'Cách mạng' trong bầu cử Nhật Bản

Lãnh đạo đối lập Nhật Bản Yukio Hatoyama nói đã có cuộc 'cách mạng' trong bầu cử Nhật Bản khi thăm dò cho thấy đảng ông thắng lớn.

Kênh truyền hình NHK dự đoán Đảng Dân chủ Nhật Bản (DPJ) đã giành 300 ghế trong Hạ viện có 480 ghế, chấm dứt nửa thế kỷ cầm quyền của đảng Dân chủ Tự do (LDP).

Ông Hatoyama, 62 tuổi, nói người dân đã quá "chán ngán" với đảng cầm quyền.

Thủ tướng Taro Aso nói ông nhận trách nhiệm về thất bại của LDP và sẽ từ chức lãnh đạo đảng này.

Hiện Nhật Bản đang bị tình trạng thất nghiệp cao kỷ lục và nền kinh tế chật vật bước ra khỏi khủng hoảng kéo dài.

DPJ nói sẽ chuyển trọng tâm của chính phủ từ hỗ trợ các công ty sang hỗ trợ người tiêu dùng và công nhân.

Chính phủ Hoa Kỳ thì tuyên bố hy vọng sẽ thiết lập "liên minh chặt chẽ" với chính phủ mới.

Ông Hatoyama, người gần như chắc chắn sẽ lên làm thủ tướng, là cháu trai của người sáng lập ra hãng lốp xe Bridgestone. Một người ông khác của ông từng là thủ tướng và là đảng viên LDP.

Lắng nghe người dân

Ông phát biểu sau khi các phòng phiếu đóng cửa: "Chúng tôi sẽ không kiêu căng tự mãn và sẽ lắng nghe ý kiến của người dân."

"Dân chúng đang tức giận với nền chính trị và liên minh cầm quyền. Chúng tôi cảm thấy họ muốn thay đổi."

Ông Hatoyama, người được trông đợi sẽ loan báo đội ngũ chuyển giao quyền lực vào thứ Hai này, đã hứa sẽ tăng trợ giúp xã hội và cải cách hành chính.

Ông cũng cam kết sẽ cố gắng giải quyết tranh chấp lãnh thổ kéo dài với Nga.

Chính phủ Mỹ nói cuộc bầu cử lần này là "lịch sử": "Chúng tôi tự tin rằng liên minh vững mạnh Mỹ-Nhật và sự hợp tác chặt chẽ giữa hai nước chúng ta sẽ tiếp tục phát triển."

Tuy nhiên ông Hatoyama đã ra chỉ dấu rằng ông muốn Nhật Bản tách ra khỏi các chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ và trở nên độc lập hơn.

Phóng viên BBC Roland Buerk tại Tokyo nói ông Hatoyama không có nhiều thời gian để tận hưởng chiến thắng.

Bầu cử Thượng viện sẽ được tổ chức vào năm tới và DPJ sẽ muốn duy trì đa số tại đó để thúc đẩy nghị trình.

Kết quả trưng cầu ý kiến ngoài phòng phiếu cho thấy LDP thua nặng.

Ngoại trừ thời gian 11 tháng, đảng của ông Aso đã cầm quyền tại Nhật suốt từ 1955. Hiện còn chưa có kết quả chính thức, nhưng ông Aso đã thừa nhận rằng LDP thất bại.

Ông nói tại trụ sở chính của đảng này: "Kết quả rất nghiêm khắc, người dân tỏ ra rất không hài lòng với đảng của chúng ta."

Tỷ lệ cử tri đi bầu hôm Chủ nhật không quá 50%, kém hơn cuộc bầu năm 2005 khi ông Junichiro Koizumi và đảng LDP thắng cử tuyệt đối.

Tuy nhiên tỷ lệ này được đánh giá là không tệ vì ở Tokyo đang mưa bão và dịch cúm heo đang lan rộng.

Truyền hình NHK loan báo kết quả thăm dò cử tri ngay sau khi việc bỏ phiếu kết thúc lúc 2000 giờ địa phương (1100 GMT).

Trong Quốc hội hiện tại, LDP chiếm 303 chỗ và DPJ giữ 112.

Trưng cầu ý kiến ngoài phòng phiếu được thực hiện trên khoảng 400.000 cử tri.