Räähti uđđâ siijđo:
Oho 26 artikkâl
Sveicci lippu Sveicci saksakielân Schweiz ranskakielân Suisse italiakielân Svizzera retoromaankielân Svizra Sveeici vuárnumlitto (läättinkielân Confoederatio Helvetica staatâ Euroopist . Sveeicist ij lah virgálávt uáivikaavpug , mutâ Bern tuáimá staatâ de facto uáivikaavpugin.
Sveeici vijđodâh lii 41 291 km², mast 4% lii čääci. Vijđoduv mield Sveicci lii maailm 135. stuárráámus staatâ. Sveicci lii alppâeennâm já siseennâmriijkâ, ko tot ij lah merâriddoost.
Hormišis Aalpâi várádâh luávdá paijeel pele Sveeici vijđoduvâst. Aalpâi taveviestârpiäláá vuáládâhkuávlust láá maŋgâ stuorrâ jäävri. Tobbeen láá meiddei eennâm valjaamusah eennâmtuálukuávluh já stuárráámusah kaavpugeh.
Ton ránnjástaatah láá tavveen Saksa , nuorttân Nuorttâriijkâ já Liechtenstein , mäddin Italia sehe viestârist Ranska . Sveeicist staatârääjih láá ohtsis 1770 km. Ton kuhemus rääji lii Italiain; tot lii 698 km kukke. Uánihumos lii 41 km rääji Liechtensteináin. Sveicci lii siseennâmstaatâ ađai tast ij lah ollágin merâriddo.
Tiettih-uv tun, ete...
...Haenyeoh láá čepis puohčâleijeenisoneh Maadâ-Koreast ?
...puoh syemmiliih artisteh ive 2025 Euroviisuin šoddii siämmáá ive ?
...Franciscus lâi vuosmuš Eennâmpáálu máddáábeln šoddâm paavi ?
...ergikištoh algii ive 1932?
...Schabziger lii ruánáá já korrâ vuástá, mii valmâštuvvoo Glarus kantonist Sveeicist ?
...Anna Göldi lii majemuš nuáidin sujâttum nissoon Euroopist ?
...Q'eroh láá majemuuh Inkai maajeeldpuátteeh, kiäh láá siäiluttâm puigâ Inka-kulttuur já ärbivuovijd?
...Uluru lii Australia algâaalmugij pase pähti?
...Roland TB-303 lii bassosyntetisaattor, mon Roland Corporation almostitij ive 1981 já valmâštij ive 1984 räi?
...Aanaar lii Suomâ áinoo neeljikielâsâš kieldâ?
...Shanghai lii ohtâ Kiina tehálumosijn ekonomâlijn kuávdáin já ohtâ maailm stuárráámuin hamânijn?
...Stonehenge keđgikehá rähtim algâttui jo 3100 oKr., já majemuš muddo valmâštui 1500 oKr. maŋa?
...tälviuággum lii kuálástemvyehi, mast kuálástuvvoo tälviv jieŋân puhhum rääigi peht?
...Gilgameš lii maailm puárásumos eepos?
...Matti Nykänen vuoitij nelji kollemiitaal já oovtâ silbâmiitaal tälviolympialijn?
...tlingiteh láá algâaalmug Alaskast já Kanadast ?
...šiljoboŋŋam lii Suomâ stuárráámus loddetábáhtume?
...Sari Essayah lii oovdiš kištoväzzee, kote šoodâi maailmmiäštárin ive 1993 ?
...Eennâmpáálu áimukeerdist 78 % lii typpi já 21 % lii happi ?
...Aanaarjäävrist láá 3 318 suollud já Päijännest láá 2 690 suollud?
...Braunwald lii sijdâ Sveeicist , kost muáttá koskâmiärálávt 9 m jyehi täälvi?
...Aila-duo vuoittijn ive 2014 Sámi Grand Prix -kišto lávlumuási lavluin Naharij kandâ ?
...Michael Collins jaamij purâstaavdân cuáŋuimáánu 28. peeivi 2021 ?
...Aanaarjáávrán lii ive 1984 koččâm rakkeet ?
...Flavia Pennetta lii vuáittám ohtsis 49 WTA-turnaamid karrieeris ääigi?
...ores laahul láálá moonijd 18–27 peivid?
...Marie Curie lii vuáittám Nobel-palhâšume kuohtii?
...Helsigist láá 59 kaavpuguássid ?
...Suomâst láá paijeel 100 000 sorvâd ?
...Niillas Holmberg vuoitij Ive sämmilâš -palhâšume ive 2016 ?
...olesstuárusii viäpsákuáđist pyehtih leđe joba 20 000 viäpsád?
...čapis soormán jammii áárvu mield 30–60 % Euroop aalmugist?
...kapybara puáhtá teddiđ joba 79 kg?
...Hermann Hesse jaamij porgemáánu 9. peeivi 1962 85-ihásâžžân vuoiŋâšvardemân?
...täsni šadda ko kaasusovđâ čokkâšuvá jieijâs tiädduvyeimi keežild?
...káránâs lii tovle onnum paa tiettee lodden, jäämmim pyehten já pahakkâs litolâžžân?
...uárree kulovijđodâh lii suullân 2,5 keerdi vijđásub ko ulmust?
...kiemâsämikielâ lii sämikielâ, mii čaaskâi 1700-lovo já 1800-lovo ääigi?
...tááláá ääigi láá kiävtust kuttâ trigonometrisâš funktio ?
1. peeivi (1921 ) – Isak Saba , orjâlâš máttáátteijee, Taažâ Stuorrâtige vuossâmuš sämmilâš riijkâpeivialmai já Säämi suuvâ laavlâ -tiivtâ čällee (š. 1875 )12. peeivi (2011 ) – Kati-Claudia Fofonoff , nuorttâlâš kirječällee, kii čaalij novellijd, tiivtâid já muštâlusâid (š. 1947 )15. peeivi (2006 ) – Sofija Efimovna Jakimovič , kieldâsämmilâš folklorist, čällee já jurgâleijee (š. 1940 )16. peeivi (1990 ) – Oktyabrina Voronova sämmilâš tivtâsteijee Sovjetlittoost (š. 1934 )24. peeivi (1974 ) – Reidar Suomenrinne , Säämi parlament vuosmuš sahâjođetteijee já máttáátteijee (š. 1931 )25. peeivi (2002 ) – Kathrine Johnsen (š. 1917 ), orjâlâš máttáátteijee já Sámi Radio "enni"25. peeivi (2025 ) – Boŋggu Ánte , orjâlâš puásuiolmooš já jyeigee (š. 1946 )
Luokah
