Galego

Etimoloxía: do latín dare.

Pronuncia: /ˈdaɾ/ (AFI)

Verbo transitivo

dar

Facer voluntariamente que algo pase a ser doutra persoa.
- Sinónimos: entregar, ceder, doar, regalar
- Antónimos: recibir, coller, tomar, quitar
- Termos relacionados: doazón, entrega, agasallo, dádiva
- Exemplo: Deume corenta euros.
- Exemplo: Promete moito pero dá pouco.
Poñer algo ou alguén nas mans, ao alcance ou á disposición doutra persoa.
- Sinónimos: entregar, pasar, ofrecer, facilitar
- Antónimos: reter, gardar, negar
- Termos relacionados: man, disposición, entrega, axuda
- Exemplo: Dálle unha cadeira para que sente.
- Exemplo: Démoslles os lapis que había enriba da mesa.
Producir unha cousa aquilo que procede dela ou que ten nela a súa orixe.
- Sinónimos: producir, xerar, render, deitar
- Antónimos: carecer, non producir
- Termos relacionados: froito, produto, rendemento, orixe
- Exemplo: As maceiras dan mazás.
- Exemplo: A viña grande dá moi bo viño.
Causar, provocar ou ser a orixe dun estado, sensación ou efecto.
- Sinónimos: causar, provocar, producir, ocasionar
- Antónimos: evitar, impedir, frear
- Termos relacionados: causa, efecto, sensación, estado
- Exemplo: A gripe dá febre.
- Exemplo: Esta música dáme dor de cabeza.
Facer que algo ou alguén adquira un determinado estado, calidade, forma ou aspecto.
- Sinónimos: conferir, proporcionar, imprimir, engadir
- Termos relacionados: estado, calidade, forma, carácter
- Exemplo: Esta decoración dálle un aire moi alegre á casa.
- Exemplo: Ó podar a árbore deulle forma de barco.
Facer sentir unha emoción, sensación ou impresión.
- Sinónimos: causar, provocar, producir, inspirar
- Termos relacionados: medo, pena, rabia, tranquilidade
- Exemplo: As súas palabras déronlle a tranquilidade que precisaba.
- Exemplo: Dá unha rabia velos así!
Deixar ver mostras, sinais, indicios ou probas de algo.
- Sinónimos: mostrar, manifestar, revelar, evidenciar
- Antónimos: ocultar, agochar, disimular
- Termos relacionados: sinal, proba, indicio, manifestación
- Exemplo: Non dá sinais de vida desde hai tres días.
- Exemplo: Deu probas da súa boa vontade.
Facer saber, comunicar ou transmitir unha información, orde, opinión ou aviso.
- Sinónimos: comunicar, transmitir, informar, notificar
- Antónimos: calar, ocultar, silenciar
- Termos relacionados: orde, aviso, información, comunicación
- Exemplo: Dálle ben as medidas para facer o traxe.
- Exemplo: Deu parte ao xulgado do suceso.
Conceder, outorgar ou permitir que alguén dispoña do que se expresa.
- Sinónimos: conceder, outorgar, permitir, autorizar
- Antónimos: negar, rexeitar, prohibir, retirar
- Termos relacionados: permiso, prazo, oportunidade, autorización
- Exemplo: Déronme permiso para ir á festa desta noite.
- Exemplo: Deulle unha nova oportunidade no traballo.
Atribuír a algo un determinado valor, significado, importancia ou carácter.
- Sinónimos: atribuír, asignar, conferir, considerar
- Antónimos: retirar, negar, desbotar
- Termos relacionados: valor, significado, importancia, carácter
- Exemplo: Non lle dá importancia ao asunto.
- Exemplo: Deulle carácter secreto ao documento.
Propinar un golpe, unha labazada, unha aperta ou outro contacto físico.
- Sinónimos: propinar, pegar, bater, zurrar
- Antónimos: acariñar, protexer, evitar
- Termos relacionados: golpe, labazada, aperta, contacto
- Exemplo: Deulle unha labazada e marchou chorando.
- Exemplo: Deulle unha aperta tan forte que case o deixa sen respiración.
Realizar ou levar a cabo a acción indicada polo substantivo que segue.
- Sinónimos: facer, realizar, efectuar, executar
- Termos relacionados: acción, actividade, acto
- Exemplo: Á noitiña sempre dan un paseo.
- Exemplo: Deu un chimpo e baixou da árbore.
Mostrar, representar ou executar un espectáculo, clase, conferencia, festa ou actividade semellante.
- Sinónimos: ofrecer, representar, impartir, celebrar
- Termos relacionados: concerto, conferencia, clase, festa
- Exemplo: Deu unha conferencia sobre economía.
- Exemplo: Nestes cines dan boas películas.
Administrar ou aplicar a alguén unha substancia, medicamento, tratamento ou axuda.
- Sinónimos: administrar, aplicar, subministrar, proporcionar
- Termos relacionados: medicamento, tratamento, auxilio, dose
- Exemplo: O médico deulle uns calmantes para a dor.
- Exemplo: Déronlle antibióticos para curar a tuberculose.
Cubrir, untar ou aplicar unha substancia sobre algo.
- Sinónimos: untar, aplicar, cubrir, poñer
- Termos relacionados: pintura, betume, manteiga, capa
- Exemplo: Deulle unha man de pintura á casa.
- Exemplo: Deilles betume aos zapatos.
Tocar un reloxo, campá ou instrumento as horas ou outro sinal.
- Sinónimos: tocar, soar, marcar
- Termos relacionados: reloxo, campá, hora, sinal
- Exemplo: O reloxo da igrexa xa deu as once.
- Exemplo: Daban as cinco cando estabamos saíndo.
Sacrificar, perder ou entregar algo por unha razón considerada xusta ou importante.
- Sinónimos: sacrificar, entregar, perder, ofrecer
- Antónimos: conservar, gardar, reter
- Termos relacionados: sacrificio, vida, causa, perda
- Exemplo: Daría a vida por salvar a do seu fillo.
- Exemplo: Moita xente deu todo o que tiña pola liberdade.
Xirar ou orientar a parte do corpo ou cousa que se expresa cara a algo ou alguén.
- Sinónimos: virar, orientar, volver, xirar
- Antónimos: apartar, desviar, retirar
- Termos relacionados: costas, cara, orientación, xiro
- Exemplo: Despois do que lle dixo, deulle as costas e marchou.
- Exemplo: Dálle a volta ao mantel.

Verbo intransitivo

dar

Ir bater ou chocar unha cousa contra algo ou alguén.
- Sinónimos: bater, chocar, impactar, tocar
- Antónimos: esquivar, evitar
- Termos relacionados: golpe, choque, impacto
- Exemplo: A pedra deu na cabeza do Xan.
- Exemplo: A pelota deu contra a parede.
Estar situado ou orientado cara a unha parte, lugar ou dirección.
- Sinónimos: mirar, orientarse, estar orientado, dar a
- Termos relacionados: fiestra, orientación, dirección, vista
- Exemplo: A fiestra do seu cuarto dá ao mar.
- Exemplo: A porta traseira dá ao patio.
Ser suficiente para o que se precisa ou pretende.
- Sinónimos: abondar, chegar, bastar
- Antónimos: faltar, escasear, non chegar
- Termos relacionados: suficiencia, cantidade, medida
- Exemplo: Estes cartos non me dan para comprar nada.
- Exemplo: Con iso xa dá para empezar.
Acometer a alguén un estado físico ou anímico.
- Sinónimos: sobrevir, acometer, entrar, vir
- Termos relacionados: ataque, arroutada, medo, estado
- Exemplo: Deulle un ataque ao corazón e case morre.
- Exemplo: Deulle unha arroutada e marchou.
Resultar correcto, exacto ou coincidir cun cálculo.
- Sinónimos: cadrar, acertar, saír, atinar
- Antónimos: fallar, errar, non cadrar
- Termos relacionados: cálculo, resultado, suma, conta
- Exemplo: Por máis que repito esta suma, non me dá.
- Exemplo: Ao final as contas déronlle.
Desaparecer unha marca, mancha ou sucidade ao lavala ou limpala.
- Sinónimos: quitarse, desaparecer, limparse
- Antónimos: quedar, permanecer, fixarse
- Termos relacionados: mancha, limpeza, lixivia
- Exemplo: Esta mancha só dá con lixivia.
- Exemplo: A tinta non deu nin con auga quente.

Verbo pronominal

darse

Desenvolverse ou producirse ben unha planta, cultivo ou froito nun lugar.
- Sinónimos: medrar, prosperar, producirse, cultivarse
- Antónimos: murchar, fracasar, non prender
- Termos relacionados: cultivo, terra, froito, colleita
- Exemplo: Na súa leira danse moi ben as patacas.
- Exemplo: Aquí os tomates non se dan mal.
Dedicarse con afán ou por completo a unha actividade, práctica ou hábito.
- Sinónimos: entregarse, dedicarse, aplicarse
- Antónimos: abandonar, deixar, desentenderse
- Termos relacionados: dedicación, hábito, afán
- Exemplo: Todos na vila din que desde que se deu á droga cambiou moito.
- Exemplo: Deuse a estudar con moita constancia.
Ter lugar ou producirse un acontecemento, feito ou situación.
- Sinónimos: acontecer, ocorrer, suceder, producirse
- Antónimos: non ocorrer, evitarse
- Termos relacionados: acontecemento, feito, situación
- Exemplo: Nunca se deron enfermidades de corazón na miña familia.
- Exemplo: Por esta época danse sempre frecuentes baixadas de temperatura.
Saír ou quedar ben cociñado un alimento.
- Sinónimos: facerse, cociñarse, saír
- Antónimos: queimarse, estragarse, malograrse
- Termos relacionados: cociña, forno, alimento, cocción
- Exemplo: Os guisos danse mellor nunha pota de barro ca nunha de aceiro.
- Exemplo: Neste forno danse moi ben as tortas de mazá.

Expresións relacionadas

Traducións

1-2. Entregar ou poñer á disposición

Catalán: donar ^(ca), lliurar ^(ca)
Alemán: geben ^(de), übergeben ^(de)
Inglés: give ^(en), hand ^(en), deliver ^(en)
Castelán: dar ^(es), entregar ^(es)
Francés: donner ^(fr), remettre ^(fr)

Italiano: dare ^(it), consegnare ^(it)
Portugués: dar ^(pt), entregar ^(pt)
Ruso: давать ^(ru), передавать ^(ru)
Chinés: 给 ^(zh), 交给 ^(zh)
Vasco: eman ^(eu)

3-6. Producir, causar ou facer sentir

Catalán: donar ^(ca), produir ^(ca), causar ^(ca)
Alemán: geben ^(de), erzeugen ^(de), verursachen ^(de)
Inglés: produce ^(en), yield ^(en), cause ^(en), give ^(en)
Castelán: dar ^(es), producir ^(es), causar ^(es)
Francés: donner ^(fr), produire ^(fr), causer ^(fr)

Italiano: dare ^(it), produrre ^(it), causare ^(it)
Portugués: dar ^(pt), produzir ^(pt), causar ^(pt)
Ruso: давать ^(ru), производить ^(ru), вызывать ^(ru)
Chinés: 产生 ^(zh), 造成 ^(zh), 使感到 ^(zh)

7-10. Mostrar, comunicar, conceder ou atribuír

Catalán: donar ^(ca), mostrar ^(ca), concedir ^(ca)
Alemán: geben ^(de), mitteilen ^(de), gewähren ^(de)
Inglés: give ^(en), show ^(en), communicate ^(en), grant ^(en)
Castelán: dar ^(es), mostrar ^(es), comunicar ^(es), conceder ^(es)
Francés: donner ^(fr), montrer ^(fr), communiquer ^(fr), accorder ^(fr)

Italiano: dare ^(it), mostrare ^(it), concedere ^(it)
Portugués: dar ^(pt), mostrar ^(pt), conceder ^(pt)
Ruso: показывать ^(ru), сообщать ^(ru), предоставлять ^(ru)
Chinés: 显示 ^(zh), 通知 ^(zh), 授予 ^(zh)

11-15. Golpear, realizar, administrar ou aplicar

Catalán: donar ^(ca), pegar ^(ca), administrar ^(ca)
Alemán: geben ^(de), schlagen ^(de), verabreichen ^(de), auftragen ^(de)
Inglés: give ^(en), hit ^(en), administer ^(en), apply ^(en)
Castelán: dar ^(es), pegar ^(es), administrar ^(es), aplicar ^(es)
Francés: donner ^(fr), frapper ^(fr), administrer ^(fr), appliquer ^(fr)

Italiano: dare ^(it), colpire ^(it), somministrare ^(it), applicare ^(it)
Portugués: dar ^(pt), bater ^(pt), administrar ^(pt), aplicar ^(pt)
Ruso: ударять ^(ru), давать ^(ru), назначать ^(ru), наносить ^(ru)
Chinés: 打 ^(zh), 给予 ^(zh), 施用 ^(zh)

Intransitivo e pronominal. Bater, orientarse, abondar ou acontecer

Catalán: donar ^(ca), xocar ^(ca), bastar ^(ca), ocórrer ^(ca)
Alemán: stoßen ^(de), hinausgehen auf ^(de), reichen ^(de), geschehen ^(de)
Inglés: hit ^(en), face ^(en), be enough ^(en), happen ^(en)
Castelán: dar ^(es), chocar ^(es), dar a ^(es), bastar ^(es), ocurrir ^(es)
Francés: donner sur ^(fr), heurter ^(fr), suffire ^(fr), se produire ^(fr)

Italiano: dare su ^(it), urtare ^(it), bastare ^(it), accadere ^(it)
Portugués: dar ^(pt), bater ^(pt), dar para ^(pt), acontecer ^(pt)
Ruso: ударяться ^(ru), выходить на ^(ru), хватать ^(ru), случаться ^(ru)
Chinés: 撞上 ^(zh), 朝向 ^(zh), 足够 ^(zh), 发生 ^(zh)

Conxugación

Verbo irregular da 1ª conxugación

**Formas impersoais**
Infinitivo	dar
Xerundio	dando
Participio	dado, dada, dados, dadas

**Formas persoais**
		singular			plural
		primeira	segunda	terceira	primeira	segunda	terceira
Modo Indicativo	Presente	dou	dás	dá	damos	dades	dan
	Copretérito	daba	dabas	daba	dabamos	dabades	daban
	Pretérito	dei	deches	deu	demos	destes	deron
	Antepretérito	dera	deras	dera	deramos	derades	deran
	Futuro	darei	darás	dará	daremos	daredes	darán
	Pospretérito	daría	darías	daría	dariamos	dariades	darían
Modo Subxuntivo	Presente	dea	deas	dea	deamos	deades	dean
	Pretérito	dese	deses	dese	désemos	désedes	desen
	Futuro	der	deres	der	dermos	derdes	deren
Modo Imperativo	Afirmativo		dá	dea¹		dade	dean¹
Modo Imperativo	Negativo		deas	dea¹		deades	dean¹
Infinitivo conxugado		dar	dares	dar	darmos	dardes	daren

¹ Vostede(s)

Referencias

Definicións no Dicionario da Real Academia Galega para dar.

«dar» no DIGALEGO, Ir Indo.