Прејди на содржината

Castilla

Од Википедија — слободната енциклопедија
Castilla
Image
Castilla elastica
Image
Castilla elastica
Научна класификација
Царство: Plantae
Оддел: Tracheophyta
Класа: Magnoliopsida
Ред: Rosales
Семејство: Moraceae
Племе: Antiarideae
Род: Castilla
Cerv.
Синоними[1]

Castilloa Endl. (1837), orth. var.

Castillaрод од три вида големи дрвја во семејството Moraceae кои потекнуваат од Средна и Јужна Америка.[2]

Етимологија

[уреди | уреди извор]

Овој род е именуван по шпанскиот фармацевтот и ботаничар Хуан Диего дел Кастиљо (1744–1793) кој воедно бил пријател на Висенте Сервантес, кој го избрал името во чест на својот пријател.[3][4]

Видовите Castilla се еднодомни или дводомни дрвја и се карактеризираат со височина до 40 метри, со потпорни стебла и изобилство бел латекс од комерцијална вредност.[2] Гранките имаат лузни оставени од паднатите стипули.

Листовите се издолжени до елиптични, со цели рабови[2][5], а цветовите се опкружени со бракти и имаат мали цветови. Машките цветови се раѓаат во надолжно превиткани бубрежно обликувани цветови, а додека женските цветови во сферични цветови.[2][5] Инфутесценцијата варира по форма и има портокалови или црвени плодови.[2]

Екологија

[уреди | уреди извор]
Image
Панамското каучуково дрво Castilla elastica, на кое се гледа лузната каде што паднала гранка. Неодамна падната гранка е од десно.

Видовите Castilla покажувале феномен познат како кладоптоза, што претставувало редовно отфрлање на гранките, што можело да значи адаптација за да се спречи растот на качувачките растенија.[6]

Castilla elastica е дрво кое е плевел и кое станало инвазивно во областите каде што е воведено, како што се Танзанија и Јужниот Пацифик.[5][7]

Употреба

[уреди | уреди извор]

Главниот вид е Castilla elastica, едно од неколкуте растенија од кои е извлечена гума, а неговото народно име е панамско каучуково дрво или кастиљоа гума.

Претколумбовските Мезоамериканци го користеле латексот од ова растение за да направат топка што се користела во церемонијална игра.

Народите Мискиту и Мајангна од крајбрежјето Москито, кое се протегало од Хондурас до Никарагва, традиционално изработувале ткаенина од кората на дрвото каучук Туну (Castilla tunu).[8]

Слика Вообичаено име Научно име Дистрибуција
Image Панамско каучуково дрво Castilla elastica Sessé Мексико, Средна Америка и северна Јужна Америка
Castilla tunu Hemsl. Еквадор, Колумбија, Панама, Белизе
Castilla ulei Warb. Бразил, Боливија, Перу, Еквадор и Колумбија
  1. Castilla Cerv. Plants of the World Online. Retrieved 22 April 2024.
  2. 1 2 3 4 5 Cardona–Peña, Victor; Fuentes, Alfredo; Cayola, Leslie (2005). „Las moráceas de la región de Madidi, Bolivia“ (PDF). Ecología en Bolivia (шпански). Посетено на 23 May 2016.
  3. González, J. „Explicación Etimológica de las Plantas de La Selva“ (PDF). Flórula Digital de la Estación Biológica La Selva (шпански). Посетено на 23 May 2016.
  4. Loadman, John (2005). Tears of the Tree: The Story of Rubber –a Modern Marvel. Oxford University Press. стр. 25. ISBN 9780198568407.
  5. 1 2 3 „Castilla elastica (PIER species info)“. www.hear.org. Посетено на 2016-05-23.
  6. Berg, C.C. (1977). „Castilleae, a tribe of the Moraceae, renamed and redefined due to the exclusion of the type genus Olmedia from the Olmedieae“. Acta Botanica Neerlandica: 75. Посетено на 23 May 2016.
  7. „Castilla elastica (Panama Rubber Tree)“. BioNET-EAFRINET Keys and Fact Sheets. BioNET-EAFRINET. Посетено на 23 May 2016.
  8. Chavez Helm, Jasmine. „Tunu: A cloth of necessity, spirituality & resistance“. The Critical Pulse SDU. Архивирано од изворникот на 2024-12-09. Посетено на 2026-05-03.