Afganistan'da afyon üretimi düşüyor
Birleşmiş Milletler Afganistan'da afyon üretiminin önemli oranda düşüş kaydettiğini açıkladı.
BM'nin uyuşturucu ve Suçla Mücadele Dairesi'nin (UNODC) yıllık değerlendirme raporuna göre, özellikle Helmand eyaletinde afyon ekimi ve üretiminde büyük bir düşüş söz konusu.
Ayrıca, afyon fiyatlarının son on yılın en düşük seviyelerine gerilediği de belirtiliyor.
Fiyatların düşmesi ve üretimin azalması afyon üretiminin Afganistan gayri safi yurtiçi hasılasındaki payının yüzde 4'e gerilemesini sağladı.
Bu oran 2002'de yüzde 27'ydi.
Afganistan'da afyon ekimi geçen yıla oranla yüzde 22 düşüş gösterirken, üretimde de yüzde 10 oranında azalma kaydedildi.
Aradaki fark ise haşhaştan 'daha verimli şekilde afyon üretilir olması' ile açıklanıyor.
BM rakamlarına göre bu yıl 123 bin hektar alanda afyon ekildi. Geçen yıl bu rakam 157 bin hektardı.
Ülkedeki 20 eyalet artık afyondan tamamen arındırılmış durumda. Ancak bu, afyon ticaretinden arınmış oldukları anlamına gelmiyor.
Müttefiklere 'iyi haber'
Afyon yetiştiriciliğinde en büyük düşüş, yüzde 33'lük bir oranla Helmand eyaletinde görüldü.
Üretilen haşhaş ve afyon miktarı İngiliz askerlerinin bu bölgede görev yapmaya başladığı 2006 yılına kıyasla hâlâ çok yüksek olsa da, İngiliz yetkililer önemli bir ivme sağlandığı görüşünde.
İngilizlerin çiftçilere ekmeleri için buğday vererek desteklediği 'gıda bölgeleri' Birleşmiş Milletler tarafından birer başarı öyküsü olarak nitelendiriliyor.
Örgüt, Afgan afyon pazarının çöküşünün de yakın olduğunu söylüyor.
Birleşmiş Milletler'in Uyuşturucu ve Suçla Mücadele Dairesi Başkanı Antonio Maria Costa, Afganistan'da karamsarlığın hâkim olduğu böylesi bir dönemde, bu son gelişmelerin yüreklere su serptiğini söylüyor.
Ancak Afgan uyuşturucularının halen felakete eş değer sonuçları olduğuna, suçluların, isyancıların afyondan kazanılan paralarla desteklendiğine, yolsuzluğun semirtildiğine ve bu durumun kamuoyunun güven kaybına yol açtığına dikkat çekiyor.
BM'nin raporu, ABD ile Avrupa ülkelerinden temsilcilerin Paris'te buluşarak Afganistan'da uygulanacak stratejiyi tartışması öncesinde açıklandı.
Ülkede artan yabancı asker ölümleri, Taliban isyanı etkisiyle kötüye giden güvenlik koşulları ve geçtiğimiz ay yapılan seçime hile karıştığı haberlerinin gündemde olduğu bir ortamda, müttefiklerin 'iyi haber' niteliğindeki bu verileri sevindirici bulacağı düşünülüyor.
Dünyadaki afyon üretiminin yüzde 90'ı Afganistan kaynaklı. Ülkedeki afyonun yüzde 60'ı ise Helmand'da üretiliyor.
İşlenen afyondan üretilen eroin ise uyuşturucu tacirlerince dünyanın dört bir yanına satılıyor.
Ülkenin 2001 yılında işgalinden bu yana gösterilen uyuşturucu ile mücadele çabalarına rağmen, üretilen afyon miktarı 2007 yılında zirve yaptıktan sonra düşmeye başlamıştı.
Bununla birlikte BM raporu, yasadışı stokların 10 bin tonu bulmuş olabileceğini, bunun da tüm dünyadaki eroin bağımlılarına iki yıl yeteceğini söylüyor.
Çiftçileri kazanmak
Halkı afyon üretiminden vazgeçirmek için 'haşhaştan arındırılmış' bölgelere mali destek sağlanıyor.
Helmand'a bağlı Leşkergah bölgesinden çiftçi Muhammed Cevad ise BBC'ye eğer olanağı olsa, yine haşhaş ekmek istediğini söyledi.
"Bu yıl buğday, domates, patates ve karpuz yetiştiriyorum" diyen Cevad durumundan şikayetçi:
"Hükümet haşhaş ekmemize izin vermiyor. Biz de Leşkergah'a çok yakınız, daha ücra bir yerde olsam haşhaş ekerdim. Afyon ekimi çok emek istiyor ama, ne yapalım... İyi para getiriyor. Afyon ile buğdaydan kazandığımızdan daha fazla para kazanıyoruz."
20 kişilik bir aile geçindirdiğini anlatan Muhammed Cevad ayrıca, uyuşturucuyla mücadele kapsamında vilayet yönetimine verilen destek ödemelerinin 'kentten çıkıp çiftçilere ulaşmadığı'ndan yakınıyor.
ABD'nin Afganistan Özel Temsilcisi Richard Holbrooke bu hafta askerlerin mücadelesinin ülkedeki uyuşturucu kültürünü sarstığını, yüklü miktarda stok ele geçirildiğini söylemişti.
Holbrooke ABD'nin geçmişte tarladaki haşhaşı imha etmeye odaklanan siyasetini ise eleştirerek, bu yönetimin çiftçilerin geçim kaynağını elinden aldığını ve Taliban sempatizanları yarattığını belirtti.
Holbrooke, yaz aylarında Taliban'a karşı yürütülen son operayonların ise hem Taliban hem de uyuşturucu ile mücadelede önemli başarı kaydettiğini savundu.
