Kinmen

Kinmen, ghâmpangnga è èkennal mènangka Quemoy, panèka sala sèttong kalompo’ polo sè èator mènangka sala sèttong Kabupaten sarèng pamarenta Tiongkok (Taiwan), namong bâtes èpon 10 km (6,2 mil) è pèngghir tèmor Kottah Xiamen è Fujian, sè bâdâ è paseser tanggârâ Republik orèng-orèng Tiongkok, sè èpèsa sarèng Teluk Xiamen. Kinmen bâtes èpon 187 km (116 mil) è pèngghir bârâ’ dâri gâris tase' sè palèng semma’ è polo Taiwan è sabrèng Selat Taiwan.

Kabupaten rèya pan-saponapan ḍâri polo otama Kinmen bân pan-bârâmpan polo kene' è seddi’na , èbârengi kotta-kottah Wuqiu, sè bâtes èpon 133 km (83 mil) è pèngghir tèmor tase' dâri kabupaten laènna.Kinmen panèka aropa’aghi sala sèttong dâri duwâ’ kabupaten sè abhânto' Propinsi Fuchien sala sèttongnga panèka kabupaten Lienchiang (Matsu).

Tempaddhâ ghâmpang è jangko Kinmen è Selat Taiwan ampon dâddhi pan-bârâmpan parkara sè mâdaddhi bhânto' rèya èkaton bhânto’ sè bisa è tengalè sè èpakae' sarèng parobâ’ân polètèk ḍâlem sambungan jhâlânna Selat. È bulân Agustus 1958, Kinmen èbom je-raje’en sareng angkadhân asenjata è paburu Rakyat è bâkto kabâdhâan gawat (kakorangan) Selat Taiwan Kaduwâ’. Ta' epakon parjhâlânan eantarana Kinmen bân polo otama Taiwan è cebbot è taon 1994 sa’amponna lastarèna pan-bârâmpan polo taon pangalola'an angkadhân asenjata è Kinmen. Sala sèttong jhâlân parao (feri) langsong ka Xiamen èresmeaghi è bulân Januari 2001 sa’amponna èpaddek Tello’ kaedhân Langsong.

Pamarenta orèng-orèng Tiongkok (PRC, Tiongkok) nyata’aghi Kinmen mènangka bâgiyân dâri Propinsi Fujian andhi’na orèng-orèng jârèya bân èako e Wuqiu mènangka bâgiyân sè laèpèsa è Fujian sè èpèsa dâri Kinmen dhibi’; Sabâlikgâ, ROC èklaim polo Dadeng (Tateng) mènangka bâgiyân dâri Kinmen, sanajân PRC ghâmpang èpinda’aghi atoran polo panèka ka Xiamen.