Mùa xuân làm New York thay đồ̉i

Nếu có một điều gì thường thấy rõ ở người Mỹ thì đó chính là sự lạc quan.

Ngay cả những lúc tồi tệ như thế nào đi chăng nữa họ vẫn còn một cảm giác rằng rốt cùng thì mọi sự sẽ kết thúc êm thấm.

Gần đây tôi tới nghe giảng ở 55th East Street ở Manhattan.

Ed không nói cho tôi biết đủ tên họ vì ông đang kiếm việc.

Ông mất việc hồi đầu năm, sau 20 năm làm việc trong ngành tài chính và ngân hàng.

Ông nói "Tôi sẵn sàng với các cơ hội mới".

Cũng giống như những người khác tại nơi tôi đến, Ed - trông khoảng ngoài 50 tuổi - đang quay lại ghế nhà trường.

Tất cả họ đều bị mất việc trong ngành tài chính và bây giờ đang được đào tạo lại.

Ý tưởng cũng đơn giản thôi. Tức là người ta sẽ hướng dẫn cho họ sử dụng các kỹ năng phân tích tài chính để áp dụng tại các doanh nghiệp mới thành lập.

Đây là một chương trình thí điểm được thành lập tại Viện Levin của State University of New York và được City of New York hỗ trợ.

Mỗi người sẽ dành thời gian làm việc cho một công ty mới thành lập, và trong khi người ta không đảm bảo rằng cuối cùng sẽ có việc làm thì cái họ có được là "sự khởi đầu vững vàng" trong khu vực mới của nền kinh tế, theo Tom Moebus, một trong các sáng lập viên.

Ông nói "Công ty mới sẽ được hình thành từ một số những gì còn lại của công ty cũ nhưng cũng có cơ hội để đưa nhân tài vào các lĩnh vực mới".

Nói cách khác là New York đang bắt đầu tự chuyển đổi, đa dạng hóa bởi New York biết họ phải làm vậy.

Dịch vụ tài chính là điểm mạnh của thành phố lớn nhất Hoa Kỳ, nhưng New York cũng quá phụ thuộc vào Wall Street.

Việc làm trong lĩnh vực tài chính chiếm khoảng 9% của tổng số việc làm của New York.

Nhưng xét về lương thì việc làm trong khu vực tài chính chiếm 34% tổng số lương thành phố, theo văn phòng quản lý và ngân sách thành phố.

Đến cuối năm nay, New York ước tính rằng sẽ có khoảng 65000 công ăn việc làm bị mất trong riêng trong ngành tài chính, tức là giảm 18% so với lúc đỉnh cao của ngành này trong năm 2007.

Hệ quả là ngân sách thuế thành phố bị ảnh hưởng lớn và thành phố này đang gặp khó khăn về ngân sách.

'Tháng Giêng hoảng loạn'

Giới chuyên viên tài chính ngân hàng mất việc kéo theo ảnh hưởng đối với các cửa hàng và nhà hàng.

Ông Daniel Blumberg, đồng chủ sở hữu của một số nhà hàng nói "Tháng Giêng là tháng mà tất cả mọi người thực sự nín thở".

"Thực sự lúc đó đã có cảm giác của hoảng loạn."

"Trong khoảng thời gian ngắn New York đã mất độ tự tin vốn có. Vào thời điểm khủng hoảng tài chính ở mức nghiêm trọng hồi cuối năm thì người dân đã thắt lưng buộc bụng".

Nay, ông Blumberg nói ông bắt đầu thấy sự thay đổi.

Ông nói: "Người ta có vẻ như đã nhận định được khủng hoảng tài chính là gì và thấy nó cũng không đến mức như đã tưởng".

Rồi đã có cảm giác mọi thứ bình ổn hơn đôi chút mặc dù đó mới chỉ là hy vọng còn mong manh.

Các trường đại học trong thành phố nói về thực trạng tuyển dụng bị chậm lại.

Trường Đại học Cornell cho biết, các doanh nghiệp bớt tuyển người làm toàn bộ thời gian và cũng bớt nhận sinh viên vào tập sự.

Số sinh viên tốt nghiệp từ Cornell có được việc làm bị giảm 18%.

Đó là không chỉ là lĩnh vực tài chính mà các lĩnh vực khác cũng gặp khó khăn.

Chẳng hạn như Nick Goddard, 26 tuổi, tốt nghiệp kỹ sư cơ khí từng là lập trình viên máy tính nhưng gần đây đã mất việc.

Tôi gặp anh vào một buổi chiều ẩm ướt ở Manhattan. Anh nói "Kiếm việc vào lúc này khá khó và đặc biệt khó nếu muốn tìm lại chính công việc mình đã làm và bị mất".

Đổi nghề

Goddard cảm thấy may mắn. Anh nói vì mất việc nên anh bị buộc đổi nghề và anh nói hiện có chỉ dấu hiệu cho thấy nhiều người khác cũng đang chọn thời điểm này để chuyển hướng.

Wall Street sẽ không còn là nơi làm giàu nhanh chóng có tiếng một thời. Sinh viên phải nghĩ lại về con đường nghề nghiệp. Và vì lẽ đó New York đang đổi thay.

Các tổ chức tình nguyện và tổ chức phi lợi nhuận trong thành phố nói hiện đang ra tăng thêm số người muốn làm việc cho họ.

Tất nhiên đối với hàng ngàn người bị mất việc thì vẫn khó tránh khỏi cảnh lo lắng.

Tuy nhiên người ta vẫn có cảm giác rằng thành phố này đủ lớn và đủ người sáng tạo và năng động để sẵn sàng cho sự khởi đầu mới.

Daniel Blumberg, chủ nhà hàng tin rằng "Năm tới hoặc hai năm tới sẽ thấy New York tự điều chỉnh và sẽ khá hơn".

New York có thể mất đi sự vênh váo nào đó, nhưng thành phố này vẫn tỏ ra lạc quan.