Future (termijncontract)
Een future (of termijncontract) is een derivaat. Het is een namelijk een financieel contract tussen twee partijen die zich verbinden om op een bepaalde afloopdatum/leverdatum het onderliggende te verhandelen tegen een vooraf bepaalde, en op de afloopdatum te betalen, prijs (de afwikkelingsprijs).
De partij die zich verbindt het onderliggende te kopen neemt een longpositie in ten aanzien van het onderliggende, en de tegenpartij een shortpositie.
Anders dan bij een forward contract, dat rechtstreeks overeengekomen wordt met een tegenpartij die men zelf moet vinden (over the counter), fungeert bij een future de termijnmarkt zelf als tegenpartij.[1] De contracten op een termijnmarkt zijn gestandaardiseerd, zoals vaste expiratiemaanden en de contractgrootte vast ligt.
Onderliggende waarde
[bewerken | brontekst bewerken]In de financiële wereld is een future een derivaat (een afgeleid product). Dit betekent dat het zijn waarde ontleent aan de prijs van een ander product. Datgene waar de future betrekking op heeft staat bekend als de onderliggende waarde of het onderliggende. Bij futures zijn de contractspecificaties gestandaardiseerd. Zo is er een vaste afloopdatum en wordt in het geval van de aardappelfutures bijvoorbeeld vastgelegd dat het gaat om 25.000 kilo, het ras bintje, een minimumdoorsnede van 50 millimeter, frietgeschikt en geteeld op kleibodem. Eén future-contract kan bijvoorbeeld ook betrekking hebben op 5000 bushels graan van een bepaalde kwaliteit of op 1000 barrels olie.
Overzicht verschillende onderliggende waarden van futures:
Zie ook AandelenfutureAfwikkelingsprijs
[bewerken | brontekst bewerken]Voor een gegeven onderliggende en afloopdatum is er op ieder moment in principe een door vraag en aanbod bepaalde afwikkelingsprijs voor contracten die op dat moment ingaan. Bij het naderen van het moment van aflopen convergeren deze afwikkelingsprijs en de waarde van het onderliggende naar elkaar. Als een vergelijking wordt gemaakt tussen enerzijds het aangaan van een futurecontract en het op de einddatum betalen van de afwikkelingsprijs en het onderliggende geleverd krijgen, en anderzijds het op het aanvangsmoment kopen van het onderliggende (twee vormen van het aanhouden van een longpositie), dan is bij een gegeven vaste rentestand een redelijke afwikkelingsprijs de prijs van het onderliggende op de aanvangsdatum, opgerent naar de einddatum, verminderd met de verwachte opbrengst van het onderliggende (bijvoorbeeld dividend, het in geld uitgedrukte nut van het aanhouden van een reserve, en/of een negatief bedrag bij opslagkosten), dit ook weer opgerent naar de einddatum. De werkelijke marktprijs kan hier echter door diverse oorzaken van afwijken.[2]
Bij het sluiten van een longpositie door verkoop voor de afloopdatum is de opbrengst de toename van de afwikkelingsprijs gedurende de tijd van aanhouden van de positie, en dat contant gemaakt ten opzichte van het moment van aflopen.
Een rollover houdt in dat de positie voor de afloopdatum wordt ingeruild voor een overeenkomstige met een latere afloopdatum (vaak een maand later).
Einde looptijd
[bewerken | brontekst bewerken]De betaling vindt pas plaats aan het einde van de looptijd van het contract. Er zijn twee soorten futurecontracten met betrekking tot de afloop:
- Fysieke levering
- Dit betekent dat het onderliggende daadwerkelijk geleverd wordt. Men kan zo verplicht zijn een hoeveelheid olie, aardappelen of obligaties af te nemen of te leveren. In de praktijk worden de meeste openstaande contracten vóór de afloopdatum gesloten. Investeerders met een longpositie verkopen hun futures, en beleggers die futures verkocht hebben kopen deze terug. Men wil in de meeste gevallen namelijk niet echt in het bezit komen van de obligaties, olie of aardappelen. Men is alleen geïnteresseerd in de prijsveranderingen daarvan.
- Cash settlement houdt in dat de onderliggende waarde niet wordt geleverd, maar alleen het prijsverschil wordt afrekend in geld. Als men een future op bijvoorbeeld de AEX index heeft gekocht en deze is gestegen, dan ontvangt men het verschil in geld en niet de onderliggende waarde. Ook futures op bijvoorbeeld het weer (waarmee bijvoorbeeld ijsfabrikanten en energieleveranciers zich in kunnen dekken) worden zo afgerekend - per afwijking van de gemiddelde temperatuur ontvangt of betaalt men een bedrag.
Daily cash settlement
[bewerken | brontekst bewerken]Bij daily cash settlement (dagelijkse kasafwikkeling) word en de koersverschillen dagelijks verrekend. .
Bij daily cash settlement is de uiteindelijke cash settlement gewoon de laatste dagelijkse. Bij in de loop van de dag kopen of verkopen wordt de eerste keer de opbrengst van het resterende deel van de dag afgerekend.
Administratie en clearing
[bewerken | brontekst bewerken]Voor het handelen met futures is een clearinginstituut vereist. Dit is een de tussenpartij en staan in voor de verplichtingen van kopers en verkopers. Om die verplichtingen te kunnen nakomen, moeten koper en verkoper margin (zekerheid) storten. Dit kan in de vorm van cash of aandelen als onderpand. Deze zekerheid zorgt voor een garantie tegenover beleggers die een positie in Futures aanhouden dat de tegenpartij in staat is om aan zijn verplichtingen te voldoen.
Prijsberekening
[bewerken | brontekst bewerken]Voor futures op aandelen of mandjes van aandelen (een aandelenindex) kan de afwikkelingsprijs vrij eenvoudig berekend worden.
De termijnkoers bestaat uit de huidige waarde, vermeerderd met de rente over de periode en verminderd met de opbrengsten in die periode (meestal dividend).
Het dividend is een gegeven. De rentecomponent kan voor verschillende partijen verschillend zijn. Denk aan een bank die tegen zeer lage rente geld kan aantrekken of een particuliere belegger, die veel meer rente kwijt is of in ieder geval zou zijn. Ook kun je in die berekening meenemen, dat je het niet geïnvesteerde bedrag op een rente rekening kunt zetten.Daardoor kan de termijnprijs voor de ene partij goed zijn en voor de andere te hoog of te laag. Daardoor ontstaat handel, nog los van de verandering van de onderliggende waarde.
Handel in futures
[bewerken | brontekst bewerken]De futures worden verhandeld op de beurs. In Europa worden de futures allemaal verhandeld via een schermenbeurs. In de Verenigde Staten wordt er in Chicago nog op de vloer gehandeld in sommige futures. De meeste futures worden tegenwoordig elektronisch verhandeld. Bij transacties zijn er kopers en verkopers betrokken, maar het is afhankelijk van de koersontwikkeling wie van de twee partijen moet betalen. De notering is niet de waarde van de future, maar de actuele afwikkelingsprijs die hoort bij de geldende toekomstige afwikkelingsdatum. Tussen de eventuele dagelijkse afwikkelingen in bewegen de waarde en de actuele afwikkelingsprijs wel met elkaar mee. De waarde van een shortpositie is het tegengestelde en beweegt dus in tegengestelde richting mee.
Het meest verhandeld zijn de financiële futures. In Europa vindt er vooral veel handel plaats in de future op de Dow Jones Euro Stoxx 50 en rentefutures op de Duitse staatsobligaties (Buxl (30 jaar), Bund (10 jaar), Bobl (5 jaar), Schatz (2 jaar). In de Verenigde Staten concentreert de meeste handel zich op de futures op de S&P 500 en eveneens de futures op de staatsobligaties (de T-Bills). Opvallend is dat bij de SP500 als onderliggende waarde de handel vooral plaatsvindt in de e-mini future, en minder in de big-future. In de e-minifuture is de omzet veel hoger.
Men wil soms voor een langere periode een positie in futures aanhouden, terwijl de futures een beperkte looptijd hebben. Daarom zijn veel beleggers genoodzaakt om vlak voor het aflopen (expireren) van de futures hun positie door te rollen naar futures met dezelfde onderliggende waarde maar een latere expiratiedatum. Vaak worden futures echter niet alleen als beleggingsinstrument voor de lange termijn gebruikt, maar vooral om posities te beschermen. Dit wordt ook wel afdekken of hedging genoemd. Veel omzet vindt plaats door speculatie op de korte termijn, bijvoorbeeld door daytrading. Deze conclusie kan worden getrokken door bijvoorbeeld de dagelijkse omzetten te vergelijken met het aantal openstaande contracten. Er gaan ongeveer een miljoen AEX futures per maand om.
Euronext
[bewerken | brontekst bewerken]Op Euronext worden de volgende soorten futures verhandeld:
- grondstoffenfuture
- aandelenfuture
- dividendfuture
- valutafuture
Voorbeeld: grondstoffenfutures
[bewerken | brontekst bewerken]Het kopen van een future is het aangaan van een overeenkomst om op de expiratiedatum de onderliggende waarde te kopen tegen de vooraf bepaalde prijs. Men neemt dan een longpositie in. Men betaalt op dat moment geen aankoopprijs, maar alleen een borgsom, de margin. Dagelijks ontvangt men de stijging van de Daily Settlement Price (DSP), ongeveer de prijsstijging van de onderliggende waarde, of betaalt men de daling van de DSP, ongeveer de prijsdaling van de onderliggende waarde. Het sluiten van de positie kan al vóór de expiratiedatum. Men krijgt dan de margin terug, onder aftrek van kosten. Als de positie op de expiratiedatum nog bestaat moet de onderliggende waarde daadwerkelijk gekocht worden. De dan geldende aankoopprijs (Exchange Delivery Settlement Price, EDSP) moet, onder verrekening van de margin na aftrek van kosten, voldaan worden.[3]
Het (ver)kopen van een future is het aangaan van een overeenkomst om op de expiratiedatum de onderliggende waarde te vehandelen tegen de vooraf bepaalde prijs. De uitdrukking "verkopen van een future" wil niet zeggen het verkopen van iets dat men op dat moment bezit. Men neemt dan een shortpositie in. Men betaalt geen aankoopprijs voor de future, maar alleen een borgsom, de margin. Koersverschillen worden dagelijks verrekend. Koerswinst wordt direct bijgeschreven en koersverlies wordt direct afgeschreven. Het sluiten van de positie kan al vóór de expiratiedatum. Men krijgt dan de margin terug, onder aftrek van kosten. Als de positie op de expiratiedatum nog bestaat, vindt de eindafrekening plaats en is daarmee de positie gesloten voor de koper en de verkoper.
Externe link
[bewerken | brontekst bewerken]- Introduction to Futures - CME
- ↑ https://www.theoptionsguide.com/difference-between-futures-and-forwards.aspx. Gearchiveerd op 24 februari 2023.
- ↑ https://www.dfbonline.nl/begrip/5590/termijnprijs
- ↑ Zie bijv. https://kids.euronext.com/sites/default/files/kids/2017/12/13/nl/SMP-FUT-DAMS-LONG.pdf. Gearchiveerd op 31 december 2022.
· 
· 
