Galzuri
| Galzuri | |
|---|---|
 | |
| Sailkapen zientifikoa | |
| Erreinua | Plantae |
| Ordena | Poales |
| Familia | Poaceae |
| Leinua | Triticeae |
| Generoa | Triticum |
| Espeziea | Triticum spelta Linnaeus, 1753 |
| Datu orokorrak | |
| Gizakiak ateratzen dizkion produktuak | gari, spelt flour (en)  eta Grünkern (en) |
| Gaixotasuna | gluten-related disorder (en) |
| Genomaren kokapena | plants.ensembl.org… |
Galzuria (espelta[1], galtxuria, galbera edo gainzuria, Triticum spelta) gari-espezie hexaploide bat da, hau da, sei kromosama pare ditu.[2] Galzuria[3] oinarrizko janaria izan zen Europako hainbat tokitan Brontze Arotik Erdi Aroraino; gaur egun uzta erlikial gisa irauten du Erdialdeko Europan. Hala ere, azken urteetan merkatu berria aurkitu du janari osasuntsu gisa. Zenbait adituren iritziz, galzuria gari arruntaren (T. aestivum) azpiespezie bat omen da, eta bere izen zientifikoa Triticum aestivum subsp. spelta izango litzateke.
Triticum generoko beste espezie batzuk dira Triticum monococcum eta ezkandia.
Herrialde hotz eta lur pobreetakoa, lasto gogor eta laburrekoa, alea kaskabilotik nekez bereizten duena.[4]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2012]
- ↑ (Gaztelaniaz) «Espelta - EcuRed» www.ecured.cu (kontsulta data: 2025-06-13).
- ↑ Euskaltzaindia. «Orotariko Euskal Hiztegia > galzuri» www.euskaltzaindia.eus (kontsulta data: 2023-08-12).
- ↑ «Espelta» Vocabulario de comercio medieval. Legado Gual Camarena..
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q158767
Multimedia: Triticum aestivum subsp. spelta / Q158767
Espezieak: Triticum aestivum subsp. spelta
| Zerealak eta sasizerealak | ||
|---|---|---|
|
Amarantoa - Arroza - Artatxikia - Artoa - Artobeltza - Basa arroza - Basartoa - Espelta - Fonioa - Garagarra - Garia - Kañiwa - Kinoa - Oloa - Tefa - Tritikalea - Zekalea | ||
 |
Artikulu hau landareei buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
