Kiwis

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Kiwi.

Kiwis
Apteryx George Shaw 1813
Instancia de taxon  Categoría taxonómica xénero
Características  Ciclo diurno nocturno  Medio de locomoción bipedismo
Subdivisións Apteryx owenii Apteryx haastii Apteryx australis Apteryx rowi Apteryx mantelli
Clasificación taxonómica
Superreino Holozoa Reino Animalia Filo Chordata Clase Aves Orde Apterygiformes Familia Apterygidae Xénero Apteryx Shaw, 1813 Apteryx
Localización  Endémico en Nova Zelandia  Mapas
Códigos e identificadores Freebase /m/04f85 ITIS 174393 OTT 241840 CoL 62CRB
Fontes e ligazóns  Descrito pola fonte Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron "Q24333968 " Pequeno Dicionario Enciclopédico de Brockhaus e Efron "Q24753374 " The Nuttall Encyclopædia Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron "Q24346448 " Grande Enciclopedia Soviética (1926 - 1947) "Q43401299 "
Wikidata G:Commons C:Commons

Os kiwis (xénero Apteryx, que en grego significa "sen ás") son un clado de aves paelognatas, da familia dos apteríxídos (Apterygidae), composto por 5 especies endémicas da illa de Nova Zelandia. Pertence á orde Apterygiformes, pero antes estaba clasificado na orde Struthioniformes (sensu lato). Son aves non voadoras pequenas, aproximadamente do tamaño dunha galiña. Antes da chegada dos humanos ao redor do ano 1300, en Nova Zelandia os únicos mamíferos que había eran morcegos, e os nichos ecolóxicos que noutras partes do mundo eran ocupados por animais tan diversos como cabalos, lobos e ratos foron desempeñados por paxaros (e en menor proporción por certas especies de réptiles).

A denominación kiwi é maorí, idioma do pobo homónimo de liñaxe malaiopolinesia que colonizou Nova Zelandia antes da chegada dos europeos.

Morfoloxía

A súa adaptación á vida terrestre é extensiva: como todas as ratites, non teñen quilla no esterno para ancorar os músculos das ás, e case nin ás sequera: os vestixios son tan pequenos que son invisibles baixo a súa plumaxe que carece de plumas. Esta plumaxe é típica da ave en cuestión. Diríase que, por razóns evolutivas e de adaptación ao ecosistema, os plumóns non chegaron á etapa de verdadeiras plumas, adoptando o característico aspecto de suaves cerdas que ten a plumaxe do kiwi. Mentres que xeralmente os paxaros teñen ósos ocos para aforrar peso e facer o voo máis práctico, o kiwi ten medula, do mesmo xeito que os mamíferos.

Bioloxía

Os kiwis son criaturas tímidas e nocturnas cun sentido do olfacto moi desenvolvido mercé á existencia de verdadeiros bigotes en torno ao bico, tales bigotes son eficacísimos órganos olfactivos. Outro trazo xeralmente infrecuente nunha ave é a presenza de fosas nasais na punta do seu longo e filoso bico. Son omnívoros; para alimentarse fenden o peteiro no chan en busca de miñocas, insectos e outros invertebrados. Tamén comen froita e, se a oportunidade se presenta, pequenos cangrexos de río, anfibios e anguías.

Os machos encárganse de chocar os ovos (ovos que son os máis grandes en relación ás proporcións do animal adulto), efectuándose a posta durante dez semanas en niños soterrados semellantes a tobos, con todo ningún dos proxenitores adícase a alimentar ás crías as cales son nidífugas (apenas teñen o suficientemente desenvolvido o corpo saen do niño para alimentarse por conta propia).

Sistemática e evolución

Mentres que a visión tradicional das relacións filoxenéticas dos kiwis con respecto aos outros paleognatos establéceos máis próximos ás moas, os estudos moleculares sitúanos como o grupo irmán dun clado formado polos casuarios e os emúes. Por outra banda, as últimas análises morfolóxicas agrúpanos como o grupo irmán do resto das ratites.

Apteryx	Apteryx owenii     Apteryx haastii         Apteryx australis       Apteryx rowi     Apteryx mantelli

Cladograma baseado en Baker et al. (1995) e Burbidge et al (2003).

Bibliografía

• Calder, W. A. (1979) Kiwi and egg design - evolution as a package deal. Bioscience 29:461-467.
• Cooper, A. et al. (2001) Complete mitochondrial genome sequences of two extinct moas clarify ratite evolution. Nature 409:704-707.
• McLennan, J. A. (1988) Breeding of North Island brown kiwi, Apteryx australis mantelli, in Hawke's Bay, New Zealand. New Zealand Journal of Ecology 11:89-97.
• McLennan, J. A. et al. (1996) Role of predation in the decline of kiwi, Apteryx spp., in New Zealand. New Zealand Journal of Ecology 20:27-35.
• Potter, M. & McLennan, J. (1992) Kiwi's egg size and moa. Nature 358:548.
• Sales, J. (2005) The endangered kiwi: a review. Folia Zoologica 54:1-20.
• Taborsky, B. & Taborsky, M. (1999) The mating system and stability of pairs in kiwi Apteryx spp. Journal of Avian Biology 30:143-151.

Ligazóns externas

• Vídeos de Apteryx en Internet Bird Collection