ella, que ustedhaya aguantado que nosotroshayamos aguantado que vosotroshayáis aguantado que ustedes, que elloshayan aguantado
Pretérito pluscuamperfecto que yohubiera aguantado, hubiese aguantado que túhubieras aguantado, hubieses aguantado que voshubieras aguantado, hubieses aguantado que él, que ella, que ustedhubiera aguantado, hubiese aguantado que nosotroshubiéramos aguantado, hubiésemos aguantado que vosotroshubierais aguantado, hubieseis aguantado que ustedes, que elloshubieran aguantado, hubiesen aguantado
Futuro que yoaguantare que túaguantares que vosaguantares que él, que ella, que ustedaguantare que nosotrosaguantáremos que vosotrosaguantareis que ustedes, que ellosaguantaren
Futuro compuesto que yohubiere aguantado que túhubieres aguantado que voshubieres aguantado que él, que ella, que ustedhubiere aguantado que nosotroshubiéremos aguantado que vosotroshubiereis aguantado que ustedes, que elloshubieren aguantado
Modo imperativo
(tú) (vos) (usted) (nosotros) (vosotros) (ustedes)
Presente (tú)aguanta (vos)aguantá (usted)aguante (nosotros)aguantemos (vosotros)aguantad (ustedes)aguanten
Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, cambio ortográfico, irregularidad

Véase también

[editar]

Traducciones

[editar]
Traducciones []
aguantar
central (AFI) [ə.ɣwənˈta]
valenciano (AFI) [a.ɣwanˈtaɾ]
baleárico (AFI) [ə.ɣwənˈta]
acentuación aguda
longitud silábica trisílaba

Etimología 1

[editar]

Si puedes, incorpórala: ver cómo.

Verbo transitivo

[editar]
1
Aguantar (mantener en un estado).
2
Aguantar (sufrir contrariedades).
  • Relacionados: sofrir, suportar, patir
  • Ejemplo: 

    Estort, per fi, de l'amorosa lluita, // torna al meu cor malmès la dolça pau, // lentament madurada, com la fruita // que aguanta vents i pluges, fins que cau. A salvo, por fin, de la amorosa lucha, // vuelve a mi corazón maltratado la dulce paz, // lentamente madurada, como la fruta // que aguanta vientos y lluvias, hasta que cae.Joan Arús. Obres completes de Joan Arús. Poesía. Volum 2. Poetes de llengua francesa. Capítulo La reincidència, Víctor d'Auriac. 1922.

Conjugación

[editar]
Conjugación de aguantarparadigma: amar (regular) []
Formas no personales (verboides)
Infinitivo aguantar haver aguantat
Gerundio aguantant havent aguantat
Participio aguantat
Formas personales
Modo indicativo
jo tu el, ella, vostè nosaltres vosaltres, vós ells, elles, vostès
Presente joaguanto, aguante, aguanti, aguant tuaguantes el, ella, vostèaguanta nosaltresaguantem, aguantam vosaltres, vósaguanteu, aguantau ells, elles, vostèsaguanten
Pretérito imperfecto joaguantava tuaguantaves el, ella, vostèaguantava nosaltresaguantàvem vosaltres, vósaguantàveu ells, elles, vostèsaguantaven
Pretérito perfecto joaguantí tuaguantares el, ella, vostèaguantà nosaltresaguantàrem vosaltres, vósaguantàreu ells, elles, vostèsaguantaren
Pretérito perifrástico jovaig aguantat tuvas aguantat, vares aguantat el, ella, vostèva aguantat nosaltresvem aguantat, vàrem aguantat vosaltres, vósvau aguantat, vàreu aguantat ells, elles, vostèsvan aguantat, varen aguantat
Pretérito pluscuamperfecto johavia aguantat tuhavies aguantat el, ella, vostèhavia aguantat nosaltreshavíem aguantat vosaltres, vóshavíeu aguantat ells, elles, vostèshavien aguantat
Pretérito perfecto compuesto johe aguantat tuhas aguantat el, ella, vostèha aguantat nosaltreshem aguantat, havem aguantat vosaltres, vósheu aguantat, haveu aguantat ells, elles, vostèshan aguantat
Futuro joaguantaré tuaguantaràs el, ella, vostèaguantarà nosaltresaguantarem vosaltres, vósaguantareu ells, elles, vostèsaguantaran
Futuro compuesto johauré aguantat tuhubràs aguantat el, ella, vostèhaurà aguantat nosaltreshaurem aguantat vosaltres, vóshaureu aguantat ells, elles, vostèshauran aguantat
Pretérito anterior johaguí aguantat, vaig haver aguantat tuhagueres aguantat, vas haver aguantat, vares haver aguantat el, ella, vostèhagué aguantat, va haver aguantat nosaltreshaguérem aguantat, vem haver aguantat, vàrem haver aguantat vosaltres, vóshaguéreu aguantat, vau haver aguantat, vàreu haver aguantat ells, elles, vostèshagueren aguantat, van haver aguantat, varen haver aguantat
Modo condicional
jo tu el, ella, vostè nosaltres vosaltres, vós ells, elles, vostès
Condicional simple joaguantaria tuaguantaries el, ella, vostèaguantaria nosaltresaguantaríem vosaltres, vósaguantaríeu ells, elles, vostèsaguantarien
Condicional compuesto johauria aguantat, haguera aguantat tuhauries aguantat, hagueres aguantat el, ella, vostèhauria aguantat, haguera aguantat nosaltreshauríem aguantat, haguérem aguantat vosaltres, vóshauríeu aguantat, haguéreu aguantat ells, elles, vostèshaurien aguantat, hagueren aguantat
Modo subjuntivo
que jo que tu que el, que ella, que vostè que nosaltres que vosaltres, que vós que ells, que elles, que vostès
Presente que joaguanti, aguante que tuaguantis, aguantes que el, que ella, que vostèaguanti, aguante que nosaltresaguantem que vosaltres, que vósaguanteu que ells, que elles, que vostèsaguantin, aguanten
Pretérito imperfecto que joaguantés, aguantàs, aguantara que tuaguantessis, aguantesses, aguantassis, aguantasses, aguantares que el, que ella, que vostèaguantés, aguantàs, aguantara que nosaltresaguantéssim, aguantéssem, aguantàssim, aguantàssem, aguantàrem que vosaltres, que vósaguantéssiu, aguantésseu, aguantàssiu, aguantàsseu, aguantàreu que ells, que elles, que vostèsaguantessin, aguantessen, aguantassin, aguantassen, aguantaren
Pretérito perfecto que johagi aguantat, haja aguantat que tuhagis aguantat, hages aguantat que el, que ella, que vostèhagi aguantat, haja aguantat que nosaltreshàgim aguantat, hàgem aguantat que vosaltres, que vóshàgiu aguantat, hàgeu aguantat que ells, que elles, que vostèshagin aguantat, hagen aguantat
Pretérito perifrástico que jovagi aguantat, vaja aguantat que tuvagis aguantat, vages aguantat que el, que ella, que vostèvagi aguantat, vaja aguantat que nosaltresvàgim aguantat, vàgem aguantat que vosaltres, que vósvàgiu aguantat, vàgeu aguantat que ells, que elles, que vostèsvagin aguantat, vagen aguantat
Pretérito pluscuamperfecto que johagués aguantat, haguera aguantat que tuhaguessis aguantat, haguesses aguantat, hagueres aguantat que el, que ella, que vostèhagués aguantat, haguera aguantat que nosaltreshaguéssim aguantat, haguéssem aguantat, haguérem aguantat que vosaltres, que vóshaguéssiu aguantat, haguésseu aguantat, haguéreu aguantat que ells, que elles, que vostèshaguessin aguantat, haguessen aguantat, hagueren aguantat
Pretérito anterior que jovagi haver aguantat, vaja haver aguantat que tuvagis haver aguantat, vages haver aguantat que el, que ella, que vostèvagi haver aguantat, vaja haver aguantat que nosaltresvàgim haver aguantat, vàgem haver aguantat que vosaltres, que vósvàgiu haver aguantat, vàgeu haver aguantat que ells, que elles, que vostèsvagin haver aguantat, vagen haver aguantat
Modo imperativo
(tu) (vostè) (nosaltres) (vosaltres, vós) (vostès)
Presente (tu)aguanta (vostè)aguanti, aguante (nosaltres)aguantem (vosaltres)aguanteu, aguantau (vostès)aguantin, aguanten
Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, cambio ortográfico, irregularidad

Referencias y notas

[editar]
  1. «Corpus del Diccionario histórico de la lengua española». Editado por: Real Academia Española. 2013. Obtenido de: https://apps.rae.es/CNDHE.
  2. 1 2 «aguantar» en Diccionario de la lengua castellana (RAE). Página 31. Editorial: Sucesores de Hernando. 14.ª ed, Madrid, 1914.