Przejdź do zawartości

Startup (organizacja)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Startup)
Image
Steve Jobs promujący komputer Macintosh (1984)
Image
Mark Zuckerberg pracujący nad swoim startupem na Uniwersytecie Harvarda (2005)

Startup[1.1][2.1] lub start-up[1.1][3] – tymczasowa organizacja lub młode innowacyjne przedsiębiorstwo poszukujące modelu biznesowego, który zapewniłby mu zyskowny wzrost.

Opis

[edytuj | edytuj kod]

Brak jest wystandaryzowanej definicji startupu[4][1.2]. Najczęściej wskazywanymi cechami takich podmiotów są:

  • opracowywanie i wykorzystywanie do budowania innowacyjnych produktów nowoczesnych technologii[4],
  • krótki okres działalności (do 10 lat)[4],
  • poszukiwanie lub posiadanie powtarzalnego, skalowanego i rentownego modelu biznesowego[2.2],
  • dążenie do szybkiego wzrostu (skalowania się, ang. scaling)[4].

W zaleceniu z marca 2026 Komisja Europejska zdefiniowała startup jako przedsiębiorstwo innowacyjne, samodzielne, zatrudniające mniej niż 100 osób, którego roczny obrót i/lub roczna suma bilansowa nie przekracza 10 mln euro, działające od mniej niż 10 lat od rejestracji[5].

Popularnymi narzędziami wspierania rozwoju i wzrostu startupów są inkubatory[6.1] i akcelatory startupów (programy akceleracyjne)[7.1]. Pierwszy akcelerator startupów, Y Combinator, został założony w 2005 roku w Stanach Zjednoczonych[8].

Finansowanie rozwoju startupów odbywa się najczęściej z wykorzystaniem środków własnych ich założycieli i przychodów ze sprzedaży (bootstrapping)[6.2][9], uzyskiwanych od aniołów biznesu oraz funduszy venture capital[7.2]. Startupy mogą także pozyskiwać środki na rozwijanie działalności przez crowdfunding[10]. Pozyskiwanie większych środków finansowych od zewnętrznych inwestorów odbywa się w wyniku kolejnych rund finansowania, które są oznaczane kolejnymi literami alfabetu („A”, „B”, „C”, itd)[6.3]. Kolejne rundy dzieli zwykle 12–24 miesiące[11.1]. Wraz z kolejnymi rundami powinna rosnąć wycena startupu, ale nie jest to regułą[11.2]. Runda finansowania, w której startup uzyskał wyższą wycenę niż w rundzie poprzedniej nazywana jest rundą wzrostową (ang. up round)[11.3], jeżeli natomiast ta wycena była niższa − rundą spadkową (ang. down round)[11.4].

Szybko skalujący się startup, który dopasował swój produkt do rynku (product-market fit), jest nastawiony na przekształcenie się w większe przedsiębiorstwo i szybko zwiększa przychody ze sprzedaży, jest nazywany scaleupem[6.4][12]. Startup, który bardzo szybko umiędzynaradawia swoją działalność, to „born global”[13].

Startup wyceniany na co najmniej miliard dolarów amerykańskich określany jest angielskim słowem unicorn (pol. jednorożec)[14][15] (o ile pozostaje spółką prywatną, tj. kontrolowaną przez osoby fizyczne, nienotowaną na giełdzie papierów wartościowych)[16]. Startup wyceniany na co najmniej 10 miliardów dolarów amerykańskich to decacorn[6.5], a na co najmniej 100 mld dolarów amerykańskich − hectocorn[17].

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Agnieszka Skala: Startupy. Wyzwanie dla zarządzania i edukacji przedsiębiorczości. Kraków-Legionowo: Wydawnictwo edu-Libri, 2018. ISBN 978-83-65648-89-1.
    1. 1 2 S. 7.
    2. ↑ S. 25–31.
  2. Steve Blank, Bob Dorf: Podręcznik startupu. Budowa wielkiej firmy krok po kroku. Gliwice: Wydawnictwo Helion, 2013. ISBN 978-83-246-6616-4.
    1. ↑ S. 19, 648.
    2. ↑ S. 19.
  3. ↑ Mirosław Bańko: Start-up. [w:] Poradnia językowa PWN [on-line]. sjp.pwn.pl, 16 maja 2013. [dostęp 2019-08-23].
  4. 1 2 3 4 Adrian Grycuk. Startupy w polityce gospodarczej. „Infos”. 331, s. 1, 2025. Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu.
  5. ↑ Zalecenie Komisji (UE) 2026/720 z dnia 18 marca 2026 r. w sprawie definicji innowacyjnych przedsiębiorstw, innowacyjnych przedsiębiorstw typu start-up i innowacyjnych przedsiębiorstw scale-up. [w:] Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 2026/720 [on-line]. Komisja Europejska, 24 marca 2026. [dostęp 2026-04-24].
  6. Ken Valledy, Eamonn Carey: The Startup Lexicon. Right Book Press, 2022. ISBN 978-1-912300-76-1.
    1. ↑ S. 71.
    2. ↑ S. 28.
    3. ↑ S. 109.
    4. ↑ S. 105.
    5. ↑ S. 48.
  7. Adrian Grycuk. Wybrane narzędzia wspierania startupów w Polsce. „Studia BAS”. 2(58), 2019.
    1. ↑ S. 159, 161.
    2. ↑ S. 162.
  8. ↑ Getting up to speed. economist.com, 16th January 2014. [dostęp 2025-08-05].
  9. ↑ Will Kenton: Bootstrapping Definition, Strategies, and Pros/Cons. investopedia.com, 24 June 2024. [dostęp 2025-05-22].
  10. ↑ From Leafy to lofty. „The Economist. Special Report: Tech Startups”, s. 6, 18 stycznia 2014.
  11. Scott Kupor: Tajemnice San Hill Road. Zasady rządzące rynkiem venture capital. Warszawa: Wydawnictwo MT Biznes, 2020. ISBN 978-83-8087-879-2.
    1. ↑ S. 217.
    2. ↑ S. 200.
    3. ↑ S. 191.
    4. ↑ S. 190.
  12. ↑ Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów Przyszli liderzy Europy: inicjatywa na rzecz przedsiębiorstw typu start-up i przedsiębiorstw scale-up COM(2016) 733 final. [w:] 22 listopada 2016 [on-line]. Komisja Europejska. [dostęp 2024-05-20].
  13. ↑ Stuart Crainer, Des Dearlove (eds): Financial Times Handbook of Management. Harlow: Financial Times/Prentice Hall, 2004, s. 160. ISBN 0-273-67584-2.
  14. ↑ Stefano Breschi, Julie Lassébie i in.. A portrait of innovative start-ups across countries. „OECD Science, Technology and Industry Working Papers”. 2, s. 9, 2018. OECD Publishing.
  15. ↑ Martin Kenney, John Zysman. Unicorns, Cheshire cats, and the new dilemmas of entrepreneurial finance. „Venture Capital”. 21, s. 35, 2019.
  16. ↑ Unicorn: What It Means in Investing, With Examples. investopedia.com. [dostęp 2024-01-29].
  17. ↑ The age of the hectocorn. „The Economist”. s. 55. OCLC 21 September 2024.
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Startup_(organizacja)&oldid=79694073”