endemisk – Store medisinske leksikon

Kartet viser risikoen for å få malaria i ulike delar av verda. Risikoen for smitte og for å få alvorleg malaria er jamt over mykje større i Afrika enn i områda i Asia og Sør- og Mellom-Amerika der malaria opptrer endemisk.

Malaria, utbreiing.

Av KF/Store medisinske leksikon ※.

Lisens: Avgrensa gjenbruk

I medisinen er endemisk sjukdom ein sjukdom som stadig opptrer innan eit avgrensa geografisk område. Området kan vere større eller mindre, og den endemiske sjukdomen opptrer hyppigare her enn andre stader.

Faktaboks

Uttale: endemisk
Etymologi: av gresk ‘i folket’

Ordet vert også brukt både om infeksjonssjukdomar (tuberkulose i mange land, malaria i tropane, ulike geografisk prega tarmparasittar) og om andre sjukdomar. Det blir òg brukt i biologi, om artar med avgrensa utbreiing, sjå endemisk (biologi).

Nemninga endemisk sjukdom vert delvis brukt som motstykke til epidemisk sykdom, og endemi som motstykke til epidemi.

Smitte

Ved ein endemi er smitten konstant 1 til 1. Eit smitta individ smittar eit anna individ, men ikkje fleire. Me seier at reproduksjonen, eller rettare, det basale reproduksjonstalet (R₀) er 1. Talet seier noko om kor fort sjukdommen spreiar seg i folkesetnaden. Når (R₀) er ein, vil talet på sjuka på det næraste halda seg konstant om det ikkje kjem til nye sjuke utanifrå.

Les meir i Store norske leksikon

Kommentarar

Kommentarar til artikkelen blir synleg for alle. Ikkje skriv inn sensitive opplysningar, for eksempel helseopplysningar. Fagansvarleg eller redaktør svarar når dei kan. Det kan ta tid før du får svar.

Du må vere logga inn for å kommentere.

Fagansvarleg for Epidemiologi og folkehelse

Dag Steinar Thelle

Professor em. i epidemiologi, Universitetet i Oslo