İçeriğe atla

Magnificat

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Image
Domenico Ghirlandaio'nun (1491) Ziyaret adlı eserinde Meryem'in yaşlı kuzeni Elisabet'i ziyareti tasvir edilmektedir.

Magnificat, adını Latince "Magnificat anima mea Dominum"[1] ifadesinin ilk kelimesinden (insipit) alan (Türkçesi: "Ruhum Rabb'i yüceltir") bir ilahidir, Meryem Ana Ezgisi veya Meryem Ana İlahisi olarak da bilinir ve Bizans Riti'nde Theotokos'un Övgüsü (Yunanca: Ἡ ᾨδὴ τῆς Θεοτόκου) olarak bilinir. Batı dilindeki adı, Latince metninin insipit'inden gelir. Tüm ilahilerin en popüleri olan bu ilahi, Katolik, Ortodoks, Protestan ve Anglikan kiliselerinin ayinlerinde kullanılır.[2]

İlahi metni, Meryem'in kuzeni Elisabet'i Ziyareti sırasında, Elisabet'in Ave Maria selamına karşılık olarak söylediği sözlerin yer aldığı Luka İncili'nden (1:46–55) alınmıştır.[3] Anlatıda Meryem, Vaftizci Yahya'ya gebe olan Elisabet'i selamladıktan sonra, Vaftizci Yahya Elisabet'in rahminde hareket eder. Elisabet, Meryem'i imanından dolayı över (Meryem Ana'ya Selam duasında kısmen yansıtılan kelimeleri kullanarak) ve Meryem, günümüzde Magnificat olarak bilinen duayla karşılık verir. Bazı eski otoriteler, Magnificat'ı Meryem yerine Elisabet'in söylediğini belirtir.[4][5]

Magnificat, sekiz en eski Hıristiyan ilahisinden biri ve belki de en eski Meryem ilahisidir.[3][6] Tüm Hristiyanlık içinde ilahi, en sık Saatlerin Liturjisi'nde okunur. Batı Hristiyanlığı'nda, Magnificat en sık ana akşam duasında okunur. Katolik ve Protestan kiliselerinde Vespers[2] ve Anglikanizm'de Akşam Duası. Geleneksel biçimi Ortak Dua Kitabı (1662)'de ve Ortak İbadet'te[7][8] ve ayrıca Episkopal Kilise'nin (Amerika Birleşik Devletleri) Ortak Dua Kitabı (1928) ve Ortak Dua Kitabı (1979)'da bulunur.[9][10] Doğu Hristiyanlığında, Magnificat her zaman Sabah Ayinleri'nde okunur. Magnificat, özellikle bu ayetlerin geleneksel olarak okunduğu Advent döneminde, ibadetler sırasında da okunabilir.

Meryem, Eski Ahit ezgilerini anımsatan bir üslupla, şu yapıya uygun olarak Rab'be övgüler sunar:

  1. Meryem, vadedilen Mesih'i doğurma ayrıcalığına sahip olduğu için sevinç duymaktadır (Luka 1:46–48).
  2. Tanrı'nın kudretini, kutsallığını ve merhametini yüceltir (Luka 1:49–50).
  3. Meryem, Tanrı'nın Mesih aracılığıyla dünyayı dönüştürmesini sabırsızlıkla bekliyor. Kibirliler alçaltılacak, alçakgönüllüler yüceltilecek; açlar doyurulacak, zenginler ise yoksullaşacak (Luka 1:51–53).
  4. Meryem, Tanrı'nın İbrahim'e verdiği söze sadık kalması nedeniyle O'nu yüceltir (Luka 1:54–55; Yaratılış 12:1–3'te[11] Tanrı'nın İbrahim'e verdiği söze bakın[12]).

Latince ve Anglikan çevirisi (İngilizce)

[değiştir | kaynağı değiştir]
Vulgata[13] Ortak Dua Kitabı (1662)
Magnificat anima mea Dominum;
et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo,
quia respexit humilitatem ancillae suae;
Ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes.
quia fecit mihi magna, qui potens est, et sanctum nomen eius,
Et misericordia eius a progenie in progenies timentibus eum.
Fecit potentiam in brachio suo;
dispersit superbos mente cordis sui;
deposuit potentes de sede, et exaltavit humiles;
esurientes implevit bonis
et divites dimisit inanes.
Suscepit Israel puerum suum, recordatus misericordiae suae,
sicut locutus est ad patres nostros,
Abraham et semini eius in saecula.

Gloria Patri ilahiye eklenmiştir ancak Luka İncili'nin bir parçası değildir.

Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto,
sicut erat in principio, et nunc, et semper: et in Saecula saeculorum. Amen.[14]
My soul doth magnify the Lord.
And my spirit hath rejoiced in God my Saviour.
For he hath regarded: the lowliness of his handmaiden: For behold, from henceforth: all generations shall call me blessed.
For he that is mighty hath magnified me: and holy is his Name.
And his mercy is on them that fear him: throughout all generations.
He hath shewed strength with his arm: he hath scattered the proud in the imagination of their hearts.
He hath put down the mighty from their seat: and hath exalted the humble and meek.
He hath filled the hungry with good things: and the rich he hath sent empty away.
He remembering his mercy hath holpen his servant Israel:
As he promised to our forefathers, Abraham and his seed for ever.

Gloria Patri ilahiye eklenmiştir ancak Luka İncili'nin bir parçası değildir.

Glory be to the Father, and to the Son: and to the Holy Ghost;
As it was in the beginning, is now, and ever shall be: world without end. Amen.

Katolik çevirisi

[değiştir | kaynağı değiştir]
Image
Ein Karem'deki Ziyaret Kilisesi'nde Magnificat'ın çeşitli dillere tercümeleri
Image
Meryem Ana Magnificat'ı söylüyor, Eski İngiliz şarkıları ve baladları kitabı
Ruhum Rabbi yüceltir,
Ve ruhum Kurtarıcım Tanrı'da sevinç duydu
Çünkü kulunun alçakgönüllülüğünü dikkate aldı; çünkü işte bundan böyle bütün nesiller beni mutlu sayacak.
Çünkü güçlü olan benim için büyük işler yaptı ve adı kutsaldır.
Ve O'nun rahmeti, kendisinden korkanlara nesilden nesile devam eder.
O, koluyla kudretini gösterdi; kibirlileri yüreklerinin kibriyle dağıttı.
Güçlüleri tahtlarından indirdi, alçakgönüllüleri ise yüceltti.
Aç olanları güzel şeylerle doyurdu, zenginleri ise eli boş gönderdi.
O, kulu İsrail'i merhametini hatırlayarak kabul etti.
Atalarımıza söylediği gibi; İbrahim'e ve onun soyuna sonsuza dek.
Baba'ya, Oğul'a ve Kutsal Ruh'a şan olsun.
Başlangıçta olduğu gibi, şimdi de öyledir ve sonsuza dek öyle kalacaktır, dünya sonsuza dek. Amin.
Ruhum Rabbin büyüklüğünü ilan ediyor,
Ruhum Kurtarıcım Tanrı'da sevinçle coşuyor,
Çünkü O, alçakgönüllü kuluna lütufta bulundu.
Bugünden itibaren bütün nesiller beni kutsanmış sayacak,
Yüce Allah benim için büyük şeyler yaptı,
ve O'nun ismi kutsaldır.
Kendisinden korkanlara merhamet eder
her nesilde.
Kolunun gücünü gösterdi,
Kibirlileri kibirleri içinde dağıttı.
Güçlüleri tahtlarından indirdi,
ve alçakgönüllüleri yüceltti.
Açları güzel şeylerle doyurmuştur,
ve zenginleri elleri boş gönderdi.
O, kulu İsrail'in yardımına geldi
Çünkü O, merhamet vaadini hatırladı,
Atalarımıza verdiği söz,
İbrahim'e ve çocuklarına sonsuza dek.
Baba'ya, Oğul'a ve Kutsal Ruh'a şan olsun,
Başlangıçta olduğu gibi, şimdi de öyledir ve sonsuza dek öyle olacaktır.
Amin, Alleluya.
Image
Magnificat Madonna, Botticelli, Uffizi Müzesi

Magnificat'ın en eski (muhtemelen orijinal) versiyonu Koini Grekçesi ile yazılmıştır.

Μεγαλύνει ἡ ψυχή μου τὸν Κύριον καὶ ἠγαλλίασεν τὸ πνεῦμά μου ἐπὶ τῷ Θεῷ τῷ σωτῆρί μου,
ὅτι ἐπέβλεψεν ἐπὶ τὴν ταπείνωσιν τῆς δούλης αὐτοῦ. ἰδοὺ γὰρ ἀπὸ τοῦ νῦν μακαριοῦσίν με πᾶσαι αἱ γενεαί,
ὅτι ἐποίησέν μοι μεγάλα ὁ δυνατός, καὶ ἅγιον τὸ ὄνομα αὐτοῦ, καὶ Bu, sizin için en uygun olanıdır.
Ἐποίησεν κράτος ἐν βραχίονι αὐτοῦ, διεσκόρπισεν ὑπερηφάνους διανοίᾳ καρδίας αὐτῶν·
καθεῖλεν δυνάστας ἀπὸ θρόνων καὶ ὕψωσεν ταπεινούς, πεινῶντας Bu, sizin için önemli bir sorundur.
ἀντελάβετο Ἰσραὴλ παιδὸς αὐτοῦ, μνησθῆναι ἐλέους, καθὼς ἐλάλησεν πρὸς τοὺς πατέρας ἡμῶν τῷ Αβραὰμ καὶ τῷ σπέρματι αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα.

Doğu Ortodoks ibadetinde, Theotokos Övgüsü, dizeler arasında söylenen şu nakarat (bir sticheron) ve Axion Estin ilahisinin ikinci bölümü olan bir megalynarion ile birlikte gelir:

Τὴν τιμιωτέραν τῶν Χερουβὶμ καὶ ἐνδοξοτέραν ἀσυγκρίτως τῶν Σεραφίμ, τὴν ἀδιαφθόρως Θεὸν Λόγον τεκοῦσαν, τὴν ὄντως Θεοτόκον, σὲ μεγαλύνομεν.
('Sen, Kerubimlerden daha şerefli, Serafimlerden kıyaslanamayacak kadar daha yücesin, bozulmamış olarak Tanrı Sözü'nü doğurdun, gerçekte Tanrı'yı taşıyansın, seni yüceltiyoruz.')
Image
Pietro Torri'nin Do Majör Magnificat'ının giriş sayfası

Luqas (Luka) İncili Ye' Luqas Wongel'e göre Doğu Ortodoks Kilisesi Etiyopya Kutsal Yazısında:

46፤ ማርያምም እንዲህ አለች።

47፤ ነፍሴ ጌታን ታከብረዋለች፥ መንፈሴም በአምላኬ በመድኃኒቴ ሐሴት ታደርጋለች፤

48፤ የባሪያይቱን ውርደት ተመልክቶአልና። እነሆም፥ ከዛሬ ጀምሮ ትውልድ ሁሉ ብፅዕት ይሉኛል፤

49፤ ብርቱ የሆነ እርሱ በእኔ ታላቅ ሥራ አድርጎአልና፤ ስሙም ቅዱስ ነው።

50፤ ምሕረቱም ለሚፈሩት እስከ ትውልድና ትውልድ ይኖራል።

51፤ በክንዱ ኃይል አድርጎአል፤ ትዕቢተኞችን በልባቸው አሳብ በትኖአል፤

52፤ ገዥዎችን ከዙፋናቸው አዋርዶአል፤ ትሑታንንም ከፍ አድርጎአል፤

53፤ የተራቡትን በበጎ ነገር አጥግቦአል፤ ባለ ጠጎችንም ባዶአቸውን ሰዶአቸዋል።

54-55፤ ለአባቶቻችን እንደ ተናገረ፥ ለአብርሃምና ለዘሩ ለዘላለም ምሕረቱ ትዝ እያለው እስራኤልን ብላቴናውን ረድቶአል።

İlahinin Kilise Slavcasına çevirisi şöyledir:

Image

Liturjik kullanımı

[değiştir | kaynağı değiştir]
Image
Duc de Berry'nin Saatler Kitabındaki Ziyaret; Latince Magnificat

Metin, Ortak Dua Kitabı ve Ortak İbadet'e göre Katolik Vespers ayininde, Lutheran Vespers ayininde ve Anglikan Akşam Duası ayinlerinde günlük Kanonik saatlerin bir parçasını oluşturur. Ortak Dua Kitabı Akşam Duası ayininde, genellikle Nunc dimittis ile eşleştirilir. Ortak Dua Kitabı, Magnificat'a bir alternatif sunar — Cantate Domino, Mezmur 98 — ve bazı Anglikan rubrikleri daha geniş bir ilahiler seçimine izin verir, ancak Magnificat ve Nunc dimittis en popüler olmaya devam etmektedir. Anglikan, Lutheran ve Katolik ayinlerinde Magnificat'ı genellikle Gloria Patri izler. Ayrıca, Lutheranlar arasında Ziyaret Bayramı'nda (2 Temmuz) yaygın olarak kullanılır. Doğu Ortodoks ayin uygulamasında, Magnificat her zaman kanonun dokuzuncu ilahisinin Irmos'undan önce sabah ayininde söylenir (Rab veya Theotokos'un büyük bayramları hariç, bu bayramlarda magnificat tamamen hariç tutulur). Her İncil ayetinden sonra, yani bir sticheron olarak, aşağıdaki megalynarion veya troparion söylenir:

Kerubilerden daha şerefli, Serafimlerden daha görkemli, bozulmadan Tanrı Sözü'nü doğurdun: gerçek Theotokos, seni yüceltiyoruz.[15]

Magnificat, bir ilahi olarak sıklıkla müziğe uyarlanmıştır. Bestelerin çoğu başlangıçta ayinlerde, özellikle de Akşam Duası ayinlerinde ve Ziyaret kutlamalarında kullanılmak üzere tasarlanmıştı, ancak bazıları konserlerde de icra edilmektedir.

Katolik Kilisesi'nde, 2004 tarihli Enchiridion Indulgentiarum kısmi endüljansı öngörüyor.[16]

Toplum ve siyaset

[değiştir | kaynağı değiştir]

Nikaragua'da Magnificat, birçok köylünün en sevdiği duadır ve genellikle kutsal bir tören olarak gerçekleştirilir. Somoza yıllarında, köylülerin Somoza'ya oy verdiklerine dair kanıt taşımaları gerekiyordu; bu belgeye alaycı bir şekilde Magnificat deniyordu.[17]

Britanya Hindistanı döneminde, Anglikan Başpiskoposu William Temple, Hindistan'ın bağımsızlığına sempati duyan evanjelist Jack Winslow'a, Magnificat'ı söylemenin onu ev yapımı Hint kıyafetleri giymekten daha fazla devrimci gibi göstereceği yönünde şaka yapmıştı.[18]

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]

Özel

  1. "Magnificat | Description, Mary, Hymn, & Text | Britannica". www.britannica.com (İngilizce). 25 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2025.
  2. 1 2 "Magnificat | Description, Mary, Hymn, & Text | Britannica". www.britannica.com (İngilizce). 25 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2025.
  3. 1 2 Breed, David R. (2009). The History and Use of Hymns and Hymn-Tunes. ISBN 978-1-110-47186-7. s.17.
  4. Magnificat (İngilizce), 20 Haziran 20255 Ağustos 2025
  5. Kloha, Jeffrey (1 Ocak 2014), Elizabeth’s Magnificat (Luke 1:46) (İngilizce), Brill, ss. 200-219, doi:10.1163/9789004273931_011, 10 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi5 Ağustos 2025
  6. Reeves, Marjorie (2006). Favori İlahiler . Klima Siyah. ISBN 0-8264-8097-7. s.3-5
  7. Common Worship: Services and Prayers for the Church of England. London: Church House Publishing. 2000. s. 76. ISBN 0-7151-2000-X.
  8. "Magnificat". www.churchofengland.org. 5 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2025.
  9. The Book Of Common Prayer, Gorgias Press, 31 Aralık 2005, s. 265 Ağustos 2025
  10. The Book of Common Prayer According to the use of The Episcopal Church. New York: Church Hymnal Corp. 1979. p. 50 (Morning Prayer), 65 (Evening Prayer). ISBN 0-89869-080-3.
  11. YARATILIŞ 12:1-3 RAB Avram'a, “Ülkeni, akrabalarını, baba evini bırak, sana göstereceğim ülkeye git” dedi, “Seni büyük bir ulus yapacağım, Seni kutsayacak, sana ün kazandıracağım, Bereket kaynağı olacaksın. Yaratılış Kitabı. s. 12:1-3. 13 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2025.
  12. "Yaratılış 12:1-3". kutsalkitap.info.tr. 10 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2025.
  13. "Luke 1:46-55 VULGATE - - Bible Gateway". 11 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2025.
  14. "Nova". vatican.va (İngilizce). 15 Mart 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2025.
  15. "Common Prayers - Hymn to the Theotokos". www.oca.org. 16 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2025.
  16. "Enchiridion Indulgentiarum quarto editur". www.vatican.va. 14 Ocak 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2025.
  17. Cardenal, Ernesto (1978). The Gospel in Solentiname. Maryknoll: Orbis. s. 25.
  18. Winslow, Jack C (1954). Şafağın Göz Kapakları. Londra: Hodder ve Stoughton. s.  108–109. Hint milliyetçiliğine olan sempatimizi açıkça gösteren dışa dönük bir işaret, ülkenin yerli eğirme ve dokuma kumaşı olan khaddar giymemizdi. Bunu siyasi amaçlarla değil, yabancı mallara göre Hint mallarını tercih ettiğimiz için giyiyorduk. Ancak Khaddar aslında Mahatma Gandhi ve takipçilerinin nişanıydı ve siyasi sempatimizin nerede olduğuna dair sonuçlar çıkarılmadan bunu giyemezdik. Bu tür sonuçlar sadece Hintli dostlarımız tarafından değil, aynı zamanda İngiliz Hükümeti yetkilileri tarafından da çıkarıldı. Korkarım ki, özellikle Sivil İtaatsizlik Hareketi günlerinde bize biraz şüpheyle bakıyorlardı. Zaman zaman CID üyeleri konuklarımızın arasına karışsınlar diye gönderilirdi. Bazen akşam ibadetlerimize katılırlardı, belki de Gandhi'nin Dua Toplantılarında sık sık yaptığı gibi siyasi görüşleri olan bir konuşma bekleyebilirlerdi. Bunu bir keresinde William Temple'a söylemiştim. 'Dikkatli ol,' dedi kendine özgü kahkahasıyla, 'Magnificat'ı söyleme. Bu son derece devrimci bir ilahi!'

Genel

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]