Cuộc đời Tổng thống Kim Dae-jung
Cựu Tổng thống Nam Hàn Kim Dae-jung dành cả cuộc đời cho đấu tranh dân chủ và sự nghiệp thống nhất đất nước với miền Bắc.
Ông vượt qua một loạt những sự kiện cam go - một vụ bắt cóc, nhiều lần bị bắt, đánh đập, sống lưu vong và một án tử hình, để rồi nhận giải Nobel và trở thành nhà lãnh đạo tiên phong của đất nước.
Kim Dae-jung sinh ngày 3.12.1925. Cha mẹ ông là nông dân trung lưu sống ở vùng Cholla miền tây nam đất nước - người dân ở đây bị đa số người Nam Hàn xem là thấp kém hơn họ.
Nhưng sau khi tốt nghiệp trường trung học, ông Kim tự xây dựng một công ty đóng tàu trước khi quyết định theo nghiệp chính trị.
Được bầu vào Quốc hội năm 1961, ông được ưa thích sau khi công khai lên tiếng chống đối chính thể độc đoán của Tướng Park Chung-hee, người nắm quyền sau một vụ đảo chính.
Bị bắt cóc
Là tiếng nói đối lập chính, ông thua sát nút trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 1971, thu về 46% số phiếu.
Chỉ một tháng sau, ông thoát nạn lần đầu trong tổng số năm âm mưu ám sát sau khi một xe tải hất xe ông văng ra khỏi mặt đường. Hai người chết, nhưng ông Kim chỉ bị thương, tuy rằng chân ông bị tật suốt đời.
Năm 1973, các điệp viên Nam Hàn bắt cóc ông ở Tokyo, có vẻ là nhằm trả đũa việc ông lên án vụ viết lại hiến pháp để trao thêm quyền lực cho Tướng Park.
Ông được đưa tới Seoul, mà ở đó có lời đồn rằng đại sứ Mỹ đã can thiệp để cứu ông. Mấy năm tiếp theo, ông bị quản thúc tại gia, rồi có lúc vào tù và phải sống lưu vong.
Tướng Park bị ám sát năm 1979, nhưng một viên tướng khác, Chun Doo-hwan, giành chính quyền. Ông Kim bị kết án tử hình.
Theo sau can thiệp của chính phủ Mỹ, mức án giảm còn 20 năm tù và vào năm 1982, ông sang sống tại Boston và dạy ở Đại học Harvard.
Chuyển giao hòa bình
Sau khi quay về Seoul năm 1985, ông Kim ngay lập tức bị quản thúc tại gia nhưng một lần nữa, vẫn trở thành tiếng nói đối lập.
Sau khi được thả, ông hai lần vận động trở thành Tổng thống nhưng không thành. Tuy nhiên, ông đạt được nguyện vọng vào năm 1997, ngay giữa lúc khủng hoảng kinh tế Á châu.
Đó là lần đầu tiên quyền lực được chuyển giao êm thấm từ đảng cầm quyền sang phe đối lập kể từ khi Nam Hàn thành lập vào năm 1948.
Tháng Sáu 2000, lần đầu tiên lãnh đạo hai miền Nam Bắc gặp nhau kể từ cuộc chiến Triều Tiên.
Cũng trong năm đó, ông Kim là người Triều Tiên đầu tiên được giải Nobel Hòa bình, chủ yếu vì "chính sách ánh dương" thúc đẩy quan hệ thân thiết hơn với Bắc Hàn.
Sau này có cáo buộc hội nghị lịch sử liên Triều năm 2000 chỉ diễn ra nhờ vào việc miền Nam chuyển cho Bình Nhưỡng 500 triệu đôla.
Dù ông giúp Nam Hàn thoát khỏi bờ vực phá sản kinh tế, nhiều lời hứa cải tổ của ông không thành hiện thực.
Cam kết chống tham nhũng gặp cú sốc trong năm cuối ông làm Tổng thống, khi hai con trai của ông bị buộc tội hối lộ.
"Chính sách ánh dương" của ông với Bắc Hàn bị chính phủ bảo thủ hiện nay không ưa chuộng.
Tuy nhiên, ông Kim vẫn cương quyết tới cùng.
Vài tuần trước, trong cuộc phỏng vấn cuối cùng của ông, cựu Tổng thống nói với BBC rằng bất chấp quan hệ Bắc - Nam xấu đi như hiện thời, đối thoại là sự lựa chọn duy nhất.
Ông nói với BBC: "Chưa có trường hợp nào mà chủ nghĩa Cộng sản bị đánh bại nhờ vào chiến tranh hay bao vây kinh tế."
Kim Dae-jung có vị trí đặc biệt trong lịch sử Triều Tiên, nhờ viễn kiến, lòng dũng cảm và sự kiên trì của ông trong suốt nhiều năm chiến đấu cho tự do chính trị.
