Y sgript Ladin

Y sgript Ladin
Enghraifft o:	system ysgrifennu
Math	alphabetic writing system
Dechrau/Sefydlu	c. 7 g CC
Lleoliad	Yr Eidal
Yn cynnwys	Latin-script letter
Rhagflaenydd	Old Italic
Dynodwyr
Thesawrws y BNCF	8569
	Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Am yr wyddor Ladin a ddefnyddiwyd yn wreiddiol gan y Rhufeiniaid hynafol i ysgrifennu Lladin, gweler yr wyddor Ladin.

Y sgript Ladin, neu'r Sgript Rufeinig yw system fwyaf cyffredin yn y byd heddiw. Mae'n system ysgrifennu sy'n seiliedig ar lythrennau'r wyddor Ladin glasurol, sy'n deillio o ffurf ar yr wyddor Roeg (a elwid yr wyddor Gumeaidd) a ddefnyddiwyd yn ninas Groegaidd hynafol Cumae ym Magna Graecia a datblygwyd hi i ffurfio'r wyddor Etrwscaidd. Mabwysiadodd y Rhufeiniaid 21 o'r 26 llythyren Etrwscaidd i ysgrifennu Lladin.

Yn ystod yr Oesoedd Canol, addaswyd hi i'w defnyddio ar gyfer y rhan fwyaf o ieithoedd gorllewin Ewrop, a rhai ieithoedd yn nwyrain Ewrop, er enghraifft rhai ieithoedd Slafig.

Mae rhai ieithoedd wedi newid o wyddorau eraill i'r wyddor Ladin. Newidiodd Romaneg o'r wyddor Gyrilig i'r wyddor Ladin yn y 18g. Fe newidiodd Twrceg o'r wyddor Arabeg i'r wyddor Ladin yn 1928 ac mae Hausa wedi newid hefyd.

Amrywia'r defnydd o'r llythrennau yn yr wyddor Ladin o un iaith i'r llall. Ceir 28 o lythrennau yn yr wyddor Gymraeg (29 os cynnwys J), rhai ohonynt fel Ch neu Ll lle defnyddir dau symbol i gynrychioli un sain.

Yr wyddor elfennol

Gwyddor Ladin wreiddiol Teyrnas Rhufain
A	B	C	D	E	F	Z	H	I	K	L	M	N	O	P	Q	R	S	T	V	X

Gwyddor Ladin Yr Ymerodraeth Rufeinig
A	B	C	D	E	F	G	H	I	K	L	M	N	O	P	Q	R	S	T	V	X	Y	Z

Yr wyddor Ladin elfennol gyfoes
Aa	Bb	Cc	Dd	Ee	Ff	Gg	Hh	Ii	Jj	Kk	Ll	Mm	Nn	Oo	Pp	Qq	Rr	Ss	Tt	Uu	Vv	Ww	Xx	Yy	Zz

Cyfeiriadau