ilke

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /iɫ.ˈke/
• Heceleme: il‧ke

Ad

ilke (belirtme hâli ilkeyi, çoğulu ilkeler)

Adaletin ilkesi, bu heykelin canlandırdığı gibi herkese aynı ve eşit davranmaktır.

1. Temel düşünce, temel inanç; umde, prensip.
   • "İlkelerine sıkı sıkıya bağlı, bilinçli ve ödün vermez bir insandı." - Haldun Taner
2. Temel bilgi.
   • Edebiyatın ilkeleri.
3. öge
   • Atomlar cisimlerin ilkeleridir.
4. (mantık) Davranış kuralı.
   • "Bence ahlakın bir ilkesi, bir kökü vardır. Sana yapılmasını istemediğini sen de başkasına yapma." - Nurullah Ataç
5. (mantık) Her türlü tartışmanın dışında sayılan öncül; mebde, umde, prensip.

Çekimleme

ilke adının çekimi

hâl	tekil	çoğul
yalın	ilke	ilkeler
belirtme	ilkeyi	ilkeleri
yönelme	ilkeye	ilkelere
bulunma	ilkede	ilkelerde
ayrılma	ilkeden	ilkelerden
tamlayan	ilkenin	ilkelerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	ilkem	ilkelerim
belirtme	ilkemi	ilkelerimi
yönelme	ilkeme	ilkelerime
bulunma	ilkemde	ilkelerimde
ayrılma	ilkemden	ilkelerimden
tamlayan	ilkemin	ilkelerimin
2. tekil (senin)
yalın	ilken	ilkelerin
belirtme	ilkeni	ilkelerini
yönelme	ilkene	ilkelerine
bulunma	ilkende	ilkelerinde
ayrılma	ilkenden	ilkelerinden
tamlayan	ilkenin	ilkelerinin
3. tekil (onun)
yalın	ilkesi	ilkeleri
belirtme	ilkesini	ilkelerini
yönelme	ilkesine	ilkelerine
bulunma	ilkesinde	ilkelerinde
ayrılma	ilkesinden	ilkelerinden
tamlayan	ilkesinin	ilkelerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	ilkemiz	ilkelerimiz
belirtme	ilkemizi	ilkelerimizi
yönelme	ilkemize	ilkelerimize
bulunma	ilkemizde	ilkelerimizde
ayrılma	ilkemizden	ilkelerimizden
tamlayan	ilkemizin	ilkelerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	ilkeniz	ilkeleriniz
belirtme	ilkenizi	ilkelerinizi
yönelme	ilkenize	ilkelerinize
bulunma	ilkenizde	ilkelerinizde
ayrılma	ilkenizden	ilkelerinizden
tamlayan	ilkenizin	ilkelerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	ilkesi	ilkeleri
belirtme	ilkesini	ilkelerini
yönelme	ilkesine	ilkelerine
bulunma	ilkesinde	ilkelerinde
ayrılma	ilkesinden	ilkelerinden
tamlayan	ilkesinin	ilkelerinin

Türetilmiş kavramlar

çelişiklik ilkesi, çelişmezlik ilkesi, doğrulanabilirlik ilkesi, eylemsizlik ilkesi, heple hiç ilkesi, kanunilik ilkesi, nedensellik ilkesi, süreklilik ilkesi, yanlışlanabilirlik ilkesi, yasallık ilkesi

Çeviriler

ilke

• Almanca: Prinzip (de) n
• Azerice: ümdə (az)
• Fince: periaate (fi)
• İngilizce: principle (en), maxim (en)
• Kırgızca: negiz (ky), princip (ky)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "ilke" maddesi

Ek okumalar

• Vikipedi'de ilke