Գլխավոր էջ

Վիքիպեդիա

Ազատ հանրագիտարան, որը կարող է խմբագրել յուրաքանչյուր ոք։

Շաբաթվա հոդված

Կրկնակի մանդատ կամ բազմակի մանդատ, քաղաքական-իրավական պրակտիկա, երբ մեկ անձը միաժամանակ զբաղեցնում է ընտրովի կամ նշանակովի երկու կամ ավելի հանրային պաշտոններ, այդպիսով ունենում է մեկից ավելի քաղաքական մանդատ։

Կրկնակի մանդատի նկատմամբ մոտեցումները տարբերվում են ըստ կառավարման համակարգերի։ Մինչդեռ խորհրդարանական որոշ համակարգեր թույլատրում են պաշտոնների համատեղում, նախագահական և ժամանակակից ժողովրդավարական համակարգերը խիստ սահմանափակում կամ արգելում են այն՝ շահերի բախումից խուսափելու նպատակով։

Կախված երկրից և քաղաքական ավանդույթներից՝ այս պրակտիկան ունի տարբեր անվանումներ․ Մեծ Բրիտանիայում երբեմն հայտնի է որպես կրկնակի պաշտոն (անգլ.՝ double jobbing), Միացյալ Նահանգներում՝ կրկնակի աշխատանք (անգլ.՝ double-dipping), իսկ Ֆրանսիայում մանդատների համատեղում (ֆրանսերեն՝ cumul des mandats, «կումալ դես մանդատս»): Այսպիսով, երբ անձը՝ լինեով քաղաքապետ կամ ավագանու անդամ, միաժամանակ ընտրվում և պաշտոնավարում է որպես խորհրդարանի պատգամավոր կամ սենատոր ազգային կամ նահանգային օրենսդիր մարմնում և պահպանում է երկու պաշտոններն էլ, ապա դա կրկնակի մանդատ է:

Կրկնակի մանդատի նկատմամբ քաղաքական և իրավական մոտեցումները տարբեր երկրներում էապես տարբերվում են:

Որոշ պետություններում այս երևույթը քաղաքական մշակույթի հաստատված մասն է: Այն դիտարկվում է որպես կենտրոնական իշխանություններին տեղական ինքնակառավարման խնդիրներն օպերատիվ հասցնելու արդյունավետ միջոց։ Դասական խորհրդարանական կառավարման համակարգ ունեցող որոշ երկրներում (օրինակ՝ Մեծ Բրիտանիայում, Ավստրալիայուն կամ Կանադայում) գործադիր և օրենսդիր իշխանությունները սերտորեն կապված են։ Նման համակարգերում վարչապետն ու կառավարության անդամները (նախարարները) ոչ միայն կարող են, այլև հաճախ պարտավոր են միաժամանակ լինել խորհրդարանի պատգամավոր: Սա արվում է կառավարության նկատմամբ օրենսդիր մարմնի քաղաքական վերահսկողությունն ու հաշվետվողականությունն ուժեղացնելու համար։

Այնուամենայնիվ, շատ ժողովրդավարական իրավական համակարգերում (այդ թվում՝ Հայաստանում) կրկնակի մանդատն օրենքով արգելված է կամ խիստ սահմանափակված։ Սա հիմնավորվում է՝ որպես շահերի բախումից խուսափելու և պաշտոնական դիրքի հնարավոր չարաշահումները կանխելու միջոց, ինչպես նաև պետական պաշտոնյաների արդյունավետ գործունեությունն ապահովելու միջոց։ Օրինակ՝ դաշնային երկրներում համապետական պաշտոն զբաղեցնողներին հաճախ արգելվում է միաժամանակ պաշտոնավարել նահանգային մակարդակում: Պետությունների մեծ մասում անկախ դատական համակարգի կամ հանրային ծառայության անդամակցությունը, որպես կանոն, անհամատեղելի է գործադիր կամ օրենսդիր մարմիններում պաշտոն զբաղեցնելու հետ:

Նախագահական կամ կառավարման երկակի (դուալիստական) համակարգ ունեցող երկրներում գործադիր և օրենսդիր մարմինների անդամակցությունը միմյանց բացառում է. գործադիրի ներկայացուցիչը չի կարող միաժամանակ լինել խորհրդարանի անդամ, և հակառակը: Երկպալատ խորհրդարանական համակարգերում գործում է համանման արգելք. նույն անձին օրենքով արգելված է միաժամանակ անդամակցել և՛ վերին, և՛ ստորին պալատներին: Մանդատների համատեղման արգելք ունեցող պաշտոններում ընտրվելու կամ նշանակվելու դեպքում պաշտոնյան հայտնվում է իրավական անհամատեղելիության իրավիճակում: Նման դեպքերում նա պարտավոր է ընտրություն կատարել և հրաժարվել կա՛մ նախկին, կա՛մ նոր ստանձնած պաշտոնից: Ավելին⇒

Նորություններ

← «Նորություններ»

Շարունակվող իրադարձություններ՝ Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2026 • Իսրայելա-ամերիկյան հարվածներ Իրանին (2026) • Իրանի բողոքի ցույցեր • Ռուսաստանի ներխուժում Ուկրաինա

հունիսի 22-ին հրաժարական է տվել Միացյալ Թագավորության վարչապետ Քիր Սթարմերը (լուսանկարում):
հունիսի 7-ին կայացած Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններում հաղթել է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի առաջնորդած «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը։
մայիսի 14-ին Էվիկա Սիլինյան հայտարարել է Լատվիայի վարչապետի պաշտոնից իր հրաժարականի մասին։
MV Hondius զբոսանավում հանտավիրուսի բռնկումը ստիպել է մնացած ուղևորների մեծ մասին կարանտինի ենթարկվել նավի վրա։
մայիսի 7-ին Չինաստանի պաշտպանության երկու նախկին նախարարները՝ Վեյ Ֆենհեն և Լի Շանֆուն, կոռուպցիայի համար դատապարտվել են մահապատժի։
մայիսի 4-ին Երևանում կայացավ Եվրոպական քաղաքական համայնքի 8-րդ գագաթնաժողովը, որը անկախությունից ի վեր Հայաստանի հյուրընկալած ամենամեծ միջազգային քաղաքական իրադարձությունն էր. մասնակցում էին անդամ և գործընկեր պետությունների 48 երկրների ու կառավարությունների ղեկավարների, ինչպես նաև հրավիրյալ պատվիրակներ։

Վերջերս մահացածներ՝ Ալան Գրինսպեն • Աբդուլլահ Իբրահիմ • Բերնադետ Շիրակ • Ջեյմս Հենդի • Մարջան Սատրապի

Հաջորդ թողարկում | Պահոց | Խմբագրել

Գիտե՞ք, որ․․․

← «Գիտե՞ք, որ...»

...«Լուսնի սոցիալականացումից» խուսափելու համար 1979 թվականին համաձայնագիր է ստորագրվել, սակայն այն չի վավերացրել մարդու ինքնուրույն տիեզերական թռիչք իրականացնող որևէ պետություն։
․․․Հանս Հոլբայն Կրտսերի «Դեսպանները» կտավում (լուսանկարում) պատկերված է գանգ, որը, սակայն, դիմացից դիտելիս չի երևում:
․․․Լյումիեր եղբայրների առաջին ֆիլմի ցուցադրության ժամանակ որոշ հանդիսականներ վախեցել են մոտեցող գնացքից։
․․․նա, ում անունով մինչև 1970 թվականը կոչվել է ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության գավաթը, երբեք ֆուտբոլ չի խաղացել։
․․․այս անվանի երգչուհին բացարձակ զուրկ էր երաժշտական լսողությունից և ռիթմի զգացումից, բայց համոզված էր, որ իրենից լավ վոկալիստ չկա, իսկ նրա մշտական դաշնակահարը, լսելով նրա երգելը, համերգների ընթացքում հազիվ էր զսպում ծիծաղը։
․․․«Կոդեքս Գիգասը» հայտնի է որպես «Սատանայի Աստվածաշունչ» և պարունակում է մի ամբողջ էջ զբաղեցնող սատանայի պատկեր (լուսանկարում)։

Հաջորդ թողարկում | Արխիվ | Խմբագրել

Ներկայացում

Վիքիպեդիան առցանց, բազմալեզու, խմբային հանրագիտարանային նախագիծ է, որն աշխատում է վիքի ձևաչափով։ Նախագիծը նպատակ ունի տրամադրել ազատ, հավաստի և ստուգելի բովանդակություն, որը յուրաքանչյուրը կարող է փոփոխել և բարելավել։

Վիքիպեդիան առաջնորդվում է հիմնարար սկզբունքներով, իսկ բովանդակությունը հրապարակվում է Creative Commons BY-SA արտոնագրի ներքո։ Այն կարելի է պատճենել և օգտագործել՝ պահպանելով սույն արտոնագրի պայմանները։ Վիքիպեդիայում ողջ տեղեկատվությունը ներկայացված է ազատ, առանց գովազդի և իր օգտագործողների անձնական տվյալների օգտագործման։

Վիքիպեդիայի հոդվածների հեղինակները կամավորներն են։ Նրանք կոորդինացնում են իրենց ջանքերը համաձայն համայնքում ընդունված կանոնների և ուղեցույցների ու առանց առաջնորդների։

Այս պահին Հայերեն Վիքիպեդիայում կա՝
328 646 հոդված	752 ակտիվ խմբագիր

Համագործակցություն

Վիքիպեդիան հանրագիտարան է, որն ստեղծվել և զարգանում է քեզ նման այցելուների կողմից։ Այստեղ գործում է «մեկը բոլորի համար, բոլորը՝ մեկի համար» սկզբունքը։

Առաջին անգա՞մ ես փորձում. օգտվի՛ր օգնության դասընթացից։ Չգիտես՝ ինչի՞ց սկսել. ահա մի քանի խորհուրդ։

Մասնակցի՛ր այս ամիս կազմակերպվող նախագծերին։