Suzeranotasun
Suzeranotasuna (antzinako frantsesezko sus "gainean" + soverain "nagusi" hitzen elkartea) eskualde edo herri batek erakunde boteretsuago bati zergak ordaintzen zizkion egoera bat zen, zergadunari nazioarteko harremanak izateko etxeko autonomia mugatua ematen ziona.[1] Suzeranotasuna harremaneko entitate boteretsuenari, edo erakunde boteretsu horretako estatuburuari, suzerano esaten zaio.
Suzeranotasuna hitza, jatorrian, Otomandar Inperioaren eta bere inguruko eskualdeen arteko harremana deskribatzeko erabiltzen zuten. Subiranotasunetik bereizten da zergapekoak autonomia mugatua duelako.
Zuzenbide feudalean, suzeranoa jaun feudal bat zen, feudatario batzuek omenaldia egiten zioten feudo bat zuena,[2] beste jauntxo feudal batzuengandik bereiziz, non suzeranoa erregearen basailu zuzena zen, eta hari omenaldia egin behar zion.[3]
1911n, Britainia Handiak Simlako Konferentzia (1913) antolatu zuen, eta han tibetar ordezkariek — ingelesen interesek bultzatuta — lehen aldiz «Tibeten independentzia» aldarrikatu zuten, baina txinatar gobernuak atzera bota zuen. Orduan, britainiar ordezkariek «aurrez ezarritako konpromisoaren» plan bat sartu zuten, Txinak Tibeten gainean zuen subiranotasuna aldatzeko eta «suzeranotasuna» ezartzeko, Tibet Txinako gobernuaren jurisdikziotik aska zedin, «autonomia»ren izenean.
Suzeranotasun kontzeptua inperioei aplikatzen zaie historian, eta ez du lekurik XXI. mendeko nazioarteko zuzenbidean. Horren ordez, batasun pertsonala (britainiar agindupeko luren kasuan, 1931 arte bakarrik nominalki independenteak) edo estatu satelitearena edo estatu libre elkartuarena edo bere gobernu txotxongilo gutxiesgarria (Mantxukuoko gobernua Japoniarekiko 1930eko hamarkadan bezala) bezalako kontzeptuak agertzen dira.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Datuak: Q463573
