Главна страница

слободната енциклопедија

Eнциклопедија што може секој да ја уредува. Моментално има вкупно 162.830 статии на македонски јазик и 273 активни уредници!
Напишете нова статија!

географија • астрономија • биологија • геологија • информатика • математика • медицина • физика • хемија • археологија • економија • историја • политика • социологија • философија • индустрија • образование • уметност • архитектура • јазици • книжевност • музика • религија • спорт повеќе...

Избрана статија

Александар Ончев Мартулков, познат по псевдонимот Бизмарк — македонски револуционер и политичар. Меѓу првите пропагатори на социјализмот во Македонија. Деец на Македонската револуционерна организација и учесник во Илинденското востание. Член и раководител на ВМРО (Обединета) во 1930-тите.

Роден во сиромашно работничко семејство, стекнал више образование во Скопското педагошко училиште. Во 1894 година се приклучил во социјалистичкото движење со поттик од Васил Главинов. Како член на Македонската социјалистичка група, учествувал во првото празнување на ден на трудот во Бугарија. Во 1900-тите соработувал со Велешкиот револуционерен реон и Иван Аљабакот. Во 1906 година се преселил во Софија каде се приклучил во Бугарската комунистичка партија. Учествувал во политичкото управување на Македонија по Младотурската револуција.

За време на Првата светска војна, го основал Комитетот на дезертери каде префрлил македонски борци од српската војска во Царството Бугарија. Во текот на војната бил секретар на Општина Оморани и подоцна чиновник во Косово и Метохија. По војната се приклучил во Емигрантскиот комунистички сојуз и Велешкото благотворително братство „Рајко Жинзифов“. Во 1931 година бил одбран за пратеник во народното собрание на Бугарија, заедно со Христо Трајков. Во 1932 година почнал со издавањето на весникот „Македонско знаме“, следната година доживеал неуспешен обид на атентат од Михајловистите. На 8 јули 1936 година, го осудиле Мартуков заедно со останатите членови на ЦК на ВМРО (Обединета).

Учествувал во Народноослободителната борба. Во 1944 година се приклучил во Президиумот на АСНОМ и подоцна во народното собрание на НР Македонија. Помогнал со спроведување на Илинденската пензија и подоцна доделување на Илинденската споменица. Во 1954 година ги објавил неговите спомени насловени „Моето учество во револуционерните борби на Македонија“. Во текот на 1960-тите, Лазар Колишевски го изолирал Мартулков од секојдневните политички функции. Незадоволен со режимот, се преселил во Народна Република Бугарија каде починал. (Дознајте повеќе...)

архива • критериуми

На денешен ден...

Денес е 2 јули 2026 година и издвоени настанати од времепловот се:

Настани:

1853	Руската армија врши инвазија врз Турција - започнува Кримската војна.
1934	Завршува таканаречената Ноќ на долгите ножеви, операција што се одвивала во Германија од 30 јуни до 2 јули 1934, кога нацистичкиот режим се погрижил најмалку осумдесет и пет луѓе да бидат убиени од политички причини.
1937	Амелија Ерхарт исчезнува над Тихиот Океан додека се обидува да го изведе првиот лет околу светот по екваторот; нејзиното тело никогаш не е пронајдено.
1947	Објект за кој очевидци тврдат дека бил НЛО се срушува во Розвел, Ново Мексико.
1983	Полис го издаваат својот последен албум - Synchronicity, 17 недели на првото место на списокот на најпродавани албуми во САД.
2000	Отворен е Ересундскиот мост, комбиниран дволентен железнички и четирилентен патен мост кој поминува низ Ересуднскиот канал, комбинација од мост и тунел кој ги поврзува Копенхаген Малме. Мостот е еден од најдолгите во светот.
2005	Во рамките на манифестацијата Live 8 се одржуваат десет концерти во различни градови во светот.

Родени:

1492	Елизабета Тјудор — ќерка на англискиот крал Хенри VII.
1486	Јакопо Сансовино — италијански вајар и архитект, прочуен по своите градби околу плоштадот Св. Марко во Венеција.
1714	Кристоф Вилибалд Глук — германски композитор и диригент.
1843	Антонио Лабриола — италијански марксистички теоретичар.
1876	Тодор Паница — деец во македонското национално-револуционерно движење.
1877	Херман Хесе — германски писател, добитник на Нобеловата награда.
1903	Олаф V — крал на Норвешка.
1904	Жан Рене Лакост — француски тенисер и претприемач.
1911	Михаил Д. Петрушевски — македонски академик.
1914	Богољуб Арсиќ — македонски полковник.
1923	Вислава Шимборска — полска поетеса,добитничка на Нобеловата награда.
1940	Георги Иванов — бугарски офицер (генерал-полковник).
1965	Фрањо Араповиќ — југословенски и хрватски кошаркар.
1985	Јирген Рулантс — белгиски велосипедист.
1989	Катарина Живковиќ — српска пејачка.
1990	Дани Роуз — англиски фудбалер.
1991	Хендрик Пекелер — германски ракометар.
1994	Дерик Вајт — американски кошаркар.
1995	Енис Барди — македонски фудбалер.

Починале:

1566	Мишел Нострадамус - француски астролог и пророк.
1733	Кристијан Пецолд - германски композитор и оргулар.
1778	Жан-Жак Русо - француски филозоф.
1800	Виктор Луј - француски архитект.
1877	Херман Хесе - германски писател и поет.
1934	Ернст Рем - германски нацист и началник на СА.
1949	Георги Димитров - премиер на НР Бугарија.
1961	Ернест Хемингвеј — американски писател.
1977	Владимир Набоков — руски писател.
1989	Христо Стамболиев — еден од основачите и прв декан на Технолошко - Металургискиот факултет во Скопје.
1992	Борислав Пекиќ — српски писател.
1997	Џејмс Стјуарт — американски глумец.
2001	Кажимјеж Фелешко — полски полонист, македонист и славист.
2006	Тихомир Огњанов — српски и југословенски фудбалер.
2011	Оливера Марковиќ — југословенска и српска глумица.
2016	Мајкл Чимино — американски режисер.

Издвоен цитат

„

„Животот е една голема угорница, а уште поголема удолница по која трчаме. Цел живот трчаме за да го откриеме нејзиниот крај, нејзиниот газер, кај што ќе заврши и нашето талкање. Нашето постојано паѓање“.
— „Пиреј“, Петре М. Андреевски, 1980 год.

“

архива • предложете цитат

Слика на денот
Стариот дел на Швебиш Хал преку реката Кохер, Германија.
други избрани слики

Дали сте знаеле...

... дека Белскиот даб во манастирот „Св. Илија“ на Осогово е прогласен за споменик на природата?
... дека островот Калата во езерото Калиманци е дел од антички утврден град?
... дека Пафнутиј Чебишов (1821 – 1894) се смета за татко на руската математика?
... дека Југословенската академија на науките и уметностите (ЈАЗУ) во Загреб е основана во 1861 г. како матична културно-научна установа на сите Јужни Словени?
... дека поимот хигиена доаѓа од Хигија, старогрчка божица на чистотата и здравјето?
... дека името на денешната скопска населба Црниче потекнува од средновековната тврдина Чрнче на Водно?
... дека според една легенда, поречкото село Барбарос (Барбарас) е наречено според светиот римски цар Фридрих I Барбароса?
... дека на сончевата светлината ѝ требаат нешто над 8 минути да стаса до Земјата?
... дека како најбрзо животно на светот, сивиот сокол при спуст може да развие брзина од 389 км/ч?
... дека Филип II бил убиен од еден Павзаниј поради друг?

архива • предложете факт

Што е Википедија?

Изданијата на Википедија се места каде многу различни доброволци работат заедно за да напишат енциклопедии на различни јазици. Овој проект претставува енциклопедија на македонски јазик и моментално има 162.830 енциклопедиски статии. Целата нејзина содржина е лесно достапна и слободна за употреба. Нашата мисија е да го собереме целото човеково знаење на македонски јазик — знаење кое е бесплатно, слободно и лесно пристапно за секого.

Сакате заедно да ја оствариме целта?
Најпрво, започнете со нашиот вовед!

Содржина и помош
скорешни промени • технички списоци • почетен курс • помош • кратко упатство • превод на статија • вашата прва статија • селска чешма • викисредби • начела и напатствија • категориски индекс • избрана содржина • добри статии • нови статии • потребни статии

Заедница

Селска чешма — главно место за разговор поврзан со Википедија. Селската чешма е место каде што можете да поставувате прашања, решавате проблеми, да помогнете на заедницата и заедно да ја развиваме енциклопедијата.

Портал на заедницата — збирно место поврзано со тематски проекти. Тука може да најдете тематски портали од различни области, каде може да придонесувате и да ја збогатувате Википедија.

Викисредби — можност за дружење, размена на идеи и предлози за развојот на Википедија - во живо!

Тековни настани — бидете во тек со развојните настани на Википедија. Следете го развојот на најголемата енциклопедија во светот!

Повеќејазичност — слободната енциклопедија е достапна и на голем број други јазици, освен македонскиот. Истражете ја и на друг јазик!

Братски проекти

Фондацијата Викимедија е непрофитна организација која, покрај Википедија, опфаќа и други проекти:

	Ризница — складиште на мултимедијални содржини
	Викиизвор — збирка на дела и книги
	Викивести — вести од светот
	Викиречник — повеќејазичен речник и лексикон
	Викицитат — збирка на цитати
	Викикниги — збирка на учебници и прирачници
	Викивидови — именик на видови
	Викиуниверзитет — збирка на материјали и активности за учење
	Мета-вики — усогласување на проектот „Викимедија“
	Википодатоци— база на слободни знаења
	Википатување — туристички водич

↑ најгоре ↑ • превчитај ја страницава • статистика • односи со јавноста • пријавете неправилност