Ford Thunderbird
Ford Thunderbird – samochód osobowy klasy luksusowej produkowany pod amerykańską marką Ford w latach 1954–2005.
Pierwsza generacja
[edytuj | edytuj kod]Ford Thunderbird z 1955 | |
| Producent | |
|---|---|
| Zaprezentowany |
październik 1954 |
| Okres produkcji |
1954–1957 |
| Miejsce produkcji | |
| Następca |
Ford Thunderbird II |
| Dane techniczne | |
| Segment | |
| Typy nadwozia | |
| Silniki |
V8: 4,8 l, 193–212 KM |
| Skrzynia biegów |
3-biegowa manualna lub automatyczna |
| Napęd | |
| Długość | |
| Szerokość | |
| Wysokość | |
| Rozstaw osi |
2591 mm[1] |
| Masa własna | |
| Zbiornik paliwa |
76 l[1] |
| Liczba miejsc |
2 |
| Bagażnik |
396 l (1957)[3] |
| Dane dodatkowe | |
| Konkurencja | |
Model 1955
[edytuj | edytuj kod]
Ford Thunderbird był odpowiedzią koncernu Forda na dwuosobowy sportowy roadster Chevrolet Corvette[4]. Samochód bazował na podzespołach seryjnych osobowych Fordów dla zmniejszenia kosztów i czasu opracowania[5]. Początkowo miał nosić nazwę Fairlane (ostatecznie przyjętą dla luksusowego modelu osobowego), lecz ostatecznie po rozpisaniu konkursu wśród pracowników, 15 lutego 1954 roku wybrano nazwę Thunderbird, oznaczającą mitycznego indiańskiego ptaka grzmotu, zapisywaną także skrótowo jako T-Bird[b][5]. Zaprezentowany został 20 lutego 1954 na salonie samochodowym w Detroit, produkcja ruszyła we wrześniu, a oficjalnie wprowadzono go do sprzedaży 22 października 1954 roku w ramach gamy Forda na 1955 rok[6].
W odróżnieniu od Corvette, Thunderbird miał więcej cech samochodu osobowego i był bardziej luksusowy, lepiej trafiając w gust większości amerykańskich klientów[6]. Nadwozie było niskie i długie, z poziomą linią od błotników przednich, zakończonych ostro zarysowanymi pojedynczymi reflektorami z „kapturami”, do błotników tylnych, zwieńczonych niskimi płetwami[6]. Pomiędzy reflektorami opadała łagodnie do przodu mało wypukła maska, z chwytem powietrza do gaźnika na grzbiecie[6]. Szyba przednia była panoramiczna, silnie wygięta po bokach[5]. Atrapa chłodnicy miała formę niskiej kraty, nie sięgającej na całą szerokość, a po jej bokach były okrągłe światła postojowe[6]. Nad przednim zderzakiem na atrapie umieszczono kły w postaci dwóch ozdobnych imitacji wlotów powietrza samolotu, a nad tylnym zderzakiem analogiczne ozdobne wyloty rur wydechowych[6]. Stylistykę uzupełniały typowe dla ówczesnych Fordów duże okrągłe tylne lampy zespolone, imitujące silniki rakietowe. Nad nimi, w chromowanych trójkątnych zakończeniach płetw, można było zamówić światła cofania[7]. Mimo nieco wyższej ceny bazowej (bez wyposażenia dodatkowego: 2944 wobec 2799 dolarów), w pierwszym roku wyprodukowano ich 16 155, przewyższając aż 23-krotnie sprzedaż Corvette[8]. Był on zarazem najdroższym – sztandarowym modelem marki[6]. Jego stylistyka stanowiła wzór dla nowej gamy osobowych Fordów z 1955 roku[6]. Thunderbirdy pierwszej generacji produkowane były tylko w głównych zakładach Forda w Dearborn[9].

Napęd pierwszego modelu stanowił benzynowy silnik V8 Thunderbird o pojemności 4,8 l (292 ci – cali sześciennych), z czterogardzielowym gaźnikiem, rozwijający moc 193 KM (brutto)[c]. Napęd przenoszony był na tylne koła za pośrednictwem trzybiegowej mechanicznej skrzyni biegów, za dopłatą 110 dolarów dostępny był nadbieg, a za 178 dolarów automatyczna skrzynia biegów Ford-O-Matic i wzmocniony silnik 198 KM[9]. Opony miały rozmiar 6,70×15, a rozstaw osi wynosił 102 cale (259 cm)[1]. W wyposażeniu dodatkowym było m.in. radio, elektrycznie sterowane szyby i siedzenia, wspomaganie kierownicy i hamulców[9]. Produkowany był tylko jeden wariant nadwozia, który w zależności od montowanego dachu mógł być roadsterem, kabrioletem lub hardtopem. Wkrótce po rozpoczęciu produkcji wyposażeniem standardowym stał się demontowany sztywny dach (hardtop) z włókna szklanego, zamiast którego można było dokupić składany miękki dach kabrioletu (75$)[9].
Model 1956
[edytuj | edytuj kod]W 1956 roku modelowym zmiany zewnętrzne były minimalne. Przede wszystkim, dla powiększenia bagażnika, koło zapasowe przeniesiono z jego wnętrza i umieszczono pionowo na zewnątrz (w stylu Continental), chociaż zmiana rozkładu mas pogorszyła prowadzenie[10]. Z przodu emblemat Forda z dwiema flagami wyścigowymi został zastąpiony przez używany od tej pory wizerunek ptaka grzmotu (Thunderbird), w stylu sztuki Indian amerykańskich[10]. Przed drzwiami pojawiły się prostokątne klapki wentylacyjne[7]. Zmieniono okrągłe tylne lampy zespolone, które otrzymały wewnątrz szersze chromowane obrączki, oraz zmieniono chromowane zakończenia płetw nad lampami[7]. Zdejmowany sztywny dach mógł mieć od tego roku małe boczne okrągłe okienka[7]. We wnętrzu samochodu zaczęto wprowadzać elementy zwiększające bezpieczeństwo, w tym trójramienną kierownicę z głębiej umieszczoną kolumną zamiast płaskiej dwuramiennej oraz opcjonalnie pasy bezpieczeństwa i miękką deskę rozdzielczą (pakiet Lifeguard)[7].
W instalacji elektrycznej wprowadzono napięcie 12 V zamiast 6 V[10]. Moc bazowego silnika wzrosła do 200 KM, a ze skrzynią automatyczną 202 KM, lecz opcjonalnie dostępny był powiększony silnik V8 Thunderbird Special o pojemności 5,1 l (312 ci), rozwijający moc 215 KM lub 225 KM[d][10]. Ta ostatnia opcja, wraz ze skrzynią automatyczną, kosztowała 215 dolarów[10]. Cena bazowa wzrosła do 3151 dolarów, a wyprodukowano w tym roku 15 631 sztuk (ponad cztery razy więcej, niż Corvette)[11].
Model 1957
[edytuj | edytuj kod]
Na 1957 rok modelowy samochód nieco bardziej przestylizowano. Krata atrapy chłodnicy została powiększona i otoczona od dołu i po bokach wygiętym chromowanym zderzakiem, w który wkomponowano prostokątne światła pozycyjne[12]. Płetwy z tyłu stały się ostrzejsze i rozchylone na boki, a bagażnik został podniesiony, wydłużony o 15 cm i ponownie mieścił koło zapasowe, co polepszyło rozkład mas i prowadzenie[13]. Podwójne rury wydechowe zostały wyprowadzone do tyłu w zderzaku[12]. Nazwę modelu: „Thunderbird” umieszczono przed imitacjami szczelin wentylacyjnych po bokach maski[13]. Wersja hardtop miała zdejmowany sztywny dach, który miał małe okrągłe okienka albo znaczki firmowe, a kabriolet miał rozkładany dach, przy czym można było zamówić oba dachy[13]. Zastosowano mniejsze opony o rozmiarze 7,50×14, lecz powiększono przednie hamulce[13]. Podstawowy silnik 292 ci Thunderbird miał moc zwiększoną do 212 KM (stopień sprężania 9,1:1), a 312 ci Thunderbird Special do 245 KM (stopień sprężania 9,7:1)[12]. Poszerzono gamę silników, dodając wersję silnika 312 ci z podwójnym gaźnikiem czterogardzielowym, o mocy 270 KM, a nadto z pojedynczym gaźnikiem i doładowaniem sprężarką, o mocy 300 KM[12].
Od października 1956 wyprodukowano aż 21 380 samochodów modelu 1957, mimo wzrostu ceny bazowej do 3408 dolarów[12]. Wersja ze sprężarką wymagała dopłaty od 439 do 719 dolarów, w zależności od skrzyni biegów[12]. Ogółem powstało 53 166 Thunderbirdów pierwszej generacji wobec 14,5 tys. Corvette[14].
Silnik
[edytuj | edytuj kod]- V8 5,1 l (5114 cm³), 2 zawory na cylinder, OHV
- Układ zasilania: gaźnik
- Średnica cylindra × skok tłoka: 96,52 × 87,37 mm
- Stopień sprężania: 9,0:1
- Moc maksymalna: 228 KM (168 kW) przy 4800 obr./min
- Maksymalny moment obrotowy: b.d.
Osiągi
[edytuj | edytuj kod]- Przyspieszenie 0-97 km/h: 8,5 s (1957)[14]
- Prędkość maksymalna: 192 km/h (119,3 mph) (1957)[14]
Druga generacja
[edytuj | edytuj kod]Ford Thunderbird z 1958 | |
| Producent | |
|---|---|
| Zaprezentowany |
luty 1958 |
| Okres produkcji |
1958–1960 |
| Miejsce produkcji | |
| Poprzednik |
Ford Thunderbird I |
| Następca |
Ford Thunderbird III |
| Dane techniczne | |
| Segment | |
| Typy nadwozia | |
| Silniki |
V8: 5,8 l, 300 KM |
| Skrzynia biegów |
3-biegowa manualna lub automatyczna |
| Napęd | |
| Długość |
5217 mm (1958)[15] |
| Szerokość |
1956 mm (1958)[15] |
| Wysokość |
1333 mm (1958)[15] |
| Rozstaw osi |
2870 mm[15] |
| Masa własna |
1758–1782 kg (1958)[15] |
| Zbiornik paliwa |
76 l[15] |
| Liczba miejsc |
4 |
| Bagażnik |
580 l[15] |
| Dane dodatkowe | |
| Konkurencja | |
Model 1958
[edytuj | edytuj kod]
Druga generacja Thunderbirda trafiła na rynek cztery lata po premierze pierwowzoru – w lutym 1958 roku, przechodząc gruntowną metamorfozę i zmianę charakteru w stosunku do poprzednika[16]. Z dwumiejscowego sportowego roadstera stał się czteromiejscowym samochodem luksusowym o sportowym charakterze (ang. personal luxury car)[16]. Symptomem wyższego pozycjonowania modelu było przeniesienie produkcji do fabryki Lincolna w Wixom, przy czym nadwozia produkowała specjalizowana firma Budd[16][17]. Nadwozie stało się dłuższe i szersze, a także ogółem masywniejsze, zyskało charakterystyczne skrzydlate tylne nadkola i obłe proporcje nadwozia[18]. Rozstaw osi wzrósł do 113 cali (287 cm)[15]. Stylistyka nawiązywała do poprzedniego roku, lecz wprowadzono podwójne reflektory pod masywnymi kapturami, a chromowany zderzak obejmował w całości siatkową atrapę chłodnicy, także od góry[16]. Również z tyłu pojawiły się cztery okrągłe lampy, ze światłami cofania pośrodku, umieszczone na ozdobnym panelu odpowiadającym atrapie chłodnicy[17][19]. Między zespołami lamp tylnych, przypominającymi gondole silników odrzutowych, klapa bagażnika była pośrodku silnie wgłębiona[19]. Chromowana nazwa modelu była umieszczona na błotnikach przed przednimi kołami[19]. W dolnej części drzwi były zgodne z modą wystające wytłoczenia w formie rakiety, z pionowymi ozdobnymi paskami[19]. We wnętrzu znajdowały się po raz pierwszy w USA cztery kubełkowe fotele, przedzielone konsolą centralną, umieszczone możliwie nisko[19]. O prawie połowę powiększono też bagażnik[17]. Podstawowym nadwoziem było 2-drzwiowe hardtop coupé ze stałym dachem, a w połowie roku doszedł kabriolet[19]. Profil dachu kojarzony był z wycofanym luksusowym hardtopem Continental Mark II[17]. Kabriolet miał dach składany hydraulicznie do bagażnika, ale wymagający ręcznego otwarcia pokrywy[19].
Napęd stanowił większy silnik V8 Interceptor Special o pojemności 5,8 l (352 ci) i mocy 300 KM[16]. Nadal standardowa była trzybiegowa skrzynia, za dopłatą dostępny był nadbieg lub skrzynia automatyczna Ford-O-Matic[16]. Istotną zmianą konstrukcji było, że nadwozie od tego roku było samonośne[16]. Opony miały rozmiar 8,00×14[19]. Cena bazowa modelu 1958 wynosiła 3631 dolarów za hardtop i 3939 dolarów za kabriolet, mimo to sprzedaż znacząco wzrosła i, pomimo recesji na rynku, wyprodukowano aż 37 892 samochodów (w tym tylko 2134 kabriolety)[20]. Był on jednym z tylko dwóch modeli amerykańskich samochodów, których sprzedaż wzrosła od poprzedniego roku[19]. Z uwagi na masywniejszy i bardziej „kwadratowy” wygląd, samochód był potocznie nazywany: „Squarebird”[19]. W związku z przejściem do innej klasy, konkurencję stanowiły samochody takie jak DeSoto Adventurer i Packard Hawk (aczkolwiek oba nieliczne i krótko produkowane)[21].
Model 1959
[edytuj | edytuj kod]W kolejnym modelu z 1959 roku, wprowadzonym 17 października 1958 roku, dokonano jedynie minimalnych zmian stylistycznych – przede wszystkim siatkę w atrapie chłodnicy i panelach pod tylnymi lampami zastąpiono przez poziome listwy[22]. Z przodu wytłoczeń w dolnej części drzwi pojawiły się chromowane strzały oraz przeniesiono na nie napis z nazwą modelu, w miejsce pionowych pasków[22]. Ulepszono zawieszenie na resorach, poprawiając stabilność[22]. Oprócz dotychczasowego silnika pojawił się jako opcja silnik V8 o pojemności 7 l (430 ci) i mocy 350 KM, zaadaptowany z Lincolna[23]. Za dopłatą dostępna stała się nowsza automatyczna skrzynia Cruise-O-Matic (razem z mocniejszym silnikiem jej koszt wynosił 419 dolarów)[23]. Ze wzmocnionym silnikiem samochody te odnosiły pewne sukcesy w sporcie samochodowym[22]. Ceny minimalnie wzrosły, a wyprodukowano jeszcze więcej, bo 67 456 sztuk, w tym 10 261 kabrioletów[23].
Model 1960
[edytuj | edytuj kod]Jeszcze bardziej udany był kolejny 1960 rok modelowy, w którym powstało 92 798 samochodów, co stanowiło ponad 6% produkcji Forda i 1,5% produkcji amerykańskich samochodów[24][25]. W roku kalendarzowym zbudowano zaś 87 218 samochodów, co stanowiło najlepszy dotąd rok Thunderbirda[25]. Zmiany stylistyczne były niewielkie i objęły głównie kratownicową atrapę chłodnicy, w której pojawiła się centralna pozioma belka przecięta trzema pionowymi żebrami[25]. W tylnej części tylnych błotników pojawiły się trzy grupy chromowanych ozdób złożonych z trzech pionowych listewek[25]. Chromowane nazwy modelu pozostały na wytłoczeniach na dole drzwi, pozbawionych oprócz tego ozdób[25]. Hardtop otrzymał po raz pierwszy na amerykańskim rynku powojennym opcjonalny odsuwany szyberdach Golde Top (zamówiony w liczbie 2536 sztuk)[25]. Stosowano też takie same silniki[24]. Ceny wynosiły od 3755 dolarów za hardtop i 4222 za kabriolet[24].
Silnik
[edytuj | edytuj kod]- V8 7,0 l (7026 cm³), 2 zawory na cylinder, OHV
- Układ zasilania: gaźnik
- Średnica cylindra × skok tłoka: 110,74 × 91,19 mm
- Stopień sprężania: 10,5:1
- Moc maksymalna: 365 KM (269 kW) przy 4600 obr./min
- Maksymalny moment obrotowy: 651 N·m przy 2800 obr./min
Trzecia generacja
[edytuj | edytuj kod]Ford Thunderbird z 1961 | |
| Producent | |
|---|---|
| Zaprezentowany |
grudzień 1960 |
| Okres produkcji |
1960–1963 |
| Miejsce produkcji | |
| Poprzednik |
Ford Thunderbird II |
| Następca |
Ford Thunderbird IV |
| Dane techniczne | |
| Segment | |
| Typy nadwozia | |
| Silniki |
V8 4455 cm³ |
| Skrzynia biegów |
3-biegowa manualna lub automatyczna |
| Napęd | |
| Długość |
5207 mm (1961)[26] |
| Szerokość |
1928 mm (1961)[26] |
| Wysokość |
1334 mm (1961)[26] |
| Rozstaw osi |
2870 mm (1961)[26] |
| Masa własna |
1795–1873 kg (1961)[26] |
| Zbiornik paliwa |
76 l[26] |
| Bagażnik |
569 l[26] |
| Dane dodatkowe | |
| Konkurencja | |
Model 1961
[edytuj | edytuj kod]
Ford Thunderbird trzeciej generacji został przestylizowany według zupełnie nowej koncepcji. Nadwozie zyskało bardziej aerodynamiczny wygląd, nawiązujący do pocisku, z charakterystycznym, szpiczastym przodem z nisko osadzonymi podwójnymi reflektorami[27]. Pochylona atrapa chłodnicy w dolnej części przodu była wkomponowana w masywny chromowany zderzak[28]. Do poprzedników nawiązywał opadający profil maski z chwytem powietrza oraz grube tylne słupki dachu, nadające mu formalny wygląd[29]. Maska po raz pierwszy miała zawiasy na tylnej krawędzi i była szersza niż u poprzedników dzięki rezygnacji z wystających błotników[29]. Nowością była też przednia szyba z cienkimi słupkami zamiast panoramicznej[29]. Boki były prostsze w formie, pozbawione ozdób z wyjątkiem czterech równoległych listewek za tylnymi błotnikami[28][30]. Po bokach przednich błotników przed kołami była stylizowana nazwa: „Thunderbird”. Z tyłu zachowano krótkie, niskie płetwy i duże okrągłe pojedyncze lampy zespolone, w formie wklęsłych „doniczek”[29][27]. Projektantem stylistyki był Bill Boyer[27]. W pierwszym roku produkowano nadal dwie odmiany: hardtop i kabriolet[26]. Dach w kabriolecie był składany całkowicie mechanicznie, łącznie z otwarciem bagażnika, jednakże ujemną cechą było to, że po złożeniu ograniczał miejsce w bagażniku[29]. Napęd stanowił nowy silnik V8 Thunderbird o pojemności 6,4 l (390 ci) i mocy brutto 300 KM, a we wzmocnionych wersjach Super i Special 375 i 401 KM, tylko z automatyczną skrzynią biegów Cruise-O-Matic[28]. Opony pozostały rozmiaru 8×14[26]. Ulepszone zawieszenie zmniejszyło przechylanie się samochodu w zakrętach[29]. W wyposażeniu standardowym znalazło się wspomaganie hamulców i kierownicy[29].
Fordy 1961 rocznika weszły na rynek w październiku 1960 roku[28]. Ceny bazowe nowego modelu wzrosły o około 10%, do 4172 dolarów za hardtop i 4639 za kabriolet, lecz nadal był on sprzedawany w wielkiej liczbie, a w pierwszym roku modelowym wyprodukowano 73 051 samochodów, w tym tylko 10 516 kabrioletów[26]. W roku kalendarzowym zaś powstało 88 207 Thunderbirdów (razem z kolejnym modelem)[29]. Konkurencją były samochody takie jak nowo wprowadzony Oldsmobile Starfire i droższy Chrysler 300[31].
Model 1962
[edytuj | edytuj kod]

W 1962 roku wprowadzono niewielkie zmiany atrapy chłodnicy, ozdób bocznych i innej formy okrągłych tylnych lamp[32]. Atrapa chłodnicy między poziomymi listwami miała ozdobne kwadratowe elementy (przyrównywane do „uchwytów szuflady”)[30]. Główną różnicą stały się ozdoby na tylnych błotnikach w formie trzech imitacji kratek wentylacyjnych w jednej linii, a okrągłe tylne lampy zyskały chromowane akcenty[30]. Pojawiły się dwie nowe podwersje nadwoziowe: Landau (bardziej luksusowy hardtop z dachem obłożonym winylem imitującym skórę i z imitacjami zawiasów do składania) i Sports Roadster ze zdejmowaną osłoną z włókna szklanego zakrywającą tylne siedzenia, tworzącą owiewki za przednimi fotelami, oraz ze standardowymi felgami szprychowymi Kelsey-Hayes i bez osłon tylnych kół[30]. Dostępne były tylko silniki o mocy 300 i 340 KM (z tym drugim, z trzema gaźnikami, prędkość sięgała 201 km/h)[30].
W 1962 roku powstało 78 011 samochodów, również w większości hardtopów, w tym tylko 1427 modelu Sports Roadster[e][30].
Model 1963
[edytuj | edytuj kod]W 1963 roku ponownie wprowadzono niewielkie zmiany zewnętrzne, przede wszystkim poziome przetłoczenia na przednich błotnikach i drzwiach oraz atrapę chłodnicy z pionowymi szczelinami[32]. Z ozdób bocznych, umieszczono na drzwiach trzy imitacje ukośnych kratek wentylacyjnych, nazwę modelu przeniesiono natomiast na tylne błotniki[33]. Wprowadzono także drobne ulepszenia konstrukcji, w tym hydrauliczne wycieraczki, radio AM/FM i alternator zamiast prądnicy[34]. Rozstaw osi wzrósł o 5 mm, do 2875 mm, a zawieszenie nie wymagało smarowania przez 100 000 mil[33]. Wyprodukowano 2000 sztuk limitowanego modelu Landau Princess Grace w kolorze białym, ze specjalnym wykończeniem dachu i wnętrze, którego pierwszy egzemplarz podarowano księżnej Monako Grace[33].
W 1963 roku zbudowano 63 313 samochodów[35]. Ceny sięgnęły 4445 dolarów za hardtop, 4912 za kabriolet, a 5563 dolarów za Sports Roadster, których powstało 455[35]. Od 1963 roku głównym konkurentem samochodu stał się Buick Riviera[35].
Silnik
[edytuj | edytuj kod]- V8 6.4l FE 300-401 KM
Osiągi (1961)
[edytuj | edytuj kod]- Przyspieszenie 0-97 km/h: 10,5 s[27]
- Prędkość maksymalna: 185 km/h[27]
Czwarta generacja
[edytuj | edytuj kod]Ford Thunderbird z 1964 | |
| Producent | |
|---|---|
| Zaprezentowany |
wrzesień 1963 |
| Okres produkcji |
1963–1966 |
| Miejsce produkcji | |
| Poprzednik |
Ford Thunderbird III |
| Następca |
Ford Thunderbird V |
| Dane techniczne | |
| Segment | |
| Typy nadwozia | |
| Skrzynia biegów |
3-biegowa manualna lub automatyczna |
| Napęd | |
| Długość |
5217 mm (1964)[36] |
| Szerokość |
1958 mm (1964)[36] |
| Wysokość |
1336 mm (1964)[36] |
| Rozstaw osi |
2875 mm[36] |
| Masa własna |
2010–2080 kg (1964)[36] |
| Zbiornik paliwa |
83 l[36] |
| Bagażnik |
694 l[36] |



Ford Thunderbird IV został zaprezentowany po raz pierwszy w 1963 roku.
Czwarte wcielenie Forda Thunderbirda przeszło stylistyczną ewolucję z zastosowaniem ostrzejszych linii, podobnie do innych modeli odświeżonej w tym roku gamy Forda[37]. Nowe modele na 1964 zostały wprowadzone 27 września 1963 roku[37]. Wydłużona i poprowadzona wyżej maska była już na równym poziomie z błotnikami[38]. Podwójne okrągłe reflektory, umieszczone wyżej i szerzej niż w poprzedniej generacji, były umieszczone pod „brwiami” tworzonymi przez wystającą do przodu maskę, na której zamiast emblematu umieszczono napis: „thunderbird” rozstrzelonymi kapitalikami[38]. Atrapę chłodnicy zintegrowaną ze zderzakiem pod reflektorami tworzyły poziome listwy[38]. Boki nadwozia zostały ozdobione górną i dolną linią wzdłużnych przetłoczeń oraz stylizowaną nazwą modelu za przednimi kołami[38]. Do poprzedników nawiązywał wydłużony chwyt powietrza na masce, osłony kół tylnych oraz formalna linia dachu i słupków tylnych, na których znajdowały się emblematy Thunderbirda[38]. Nowością była rezygnacja z okrągłych lamp tylnych i zastąpienie ich przez długie prostokątne lampy z emblematami Thunderbirda pośrodku kloszy (oceniano, że były to wówczas największe lampy tylne w samochodzie amerykańskim)[37][38]. Wnętrze z nową deską przyrządów miało według założeń projektantów przypominać samolot i zapewniało więcej wygody oraz łatwiejsze wsiadanie na tył[38]. Zastosowano większe opony o rozmiarze 8,15×15[36].
Silniki
[edytuj | edytuj kod]
Piąta generacja
[edytuj | edytuj kod]Ford Thunderbird V | |
| Producent | |
|---|---|
| Zaprezentowany |
listopad 1966 |
| Okres produkcji |
1966–1971 |
| Miejsce produkcji | |
| Poprzednik |
Ford Thunderbird IV |
| Następca |
Ford Thunderbird VI |
| Dane techniczne | |
| Segment | |
| Typy nadwozia | |
| Skrzynia biegów |
3-biegowa manualna lub automatyczna |
| Napęd | |
| Długość |
5319 mm |
| Rozstaw osi |
2921 mm |
| Dane dodatkowe | |
| Pokrewne | |


Ford Thunderbird V został zaprezentowany po raz pierwszy w 1967 roku.
Piąta generacja Forda Thunderbirda utrzymana została w stylistyce zgodnej z trendami panującymi w amerykańskiej motoryzacji pod koniec lat 60. XX wieku. Samochód zyskał bardziej zachowawcze, ale równie masywne proporcje nadwozia, pozbawione wielokształtnych ozdobników i urozmaiceń. Charakterystycznym elementem były chowane przednie reflektory, zamontowane były na obrotowych częściach pasa przedniego. Ofertę nadwoziową po raz pierwszy wzbogaciła wersja czterodrzwiowa, z drugą parą drzwi otwieraną w przeciwnym kierunku[39].
Silniki
[edytuj | edytuj kod]
Szósta generacja
[edytuj | edytuj kod]Ford Thunderbird VI | |
| Producent | |
|---|---|
| Zaprezentowany |
wrzesień 1971 |
| Okres produkcji |
1971–1976 |
| Miejsce produkcji | |
| Poprzednik |
Ford Thunderbird V |
| Następca |
Ford Thunderbird VII |
| Dane techniczne | |
| Segment | |
| Typy nadwozia |
2-drzwiowe coupe |
| Skrzynia biegów |
3-biegowa manualna lub automatyczna |
| Napęd | |
| Długość |
5715 mm |
| Szerokość |
2024 mm |
| Rozstaw osi |
3058 mm |
| Masa własna |
2268 kg |
| Dane dodatkowe | |
| Modele bliźniacze |
|
| Konkurencja | |

Ford Thunderbird VI został zaprezentowany po raz pierwszy w 1971 roku, na 1972 rok modelowy.
Szósta generacja Thunderbirda po raz pierwszy w historii nie była oferowana w wariancie z otwartym dachem – gama nadwoziowa oparta została jedynie na dwudrzwiowym hardtop coupe. Znakiem rozpoznawczym stał się tym razem przód ze specyficznym, trójkątnym szpicem tworzącym atrapę chłodnicy. Producent nie zrezygnował też z podłużnych, tylnych lamp biegnących przez całą szerokość tylnej części nadwozia[40].
Cena bazowa w pierwszym roku wynosiła 5293 dolary, a wyprodukowano ich 57 814[41].
Silniki
[edytuj | edytuj kod]
Siódma generacja
[edytuj | edytuj kod]Ford Thunderbird VII | |
| Producent | |
|---|---|
| Zaprezentowany |
listopad 1976 |
| Okres produkcji |
1976–1979 |
| Miejsce produkcji | |
| Poprzednik |
Ford Thunderbird VI |
| Następca |
Ford Thunderbird VIII |
| Dane techniczne | |
| Segment | |
| Typy nadwozia |
2-drzwiowe coupe |
| Skrzynia biegów |
3-biegowa manualna lub automatyczna |
| Napęd | |
| Długość |
4453 mm |
| Szerokość |
1786 mm |
| Rozstaw osi |
2591 mm |
| Masa własna |
1575 kg |
| Dane dodatkowe | |
| Modele bliźniacze |
|
| Pokrewne | |

Ford Thunderbird VII został zaprezentowany po raz pierwszy w 1976 roku.
Siódma generacja Thunderbirda była rozwinięciem koncepcji zastosowanej przez poprzednika. Samochód oferowany był tylko jako coupe, które utrzymano w kanciastych proporcjach. Producent zdecydował się jednak na wyraźne zmiany w wyglądzie. Pojawił się duży zwis przedni, charakterystyczna, rozbudowana na potrzeby drugiego rzędu siedzeń kabina pasażerska oraz kanciaste kształty nadwozia[42].
Silniki
[edytuj | edytuj kod]
Ósma generacja
[edytuj | edytuj kod]Ford Thunderbird VIII | |
| Producent | |
|---|---|
| Zaprezentowany |
październik 1979 |
| Okres produkcji |
1979–1982 |
| Miejsce produkcji | |
| Poprzednik |
Ford Thunderbird VII |
| Następca |
Ford Thunderbird IX |
| Dane techniczne | |
| Segment | |
| Typy nadwozia |
2-drzwiowe coupe |
| Skrzynia biegów |
3-biegowa manualna lub automatyczna |
| Napęd | |
| Długość |
5090 mm |
| Szerokość |
1880 mm |
| Wysokość |
1350 mm |
| Rozstaw osi |
2750 mm |
| Masa własna |
3166–3477 kg |
| Dane dodatkowe | |
| Modele bliźniacze |
|
| Pokrewne | |

Ford Thunderbird VIII został zaprezentowany po raz pierwszy w 1979 roku.
Ford Thunderbird ósmej generacji przeszedł głęboki zakres zmian w porównaniu do poprzednika. Pojawiły się charakterystyczne, wąskie, zachodzące na boki reflektory przypominające kształtem pasek, a tylne lampy dla odmiany zachowały formę z poprzednika jako jednoczęściowy pas świetlny. Zmniejszyła się powierzchnia szklana okalająca kabinę pasażerską – zniknęły charakterystyczne duże szyby na wysokości drugiego rzędu siedzeń[43].
Silniki
[edytuj | edytuj kod]
Dziewiąta generacja
[edytuj | edytuj kod]Ford Thunderbird IX | |
| Producent | |
|---|---|
| Zaprezentowany |
październik 1982 |
| Okres produkcji |
1982–1988 |
| Miejsce produkcji | |
| Poprzednik |
Ford Thunderbird VIII |
| Następca |
Ford Thunderbird X |
| Dane techniczne | |
| Segment | |
| Typy nadwozia |
2-drzwiowy coupe |
| Silniki |
V8 4455 cm³ |
| Skrzynia biegów |
3-biegowa manualna lub automatyczna |
| Napęd | |
| Długość |
5019–5133 mm |
| Szerokość |
1806 mm |
| Wysokość |
1351–1356 mm |
| Rozstaw osi |
2647 mm |
| Liczba miejsc |
4 |
| Dane dodatkowe | |
| Modele bliźniacze |
|


Ford Thunderbird IX został zaprezentowany po raz pierwszy w 1982 roku.
Dziewiąta generacja Forda Thunderbirda przeszła radykalne zmiany – samochód całkowicie zerwał z awangardowymi, barokowymi proporcjami poprzednika na rzecz łagodniej poprowadzonych linii nadwozia i ogólną stylistyką nadwozia mniej odróżniającą ten model od innych pojazdów w ówczesnej ofercie Forda. Thunderbird IX zyskał charakterystyczną, prostokątną atrapę chłodnicy w układzie kratki[44].
Lifting
[edytuj | edytuj kod]W 1986 roku samochód przeszedł modernizację, w ramach której dwuczęściowe reflektory zastąpiły jednoczęściowe. Opcjonalnie samochód nie miał też atrapy chłodnicy na wysokości reflektorów, gdzie zamiast tego pojawiło się wyeksponowane logo modelu – ptak[45].
Silniki
[edytuj | edytuj kod]
Dziesiąta generacja
[edytuj | edytuj kod]Ford Thunderbird X przed liftingiem | |
| Producent | |
|---|---|
| Zaprezentowany |
październik 1988 |
| Okres produkcji |
1988–1997 |
| Miejsce produkcji | |
| Poprzednik |
Ford Thunderbird IX |
| Następca |
Ford Thunderbird XI |
| Dane techniczne | |
| Segment | |
| Typy nadwozia |
2-drzwiowe coupe |
| Skrzynia biegów |
4 i 5-biegowa automatyczna |
| Napęd | |
| Długość |
5047–5088 mm |
| Szerokość |
1847–1859 mm |
| Wysokość |
1334–1349 mm |
| Rozstaw osi |
2870 mm |
| Masa własna |
1604–1690 kg |
| Liczba miejsc |
4 |
| Dane dodatkowe | |
| Modele bliźniacze |
|


Ford Thunderbird X został zaprezentowany po raz pierwszy w 1988 roku.
Dziesiąta generacja Forda Thunderbird zadebiutowała pod koniec lat 80., podobnie jak poprzednik – zyskując mniej ekstrawaganckie kształty i więcej cech wspólnych z pozostałymi modelami Forda, co było popularne wśród amerykańskich producentów w tym czasie. Z przodu pojawiły się charakterystyczne, wąskie reflektory, natomiast tył dominowały – będące już symbolem tego modelu – wąskie, podłużne reflektory z umieszczonym na nich logo linii modelowej Thunderbird[46].
Lifting
[edytuj | edytuj kod]W 1994 roku Thunderbird X przeszedł drobną modernizację nadwozia, która oparła się głównie na przemodelowaniu przedniego zderzaka. Z 9-letnim stażem rynkowym, był to najdłużej produkowany Thunderbird w historii[47].
Silniki
[edytuj | edytuj kod]
Jedenasta generacja
[edytuj | edytuj kod]Ford Thunderbird XI | |
| Producent | |
|---|---|
| Zaprezentowany |
czerwiec 2001 |
| Okres produkcji |
2001–2005 |
| Miejsce produkcji | |
| Poprzednik |
Ford Thunderbird X |
| Dane techniczne | |
| Segment | |
| Typy nadwozia |
2-drzwiowy kabriolet |
| Skrzynia biegów |
5-biegowa automatyczna |
| Napęd | |
| Długość |
4732 mm |
| Szerokość |
1829 mm |
| Wysokość |
1323 mm |
| Rozstaw osi |
2732 mm |
| Dane dodatkowe | |
| Pokrewne | |
| Konkurencja | |


Ford Thunderbird XI został zaprezentowany po raz pierwszy w 2001 roku.
Po tym, jak po raz pierwszy w 43-letniej wówczas historii modelu Thunderbird zakończono jego produkcję w 1997 roku bez następcy, samochód zniknął z gamy Forda na kolejne 3 lata. Na reaktywację modelu pod postacią jedenastej generacji producent zdecydował się ostatecznie w połowie 2001 roku, prezentując nowoczesną interpretację w stylu retro nawiązującą do klasycznych poprzedników sprzed pół wieku[48].
Charakterystycznymi elementami wyglądu stały się okrągłe reflektory i lampy, duża chromowana atrapa chłodnicy, brak logotypów Forda na rzecz unikalnego znaczka linii modelowej oraz dużo chromowanych ozdobników[49]. Pod kątem technicznym, Thunderbird XI był technicznym bliźniakiem modeli Lincoln LS i Jaguar S-Type, dzieląc z nimi platformę[50].
W lipcu 2005 roku, po zaledwie 4 latach produkcji, Ford podjął decyzje o zakończeniu produkcji modelu bez następcy, tym razem trwale usuwając go ze swojego portfolio w Ameryce Północnej[51]. Łącznie przez 51 lat produkcji Ford wyprodukował 4,4 miliona Thunderbirdów[52].
Silnik
[edytuj | edytuj kod]- V8 3.9l AJ35
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Podane liczby wynikają z dokładnego przeliczenia wymiarów podanych oryginalnie w systemie calowym i mogą się różnić do kilku milimetrów od rzeczywistych.
- ↑ Na etapie konstruowania samochód był prowizorycznie nazywany „Burnetti” od głównego konstruktora Forda Williama Burnetta. Gunnell 2011 ↓, s. 645 (ebook).
- ↑ Moc silników samochodów amerykańskich podawana była przed 1972 rokiem jako moc „brutto” w koniach parowych (gross BHP) – moc liczona według późniejszych bardziej realnych zasad jako moc „netto” była niższa (Flory 2004 ↓, s. 864). Silnik 292ci z 1955 roku rozwijał moc 193 KM ze stopniem sprężania 8,1:1 lub 198 KM ze stopniem sprężania 8,5:1 (Flory 2008 ↓, s. 650).
- ↑ Silnik 312ci z 1956 rozwijał moc 215 KM przy stopniu sprężania 8,4:1 lub 225 KM przy stopniu sprężania 9:1 (Flory 2008 ↓, s. 729–731).
- ↑ Flory 2004 ↓, s. 170 podaje o 40 kabrioletów mniej – 77.971 samochodów 1962 roku modelowego.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f g Flory 2008 ↓, s. 653.
- ↑ a b c Flory 2008 ↓, s. 734.
- ↑ a b c d e Flory 2008 ↓, s. 814.
- ↑ Flory 2008 ↓, s. 621.
- ↑ a b c Gunnell 2011 ↓, s. 645 (ebook).
- ↑ a b c d e f g h Flory 2008 ↓, s. 648–649.
- ↑ a b c d e Gunnell 2011 ↓, s. 649 (ebook).
- ↑ Flory 2008 ↓, s. 636, 648, 653.
- ↑ a b c d Flory 2008 ↓, s. 650.
- ↑ a b c d e Flory 2008 ↓, s. 729–731.
- ↑ Flory 2008 ↓, s. 714, 734.
- ↑ a b c d e f Flory 2008 ↓, s. 809–814.
- ↑ a b c d Gunnell 2011 ↓, s. 654 (ebook).
- ↑ a b c Gunnell 2011 ↓, s. 658 (ebook).
- ↑ a b c d e f g h Flory 2008 ↓, s. 898.
- ↑ a b c d e f g Flory 2008 ↓, s. 893–896.
- ↑ a b c d The T’s a big bird now. „Popular Mechanics”. 109 (2), s. 178–179, luty 1958. (ang.).
- ↑ Wielka Księga Samochodów. Michael Bowler, Giuseppe Guzzardi, Enzo Rizzo. Warszawa: Carta Blanca, 2011, s. 329. ISBN 978-83-7705-129-0.
- ↑ a b c d e f g h i j Gunnell 2011 ↓, s. 659–662 (ebook).
- ↑ Flory 2008 ↓, s. 855, 898.
- ↑ Flory 2008 ↓, s. 883, 898, 917.
- ↑ a b c d Gunnell 2011 ↓, s. 663–666 (ebook).
- ↑ a b c Flory 2008 ↓, s. 973–978.
- ↑ a b c Flory 2004 ↓, s. 41–45.
- ↑ a b c d e f Gunnell 2011 ↓, s. 666–669 (ebook).
- ↑ a b c d e f g h i j Flory 2004 ↓, s. 108.
- ↑ a b c d e 1961, 1962, 1963 Ford Thunderbird [online], HowStuffWorks [dostęp 2020-02-04] [zarchiwizowane z adresu 2020-05-24] (ang.).
- ↑ a b c d Flory 2004 ↓, s. 103–105.
- ↑ a b c d e f g h Gunnell 2011 ↓, s. 670–673 (ebook).
- ↑ a b c d e f Gunnell 2011 ↓, s. 674–678 (ebook).
- ↑ Flory 2004 ↓, s. 122.
- ↑ a b 1961, 1962, 1963 Ford Thunderbird. 2 [online], HowStuffWorks [dostęp 2020-02-04] [zarchiwizowane z adresu 2020-06-08] (ang.).
- ↑ a b c Gunnell 2011 ↓, s. 678–682 (ebook).
- ↑ Gunnell 2011 ↓, s. 678–679 (ebook).
- ↑ a b c Flory 2004 ↓, s. 235.
- ↑ a b c d e f g h Flory 2004 ↓, s. 302.
- ↑ a b c Flory 2004 ↓, s. 296–298.
- ↑ a b c d e f g Gunnell 2011 ↓, s. 682–683 (ebook).
- ↑ 1967–1971 Ford Thunderbird. [dostęp 2020-02-04]. (ang.).
- ↑ The Ford Thunderbird. [dostęp 2020-02-04]. (ang.).
- ↑ Flory 2004 ↓, s. 901–908.
- ↑ Ford Thunderbird 1970–1979 Timeline. [dostęp 2020-02-04]. (ang.).
- ↑ Thunderbirds Through The Years. [dostęp 2020-02-04]. (ang.).
- ↑ Ford Thunderbird 1983. [dostęp 2020-02-04]. (ang.).
- ↑ FORD Thunderbird 1983 – 1988. [dostęp 2020-02-04]. (ang.).
- ↑ Ford Thunderbird 10 generacji. [dostęp 2020-02-04]. [zarchiwizowane z [brak tego adresu] (2020-02-04)]. (pol.).
- ↑ 1989–1990 Ford Thunderbird Super Coupe. [dostęp 2020-02-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-02-04)]. (ang.).
- ↑ Review Flashback! 2002 Ford Thunderbird. [dostęp 2020-02-04]. (ang.).
- ↑ 2002 Ford Thunderbird. [dostęp 2020-02-04]. (ang.).
- ↑ The 2002–05 Ford Thunderbird is getting more attention. [dostęp 2020-02-04]. (ang.).
- ↑ Ford Thunderbird (2002). [dostęp 2020-02-04]. (ang.).
- ↑ Tast, Alan H. and David Newhardt. THUNDERBIRD FIFTY YEARS. Motorbooks. October 15, 2004.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- J. „Kelly” Flory: American Cars, 1946–1959: Every Model, Year by Year. McFarland & Company, 2008. ISBN 978-0-7864-3229-5. (ang.).
- J. „Kelly” Flory: American Cars, 1960–1972: Every Model, Year by Year. McFarland & Company, 2004. ISBN 978-0-7864-1273-0. (ang.).
- John Gunnell: Standard Catalog of Ford, 1903-2002. Penguin, 2011. ISBN 978-1-4402-3038-7. (ang.).
- 1954 Ford Thunderbird technical specifications. [w:] carfolio.com [on-line]. [dostęp 2010-06-13]. (ang.).
- 1968 Ford Thunderbird Landau technical specifications. [w:] carfolio.com [on-line]. [dostęp 2010-06-13]. (ang.).
| Samochody Ford w Stanach Zjednoczonych, w latach 1946-1979 – dalej » | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Segment | 1946-1949 | 1950–1959 | 1960–1969 | 1970–1979 | ||||||||||||||||||||||||||||||
| 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | |
| B (subcompact) | Pinto | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Fiesta | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| C (compact) | Falcon | Falcon | Falcon | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Maverick | Fairmont | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| D (mid-size) | Fairlane | Fairlane | Fairlane | Fairlane | Granada | |||||||||||||||||||||||||||||
| Torino | Torino | Torino | LTD II | |||||||||||||||||||||||||||||||
| E (full-size) | Deluxe | Deluxe | Mainline | Mainline | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Super Deluxe | Custom Deluxe | Customline | Customline | Custom 300 | 300 | Custom | Custom | Custom | Custom | |||||||||||||||||||||||||
| Crestline | Fairlane | Fairlane | Fairlane | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Galaxie | Galaxie | Galaxie | Galaxie | Galaxie | ||||||||||||||||||||||||||||||
| LTD | LTD | LTD | LTD | |||||||||||||||||||||||||||||||
| F (personal luxury) | Thunderbird | Thunderbird | Thunderbird | Thunderbird | Thunderbird | Thunderbird | Thunderbird | |||||||||||||||||||||||||||
| G (sports) | Thunderbird | Mustang | Mustang II | Mustang | ||||||||||||||||||||||||||||||
| « wstecz Samochody Ford w Stanach Zjednoczonych, w latach 1980-2026 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Segment | 1980–1989 | 1990–1999 | 2000–2009 | 2010–2019 | 2020–2029 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | ||
| B | Fiesta | Festiva | Aspire | Fiesta | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| C | Pinto | Escort | Escort | Escort | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Fairmont | Tempo | Tempo | Contour | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Focus I | Focus II | Focus III | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| D / E | Granada | LTD | Fusion | Fusion | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Taurus | Taurus | Taurus | Taurus | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| F | Five Hundred | Taurus | Taurus | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| LTD | LTD Crown Victoria | Crown Victoria | Crown Victoria | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Country Squire | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| F | Thunderbird | Thunderbird | Thunderbird | Thunderbird | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| G | EXP | EXP | Probe | Probe | Escort ZX2 | ZX2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| G | Mustang | Mustang | Mustang | Mustang | Mustang | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| GT | GT | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||








































