Meelito
Meelito (Zingiber officinale) meyambo halia pilomulo'u hepopohunaliyo mowali ramba-ramba wawu u'menggo mowali pohunemo tradisional. Batangiyo ala-alapo to huta odelo tiyongowa lo olu'u u manga-mangala to lawatiya tonguhiyo. Lamitiyo mololowo odelo lamito meliito sababu liyo senyawa keton tangguliyo zingeron. Meelito lemaso to delomo famili Zingiberaceae (temu-temuan).[1] Tangguliyo ilmiah lo Meelito yilohi liyo le William Roxburgh
Asali lo'upilo loladeliyo
[boli'a | boli'a bungo]Meelito hekira liya pilomulo Asia Tenggara.[2]
Tanggulo to lipu-lipuwalo
[boli'a | boli'a bungo]Meelito botiya ngohuntuwa olo hitumula to lipu-lipuwalo lo Indonesia. Tangguliyo hirupa-rupawa odelo to walungiyo botiya:
- Sulawesi Utara: Goraka
- Sulawesi Selatan: Leiya
- Karo: Bahing
- Nias: Lahia
- Aceh: Haila
- Minangkabau: Sipodeh
- Lampung: Jahi
- Jawa: Jae
- Madura: Jhai [3]
Hunaliyo
[boli'a | boli'a bungo]Mo'ohihilonu ilanggango, moo'enggi u'hila motu'o, wonu ulawola lo pahangga mowali pohunema tembedu, wawu mowali olo powunemo longoto lunggongo wawu mowali olo momohunemo pali meyambo mongi'i to bulo'o, mowunemo tembedu, mongili - mongili, influenza, rematik, imi'ito, mongoto to wuleya[4]
Referensi
[boli'a | boli'a bungo]- ↑ "Zingiberaceae | Description, Genera, & Facts | Britannica". www.britannica.com (dalam bahasa Inggris). Diakses tanggal 2022-02-10.
- ↑ Azima, Moh Fauzan; Rahmah, Sofiyatur; Rahman, Firman Ali (2024-06-30). "Analisis Karakteristik Morfologi Famili Zingiberaceae di Desa Segara Katon, Kecamatan Gangga Kabupaten Lombok Utara". Bioindikator: Jurnal Biologi dan Pendidikan Biologi (dalam bahasa Inggris). 1 (1): 12–19. doi:10.71024/bioindikator/2024/v1i1/6. ISSN 3063-6264.
- ↑ "Zingiber officinale". www.socfindoconservation.co.id (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 2026-03-14.
- ↑ "Zingiber officinale". www.socfindoconservation.co.id (dalam bahasa Indonesia). Diakses tanggal 2026-03-14.