Posts

Ω, τι κόσμος μπαμπά!

Image
    Είμαι στο bar και απολαμβάνω το ποτάκι μου! Γύρω μου βρίσκονται κάποιοι συμμαθητές μου από το σχολείο, από το άλλο τμήμα. Τους βλέπω να χαβαλεδιάζουν˙ νέοι και ανέμελοι, όλοι τους γύρω στα εικοσιπέντε τους. Τους παρακολουθώ κάπως αποστασιοποιημένος, αν και συμμετέχω στην παρέα συμμεριζόμενος την καλή τους διάθεση. Όπως είπα, διαπιστώνω ότι κάθε ένας τους δεν έχει μεγαλώσει παρά μόνο πέντε με δέκα χρόνια το πολύ από τότε που τελειώσαμε την τρίτη λυκείου, ενώ εγώ είμαι πια πενήντα χρονών, όπως στην πραγματικότητα. Παρά ταύτα, αυτό δεν φαίνεται να τους απασχολεί, ούτε καν να τους κάνει εντύπωση!   Όχι μόνο δεν τους φαίνεται παράξενο που φαίνομαι σχεδόν σαν πατέρας τους, αλλά δείχνουν να μην το αξιολογούν καν, περιλαμβάνοντας και εμένα στο καλό κλίμα της πλακίτσας και του περιρρέοντος χαβαλέ. Η αλήθεια είναι πως αισθάνομαι μάλλον κάπως αποστασιοποιημένος   λόγω αυτής της περίεργης, ομολογουμένως, ηλικιακής απόκλισης που έχει προκύψει στα καλά καθούμενα μεταξύ εμού κ...

Δεν είναι παρά ο αέρας...

Image
    To αφήγημα που θα διαβάσετε στις αμέσως επόμενες αράδες αγαπητοί μου αναγνώστες το έχω εμπνευστεί από το τραγούδι των Pet Shop Boys από τα τέλη της δεκαετίας του ’80 « It ’ s only the wind ».  Είναι ένα μελωδικότατο τραγούδι με λυρικά ποιητικό στίχο.    Δεν έγινε ποτέ κάποια από τις μεγαλύτερες εμπορικές τους επιτυχίες αν και θεωρώ πως θα του άξιζε. Όπως και αν έχει, κατά μια εκδοχή αναφέρεται στην οικογενειακή βία ενώ κατά μια άλλη στο HIV που τότε ήταν σχεδόν ανίατο και πρακτικά έκανε θραύση.   Εγώ πιάνω την 1 η εκδοχή, εκείνη της ενδοοικογενειακής βίας. Πάμε λοιπόν να δούμε το αφηγηματάκι. Θα σας πρότεινα να ακούσετε και το τραγούδι πριν, ή αφού, το διαβάσετε.     Εκεί στη γειτονιά είναι μια παλιά πολυκατοικία από εκείνες που έχουν μεγάλους κήπους και διαμερίσματα που ξεκινούν από το ισόγειο. Για να σας δώσω να καταλάβετε, τοίχοι άβαφοι εδώ και δεκαετίες που πλέον κανείς δεν ξέρει ούτε θυμάται πιο ήταν το αρχικό τους χρώμα, αφού ...

Νοσταλγία για το μέλλον

      Μέλλον . Μεγαλώνοντας έμαθα – συνήθισα, αν προτιμάτε – να το φοβάμαι… Ίσως όμως ήρθε η ώρα να παύσω!   Εδώ να πω ότι ο φόβος μου για το μέλλον, αν και σε κάποιες περιπτώσεις – σε αρκετές, μάλιστα – αποδείχθηκε βάσιμος, τελικά η πρωτογενής του αιτία υπήρξε η δική μου γενικότερη απαισιόδοξη θεώρηση των πραγμάτων.     Βέβαια, θα με ρωτήσει κανείς, τι εννοώ αναφέροντας τη λέξη «μέλλον», τι είναι αυτό που με κεντρίζει?   Ως μέλλον, λοιπόν, θα λέγαμε πως ο μέσος άνθρωπος, η μέση διάνοια – εγώ, δηλαδή – προσδιορίζει τη γραμμική αλληλουχία της προς τα εμπρός κίνησης του χρόνου στο διηνεκές, τουλάχιστον έτσι όπως γίνεται αντιληπτή μέσα από τις αισθήσεις μας και το νοητικό μας υπόβαθρο, καθώς επίσης και τις προσδοκίες ή τους φόβους που η κίνηση αυτή επιφέρει στον, ή συνεπάγεται για τον, καθένα από εμάς.   Άρα, το μέλλον είναι ένας συνδυασμός μιας κοινής συνιστώσας – ή παραδοχής – η οποία μπορεί να εκληφθεί ως φυσικό μέγεθος, δηλαδή της παρέλευσης του...

Ετερονομία, η διαιώνιση μιας νοοτροπίας και κατάστασης

      Αυτό που θα διαβάσετε είναι το τελευταίο μου post περί ετερονομίας. Αφού έκανα μια ιστορική αναδρομή, έφτασα πλέον στον 20 αιώνα.  Σας θυμίζω ότι, κ ατά τις αρχές του 20ου αιώνα είχαν πλέον ωριμάσει οι συνθήκες για τη διάλυση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και οι νέες χώρες που είχαν συσταθεί στα Βαλκάνια, δηλαδή η Ελλάδα, η Βουλγαρία και η Σερβία, να μοιραστούν τα ευρωπαϊκά της εδάφη. Αυτό έγινε με τους Βαλκανικούς πολέμους όπου στο πλαίσιο του 2ου Βαλκανικού πολέμου η κάθε μία από αυτές τις χώρες διεκδίκησε σημαντικές εδαφικές προσαρτήσεις και αύξησε την επικράτειά της κατά πολύ. Όπως τα έφερε η συγκυρία, ή η πρόνοια κατά άλλους, η Ελλάδα φάνηκε – στάθηκε αν θέλετε – η πιο ευνοημένη από τις τρείς συμπλεκόμενες χώρες αφού κατόρθωσε να προσαρτήσει στην επικράτειά της τη Θεσσαλονίκη, που ήταν άλλωστε το μήλο της Έριδος, και να δημιουργήσει ένα τόξο εκτεινόμενο στο νότιο τμήμα της Βαλκανικής χερσονήσου από τη Χαλκιδική στα δυτικά έως τον ποταμό Έβρο προς ανατολάς. ...

Ετερονομίας συνέχεια, ο Όθωνας και παραλληρισμοί με άλλες παρεμφερείς καταστάσεις στην Ευρώπη

   Μετά από το τρυφερό ιντερλούδιο του προηγούμενου μου post, επανέρχομαι στην ετερονομία που μαστίζει διαχρονικά την Ελλάδα. Αν θυμάστε, στα προηγούμενα είχα κάνει μια ιστορική αναδρομή και σας υπενθύμισα τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα διαμορφώθηκε ως σύγχρονη χώρα, μετά από αιώνες που ο Ελληνισμός στερούνταν κρατικής υποστάσεως. Θ α ήθελα λοιπόν να ολοκληρώσω τη σκέψη μου σχετικά με το κομμάτι της νοτίου Ελλάδας και να σας εξηγήσω πως κατά τη γνώμη μου η ετερονομία εξακολούθησε να υφίσταται λόγω της έλευσης του Όθωνα. Όπως εξήγησα, κατά την αντίληψή μου τουλάχιστον, η νότιος Ελλάδα – η Ελλάδα κάτω από τον Όλυμπο και οπωσδήποτε κάτω από την Όθρυ – παρέμεινε υπανάπτυκτη και στο παρασκήνιο κατά τη διάρκεια δύο αυτοκρατοριών˙ της Βυζαντινής και της Οθωμανικής. Η ετερονομία θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι διατηρήθηκε ακόμα και μετά την ίδρυση του Ελληνικού κράτους, με την έλευση των Βαυαρών ως ηγεμόνων με στιβαρό πολιτικό αποτύπωμα. Όσοι συμφωνούν μαζί μου θα έλεγαν ότι η δ...

Νίκα

Image
    Ήταν κάποτε ένα ξέγνοιαστο, χαρωπό κοριτσάκι, μεγαλωμένο στον επαρχιώτικο πουριτανισμό της δεκαετίας του ’50 αλλά όμως με τόσο πολλή αγάπη! Μεγάλοι σε ηλικία οι γονείς, ακόμα και για την εποχή μας, πόσο μάλλον για εκείνα τα χρόνια. Είχε και μια αδερφή, και αυτή πολύ μεγαλύτερη, που ήταν κάπως σαν ένας ακόμα κηδεμόνας. Τις έδενε μια αγάπη ίσως κάπως απρόθυμη και σίγουρα δύσκολη. Δεν έμενε μαζί τους μόνιμα, άλλωστε. Έρχονταν καλοκαίρια και Χρονιάρες μόνο, αφού σπούδαζε σε κάποια πόλη αλαργινή.   Κάποτε υπήρχε και ένας αδερφός, αυτόν όμως μήτε που τον γνώρισε. Πέθανε δυστυχώς εκείνα τα απαίσια χρόνια της κατοχής, μόλις δεκαέξι χρονών. Βέβαια, για το κοριτσάκι αυτό, εκείνος ο αδικοχαμένος αδερφός που δεν γνώρισε δεν ήταν παρά μια αφήγηση από το στόμα της μαμάς – ο μπαμπάς δεν μιλούσε ποτέ για εκείνον – άντε και μια κιτρινισμένη φωτογραφία που έδειχνε ένα νεαρό παλληκαράκι το οποίο μια χρονιά «αρίστευσε», όπως έγραφε στο απόκομμα. Τίποτα λοιπόν παραπάνω από μια αναφορά. ...

Ετερονομία, στα μονοπάτια του χρόνου και στη δίνη τριών αυτοκρατοριών.

    Θα θυμάστε το προηγούμενο που post, όπου παρέθετα δύο γενικόλογες σκέψεις μου σχετικά με τους λόγους που υπάρχει και διαιωνίζεται στη χώρα μας η γνωστή σε όλους μας κατάσταση. Κλείνοντας, το έριξα και στο κλίμα του Μεσογειακού χώρου σχολιάζοντας ότι ήταν πάντα ευκολότερο για τον καθένα εάν δει τα σκούρα να κάτσει στο περιβόλι του και να μη βλέπει τα μούτρα κανενός, που λέει ο λόγος.   Εδώ θα ήθελα να κάνω μια σύντομη ιστορική αναδρομή στο γεωγραφικό χώρο που καταλαμβάνει σήμερα η χώρα μας. Προφανώς, το παρόν έχει τις ρίζες του στο παρελθόν. Για αυτό, ας λάβουμε υπόψη μας και την ιστορική αλληλουχία μετά την παρακμή των αρχαίων ελληνικών πόλεων-κρατών υπό το πρίσμα της μεταγενέστερης ετερονομίας που μας επιβλήθηκε. "Το πας πολύ πίσω, μάστορα", θα μου πείτε, μείνετε όμως μαζί μου αν έχετε την καλοσύνη, μπορεί και να σας ενδιαφέρει!    Όπως έχω γράψει και στο περί Αθήνας αν θυμάστε αγαπητοί μου αναγνώστες, από τον 5ο μ.Χ. αιώνα όταν και εδραιώθηκε ο Χριστιανισμ...

Εισαγωγικές σκέψεις σχετικά με τον φαύλο κύκλο της διαχρονικής ετερονομίας που μαστίζει τη χώρα μας

    Πριν από κάποιο καιρό είχα δει ένα αφιέρωμα που είχε η τηλεόραση σχετικά με τον Κορνήλιο Καστοριάδη, έναν φιλόσοφο και διανοητή της εποχής μας για όσους χρειάζεται η σύσταση, ο οποίος ισχυρίστηκε πως η απώτερη ρίζα μιας διαπιστωμένης τάσης παραβατικότητας μεγάλης μερίδας πολιτών απέναντι στους νόμους της Πολιτείας μπορεί να οφείλεται σε μια νοοτροπία η οποία εξελίχθηκε και διαμορφώθηκε κατά αυτό τον τρόπο επειδή έχουμε ετερονομία. Με άλλα λόγια, οι νόμοι, το δίκαιο, το θεσμικό πλαίσιο κοινωνικής συνύπαρξης, δεν έχουν διαμορφωθεί από εμάς για εμάς αλλά είναι φερτά από διάφορα κέντρα εξουσίας ξένα σε εμάς και στον τόπο μας εδώ και πολλούς αιώνες, διαφορετικά αναλόγως της εκάστοτε χρονικής περιόδου.   Αυτός ο συλλογισμός του Καστοριάδη μπορώ να πω ότι με προβλημάτισε, αφού πάντα διέκρινα μια τάση μέρος του πληθυσμού της χώρας μας να μην είναι ιδιαιτέρως πρόθυμο, ας το θέσω απαλά, να διεκπεραιώσει τις τυπικές του υποχρεώσεις προς την Πολιτεία. Αν και αληθές, θα ήταν θεω...

Νυχτερινές περιπλανήσεις

    Είναι φορές που το ημερολόγιο, όπως του τραβάμε τα φύλλα κάθε μέρα, φτάνει σε κάποιες ημερομηνίες που είναι φορτωμένες με αναμνήσεις από διαφορετικές περιστάσεις, οι οποίες, αν και συνέβησαν την ίδια ημερομηνία – ημερομηνία, όχι χρονολογία – είναι τόσο ετερόκλητες και εμφατικά αντιθετικές μεταξύ τους που δεν μπορούν παρά να δημιουργήσουν ένα είδος συναισθηματικού βραχυκυκλώματος.   Όσοι το έχουν βιώσει σίγουρα θα ταυτίζονται.     Σε αυτό το σημείο, αν το καλοσκεφτεί κανείς θα μπορούσε ίσως να αναρωτηθεί, τελικά, πόσο καλά γνωρίζονται οι άνθρωποι με τους γύρω τους? Ακόμα και με εκείνους που είναι πολύ κοντινοί μεταξύ τους και θα έλεγαν ότι γνωρίζονται εις βάθος, πόσο άγνωστοι τελικά είναι μεταξύ τους?   Μπορεί κανείς να ισχυριστεί ότι γνώριζε επακριβώς ποιες ήταν οι τελευταίες σκέψεις της μητέρας του εκείνες τις στιγμές λίγο πριν πεθάνει? Ποιος θεωρεί ότι θα μπορούσε να καταγράψει επακριβώς όλες τις σκέψεις που έχει κάνει ο σύντροφός του μέσα σε μια μέρ...

Οίνος ευφραίνει καρδίαν ανθρώπου!

Image
    Με την ευκαιρία μιας πρόσφατης περίστασης όπου είχα την ευκαιρία να κάνω μια περιοδεία στις γεύσεις και τα αρώματα κρασιών Αττικών αμπελώνων, συνοδεία μάλιστα food pairing , σκέφτηκα να ανεβάσω κάτι σχετικό με το αγαπημένο και διαδεδομένο αυτό ποτό!         K ρασί, λοιπόν! Είναι ένα ιδιαίτερα αγαπημένο οινοπνευματώδες ποτό, προϊόν της ζύμωσης των σταφυλιών. Σ υνήθως, δε, είναι συνοδευτικό γευμάτων. Αν και είναι ευρέως διαδεδομένο στη λεκάνη της Μεσογείου, παράγεται και αρκετά βορειότερα από τα μεσογειακά κλίματα. Η ποικιλία του κρασιού που παράγεται σε κάθε τόπο αντικατοπτρίζει την σύσταση του εδάφους αλλά και το κλίμα του. Είναι ένα ποτό τόσο παλιό και τόσο έντονα συνυφασμένο με την καθημερινότητα που χρησιμοποιείται ακόμα και σε θρησκευτικές τελετές! Έχει εξυμνηθεί σε τραγούδια ενώ υπάρχουν αρκετές παροιμίες και παρομοιώσεις που έχουν βγει έχοντας ως βάση τους το κρασί! Ας μην παραβλέπουμε ακόμα ότι αποτελεί διαχρονικό σύμβολο της αποφόρτισης κ...

45η Μαρτίου

Image
    Διακόσια πέντε χρόνια πέρασαν από εκείνα τα δοξασμένα χρόνια του 1821. Ονόματα τρανταχτά όπως Κολοκοτρώνης, Καραϊσκάκης, Μπουμπουλίνα ή έννοιες όπως η πολιορκία του Μεσολογγίου, τα οποία, ακόμα και αν αρκετοί δεν γνωρίζουν επακριβώς και λεπτομερώς την ιστορική τους ακρίβεια, παρά ταύτα είναι τόσο βαθιά ριζωμένα στο συλλογικό υποσυνείδητο του Ελληνικού έθνους!    Και, πόσο περίλαμπροι ήταν θυμάμαι οι εορτασμοί της επετείου των 200 χρόνων από την επανάσταση! Μέχρι και σημειολογικά φαντάσματα ξεθάφτηκαν τότε για να τονίσουν το άσβεστο κλέος του μικρού μας έθνους, ενδεχομένως σε μια απόπειρα συνειρμικής ταύτισης της επετείου με τους Ολυμπιακούς Αγώνες που διοργανώσαμε κάποτε…. Και μας αποδιοργάνωσαν… Θα μου πείτε, αγαπητοί μου αναγνώστες, τους Ολυμπιακούς περιμέναμε για να αποδιοργανωθούμε? Και πόσο δίκιο θα έχετε!   Επίσης, μπορεί να έχετε δίκιο όλοι όσοι μου σχολιάσετε ότι ήταν συγκυριακό το γεγονός ότι το πρόσωπο της επιτροπής των Ολυμπιακών αγώνων ήταν κ...