Mutapa
Mutapa o Monomotapa es un reiaume banto que dominèc la region de Zimbabwe entre los segles XIV e XVII. Se formèc durant la prumiera mitat dau segle XV a partir de la civilizacion dau Grand Zimbabwe.
Lo reiaume se formèc principalament durant los rèines de Nyatsimba Mutota (v. 1400-1450) e de Matope (v. 1450-1480) que menèron una politica expansionista en direccion dau Zimbabwe, dau Moçambic e dau Bostwana actuaus. Aquò permetèc au reiaume de prendre lo contraròtle dau comerci de l'aur, de l'evòri e dels esclaus entre las regions centralas d'Africa e las ciutats swahilis establia long dau litorau de l'ocean Indian. Aquò fornissèc las ressorsas necessàrias a l'organizacion d'una monarchia centraa sus la figura sacraa dau sobeiran. Pasmens, en 1498, l'arribaa dels Portugués transformèc los equilibris politics e economics de la region e de guerras civilas afeblissèron pauc a cha pauc lo reiaume. Aquò l'empachèc de s'opausar a l'expansion dau reiaume de Rozwi e menèc a l'establiment d'un protectorat portugués en 1629. La perseguia de las guerras internas agravèron la crisi e Mutapa se fragmentèc lentament dins lo corrent dels segles XVII e XVIII.
