Στην πλατεία παλιός λεβέντης, ντισκόβιος, εξηκοντούτης, λικνίζεται καθήμενος ασταμάτητα υπό τους ρυθμούς του «USSR» του Eddy Huntington.

7/7/2026

Γ. Μ. Βαρδαβάς

Δημήτρης Αγγελής, Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου, εκδόσεις Πόλις, Αθήνα 2022, ISBN: 978-960-435-788-8.

ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΗΡΕΜΑ ΜΙΛΩ

Εἶμαι ἕνας ἄνθρωπος πολλῶν χωρισμῶν πού θά πεῖ

ἀγαπήθηκα.

Εἶμαι ἕνας ἄνθρωπος πολλῶν προσευχῶν πού θά πεῖ

κατάμονος ἔζησα

χρόνια.

Ἀκούω νά περνοῦν ἔξω ἀπ’ τό δάσος φορτηγά

ἀναρωτιέμαι πῶς ἄντεξα

νά μέ πατᾶτε.

Σβῆσε τό φῶς

καί μή φοβᾶσαι.

Ἕνας ἄνθρωπος

εἶμαι.

Δημήτρης Αγγελής, Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου, εκδόσεις Πόλις, Αθήνα 2022, σελ. 25.

Θάνος Σταθόπουλος, Η πρόσληψη τροφής, εκδόσεις τεχνοδρόμιον, Λεμεσός 2026, ISBN: 978-9925-8281-5-9.

Ζείδωρο το όνειρο εξ ου και αείζωο.

Ο Θάνος Σταθόπουλος στο νέο του βιβλίο χαρτογραφεί τις οιονεί «πηγές του εαυτού» (για να θυμηθούμε τον Charles Taylor). Ένα απολαυστικό ανάγνωσμα που αναφέρεται στη σφυρηλάτηση της ταυτότητας και στην συνακόλουθη ετερότητα που έπεται. Η γλώσσα του έργου υπαινικτική και υποβλητική, σαγηνευτική και λακωνική υπηρετεί τη ζείδωρη οντολογία του συγγραφέα. Φρονώ, κλείνοντας αυτό το σύντομο σημείωμα, ότι το όλο πλαίσιο του βιβλίου αποτυπώνουν δυο εμβληματικές φράσεις του Θάνου Σταθόπουλου: «Τα θραύσματα είναι ολόκληρα» (Η διασκευή του εαυτού μου στις 06:30, εκδόσεις Ίκαρος, Αθήνα 2023, σελ. 223) και «(…) έρχομαι από τα γκουλάγκ του εαυτού μου» (Η πρόσληψη τροφής, εκδόσεις Τεχνοδρόμιον, Λεμεσός 2026, σελ. 26).

Ηράκλειο Κρήτης, 13 Ιουνίου 2026

Γ. Μ. Βαρδαβάς

Φίλιππος Κ. Βασιλόγιαννης, σωρείτης, εκδόσεις Στιγμός, Αθήνα 2024, ISBN: 978-618-5640-09-5.

Υπάρχουν κάποια βιβλία στα οποία, κατά γενική ομολογία, διαρκώς και αενάως επανερχόμαστε. Σε αυτά οπωσδήποτε συγκαταλέγεται ο ζείδωρος σωρείτης. Εναπόκειται στον φίλεργο και απαιτητικό αναγνώστη να ανακαλύψει το γιατί.

Ηράκλειο Κρήτης, 6 Ιουνίου 2026

Γ. Μ. Βαρδαβάς

***

Δείτε επίσης:

• Σημειώσεις ενός απλού αναγνώστη (για το βιβλίο του Φίλιππου Κ. Βασιλόγιαννη «σωρείτης»)

• σωρείτης: Το βιβλίο της χρονιάς!

Κ. Γ. Καρυωτάκης, Ποιήματα καὶ πεζά, ἐπιμέλεια: Γ. Π. Σαββίδης, ἐκδόσεις Βιβλ. τῆς Ἑστίας, Ἀθήνα 2000, ΙSBN:960-05-0538-1.

ΠΑΙΔΙΚΟ

Τώρα ἡ βραδιά,

γλυκιὰ ποὺ φτάνει,

θὰ μοῦ γλυκάνει

καὶ τὴν καρδιά.

Τ’ ἀστέρια ἐκεῖ

θὰ δῶ, θὰ νιώσω

οἱ ἄνθρωποι πόσο

εἶναι κακοί.

Κλαίοντας θὰ πῶ:

«Ἄστρα μου, ἀστράκια

τ’ ἄλλα παιδάκια

θὰ τ’ ἀγαπῶ

Ἄς μὲ χτυποῦν

πάντα κι ἀκόμα.

Θα’ μαι τὸ χῶμα

ποὺ τὸ πατοῦν.

Ἄστρα, καθῶς

ἄστρο καὶ κρίνο,

ἔτσι θὰ γίνω

τώρα καλός».

[Ἀπὸ τὴ συλλογὴ Ἐλεγεῖα καὶ Σάτιρες (1927)]

Κ. Γ. Καρυωτάκης, Ποιήματα καὶ πεζά, ἐπιμέλεια: Γ. Π. Σαββίδης, ἐκδόσεις Βιβλ. τῆς Ἑστίας, Ἀθήνα 2000, σελ. 78.

Ζήσιμος Λορεντζάτος, Νόμοι ήτοι η Μεγάλη Παράδοση ή παμπάλαιος δόξα, επιμέλεια: Σταύρος Ζουμπουλάκης, εκδόσεις Άρτος Ζωής, Αθήνα 2026, ISBN : 978-960-8053-97-7.

Οι Νόμοι ήτοι η Μεγάλη Παράδοση ή παμπάλαιος δόξα είναι το εκτενέστερο, από όσα βρέθηκαν στα κατάλοιπά του, ανέκδοτο έργο του Ζήσιμου Λορεντζάτου (1915-2004). Χειρόγραφο, αχρονολόγητο και ανολοκλήρωτο. Το έγραψε μετά τη Μικρά Σύρτι (1953 και εκδίδεται το 1955) και πριν από το Χαμένο Κέντρο (1961), αλλά δεν μπορούμε να ορίσουμε με ασφάλεια πότε ακριβώς το άρχισε και πότε το εγκατέλειψε.

Οι Νόμοι είναι ο ενδιάμεσος σπόνδυλος που μας έλειπε για να κατανοήσουμε την πνευματική πορεία του Λορεντζάτου. Ο Λορεντζάτος προσχωρεί στην ιδέα της Philosophia Perennis στις αρχές της δεκαετίας του 1950 και μένει πιστός σε αυτήν σε όλη τη ζωή του, με ορισμένες πάντως μεταγενέστερες διαφοροποιήσεις. Οι Νόμοι είναι ακριβώς το έργο που έγραψε για να παρουσιάσει, με βαθιά πεποίθηση, την αλήθεια της Philosophia Perennis ή της Μεγάλης Παράδοσης, δηλαδή της εμπράγματης μεταφυσικής αλήθειας, της αιώνιας, αμετάβλητης, αντιιστορικής, θεοδίδαχτης.

Ο Λορεντζάτος δεν εξέδωσε ποτέ τους Νόμους, γιατί –δείγμα και αυτό της πνευματικής τιμιότητάς του– είχε ήδη κάνει, πριν καλά καλά τους ολοκληρώσει, το επόμενο βήμα, είχε μετακινηθεί με μεγαλύτερη σαφήνεια στην Ορθόδοξη Εκκλησία.

https://www.artoszois.gr/books/nomoi/

Βασιλική Λ. Μπίντου, Τα γιούλια, εκδόσεις Απόπειρα, Αθήνα 2026, ISBN: 978-960-537-360-3.

Το βιβλίο της Βασιλικής Λ. Μπίντου Τα γιούλια που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Απόπειρα, ακολουθεί το δύσκολο και ενίοτε ολισθηρό δρόμο της μικρής φόρμας. Ξεκάθαρη είναι η οιονεί μαθητεία της συγγραφέως στο έργο του μάστορα της μικρής φόρμας Ε. Χ. Γονατά. Η συγγραφέας δρέπει τους καρπούς αυτής ακριβώς της μαθητείας και δίνει τις δικές της πινελιές, χωρίς επιτήδευση και περιττές φιοριτούρες. Ένα βιβλίο που αξίζει πραγματικά να διαβαστεί.

7/4/2026

Γ. Μ. Βαρδαβάς

Οι πρώτες πέφτανε ψιχάλες.

Ειρήνη Καραγιαννίδου, Συρτός στα τρία, εκδόσεις Πανοπτικόν, Θεσσαλονίκη 2023, σελ. 13.

Γιούργκεν Χάμπερμας – πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ’, Η διαλεκτική της εκκοσμίκευσης – Λόγος και θρησκεία, μετάφραση: Ηλίας Τσιριγκάκης, εκδόσεις Εστία, Αθήνα 2010, ISBN: 978-960-05-1499-5.

Γιώργος Μαρκόπουλος, Ποιήματα 1968-2010 (Επιλογή), εκδόσεις Κέδρος, 4η έκδοση, Αθήνα 2014, ISBN: 978-960-04-4459-9.

Οι ποιητές

Τα βράδια οι διαβάτες

περνούν μέσα από τα πάρκα για να κόψουν δρόμο.

Εμείς τους βλέπουμε.

Ή, μάλλον, βλέπουμε την καύτρα του τσιγάρου τους.

Γιώργος Μαρκόπουλος, Ποιήματα 1968-2010 (Επιλογή), εκδόσεις Κέδρος, 4η έκδοση, Αθήνα 2014, σελ. 45.

Σε μια εκλογική αναμέτρηση που έλαβε χώρα προ αρκετών ετών (σίγουρα είναι πάνω από 10 χρόνια διότι ψήφιζα ακόμη στο χωριό) την ώρα που πήγα να ψηφίσω μου συνέβη το εξής σουρεαλιστικό: η γραμματέας της εφορευτικής επιτροπής μου έδωσε τα ψηφοδέλτια λέγοντας μου το αμίμητον «Τσάκο»! Μου ήλθε να βάλω τα γέλια με το αθέλητο ομολογουμένως θράσος της νεαράς. Ωστόσο συγκρατήθηκα ενθυμούμενος τον μέγιστο Φέρμα και την ατάκα του προς τον Παπαμιχαήλ: «Τσακώνω και σπάω»! Πήρα λοιπόν τα ψηφοδέλτια υπό μάλης, ψήφισα κι έφυγα.

7/2/2026

Γ.Μ.Β.

Χρίστος Λάσκαρης, Ποιήματα, εκδόσεις Τύρφη, Θεσσαλονίκη 2022, ΙSBN: 978-618-5540-12-8.

ΘΕΛΩ ΜΟΝΑΧΑ

Δὲ θέλω νὰ ξέρω κανόνες γιὰ τὴν Ποίηση

οὔτε τί γράφουνε γι’ αὐτὴν

οἱ σπουδασμένοι.

Θέλω μονάχα

νὰ μὲ ἀπορροφάει,

ὅλο νὰ μὲ ἀπορροφάει ἡ μουσικὴ

γιὰ νὰ μπορῶ στὰ ποιήματα μου

νὰ σωπαίνω.

Χρίστος Λάσκαρης, Ποιήματα, εκδόσεις Τύρφη, Θεσσαλονίκη 2022, σελ. 29.

Ἕνας φανταστικὸς διάλογος τοῦ Ἐ. Χ. Γονατᾶ μὲ τὴ Μάτση Χατζηλαζάρου

[…] « Ἡ πυτιρίδα τῶν δέντρων εἶναι τὰ πουλιά».

Ἐ. Χ. Γονατᾶς, Τὸ βάραθρο, τρίτη ἔκδοση, ἐκδόσεις Στιγμή, Αθήνα 2006, σελ. 21.

***

Τὰ λουλούδια τῶν δέντρων εἶναι τὰ πουλιὰ.

Μάτση Χατζηλαζάρου, στὸ: Φραγκίσκη Ἀμπατζοπούλου, ... δὲν ἄνθησαν ματαίως – Ἀνθολογία ὑπερρεαλισμοῦ, 7η ἔκδοση, ἐκδόσεις Νεφέλη, Ἀθήνα 2006, σελ. 254.