Adonis

en marmorstatue av en ung, naken mann. Han holder et spyd i hånden og lener seg på en kuttet trerstolpe.

Guden Adonis blir ofte framstilt som ein vakker, ung mann.

Fofo av skulpturen Adonis (1887).
Av /Thorvaldsens Museum.
Lisens: Falle i det fri (Public domain)

Adonis er ein ung mann i gresk mytologi. Han blir skildra som svært vakker.

Fleire gudinner, som Afrodite, er forelska i han.

Familien til Adonis

Bildet viser en del av en vase med svart bakgrunn. Det er tre personer på vasen, en ung, naken mann med en lyre. En ung kvinne i lang kjole og en naken, ung mann i bakgrunnen som holder et fat. Den unge gutten har vinger.

Vasar og annan keramikk fra antikken blei ofte pynta med motiv frå dei greske mytane. Det er viktige kjelder for å lære om gresk mytologi. På denne vasen er den forelska Afrodite og Adonis avbilda.

Vase med Adonis og Afrodite, ca. 410 fvt.
Av /Louvre.
Lisens: Falle i det fri (Public domain)

Det finst ulike forteljingar om kven familien til Adonis var. Eit eksempel:

  • Faren til Adonis er kong Theias av Syria.
  • Mor hans er Smyrna. Ho vart forvandla til eit tre. Då Adonis vart fødd, kom han ut gjennom borken på treet.

Adonis og gudinnene

Tegning av en ung mann med en kvinne på hver side. Alle er kledt i klassiske, greske klær fra antikken.

Både Afrodite og Persefone blir forelska i den vakre Adonis.

Tegning av Adonis, Afrodite og Persepone.
Av .
Lisens: Avgrensa gjenbruk

Adonis er så vakker at to gudinner blir forelska i han og byrjar å krangle. Då grip Zevs inn og bestemmer at Adonis skal dele året inn i tre periodar.

  • Den første perioden er han hos Persefone. Ho er gudinne i dødsriket.
  • Den andre perioden er han hos Afrodite. Ho er gudinne for kjærleik og fruktbarheit.
  • Den tredje perioden får han bestemme over sjølv.

Når Adonis er saman med Afrodite, vaknar naturen til live. Alt veks og gror. Når han er saman med Persefone, visnar og døyr alle vekstar.

Adonisfesten

Kvar vår vart det halde ein stor fest i Hellas og Midtausten. Den vart kalla Adonisfesten.

Adonis blir udødeleg

Adonis var ein dyktig jeger, men han blir drepen av eit villsvin. Afrodite syrgjer. Ho lèt det vekse opp anemonar og vakre blomar frå Adonis sitt blod. Akkurat som blomane blir levande igjen etter vinteren, blir òg Adonis levande og kjem tilbake til Afrodite.

Les meir i Vesle norske leksikon

Faktasjekk av

Image
Stian Torjussen
Førsteamanuensis i KRLE, Universitetet i Innlandet