Surah
| Sehemu ya mfululizo wa makala juu ya |
| Imani na ibada zake |
|
Umoja wa Mungu |
| Waislamu muhimu |
|
Abu Bakr • Ali |
| Maandiko na Sheria |
|
Azif • Qur'an • Sunnah • Hadithi |
| Historia ya Uislamu |
|
Historia |
| Tamaduni za Kiislamu |
|
Shule • Madrasa |
| Tazama pia |
Surah (kwa Kiarabu: سورة sūrah, wingi; سور suwar) ni neno linalotumika kutaja sura au mkusanyiko wa aya katika Qurani, kitabu kitakatifu cha dini ya Uislamu. Qurani nzima imegawanyika katika sura 114, ambapo kila sura ina idadi tofauti ya aya zilizokusanywa pamoja.[1]
Mpangilio wa sura katika Qurani haufuati mlolongo wa kihistoria wa kushushwa kwake, bali unafuata utaratibu uliopokelewa katika mapokeo ya Kiislamu kuwa uliwekwa kwa mwongozo wa Wahyi kupitia Mtume Muhammad. Kwa ujumla, sura ndefu zaidi zimewekwa mwanzoni mwa Qurani, huku sura fupi zaidi zikionekana katika sehemu za mwisho, ingawa kuna tofauti kadhaa katika mpangilio huo.
Historia na Muundo
[hariri | hariri chanzo]Kihistoria na kijiografia, sura za Quran zimegawanywa katika makundi makuu mawili kulingana na mahali na kipindi zikiposhushwa, nayo ni sura za Makka (Makkiyyah) na sura za Madina (Madaniyyah).[2] Sura za Makka ni zile zilizofunuliwa kabla ya Hijrah (uhamiaji wa Mtume kwenda Madina), na mara nyingi zinajikita katika misingi ya kiimani kama vile tauhidi (umoja wa Mungu), Siku ya Kiyama, na masuala ya maadili. Kwa upande mwingine, sura za Madina ni zile zilizoshushwa baada ya Hijrah, na maudhui yake yanahusu zaidi sheria, miongozo ya kijamii, utawala, na mahusiano ya kijamii kwa lengo la kujenga jamii na dola ya Kiislamu. Mgawanyiko huu unasaidia wasomi na wasomaji kuelewa muktadha wa kihistoria na sababu za kushushwa kwa aya mbalimbali.[3]
Muundo wa sura ndani ya Quran una sifa za kipekee ambazo hazipatikani katika vitabu vingine vya kawaida. Isipokuwa Sura ya tisa (At-Tawbah), sura zote zilizobaki huanza kwa maneno ya "Bismillahir-Rahmanir-Rahim" (Kwa jina la Mwenyezi Mungu, Mwingi wa Rehema, Mwenye kurehemu), ambayo yanatumika kama utangulizi na kiunganishi cha kiroho. Sura ya pili, ambayo ni Al-Baqara, ndiyo sura ndefu zaidi katika Quran ikiwa na aya 286, wakati sura kama vile Al-Kawthar zikiwa na aya tatu tu ndizo fupi zaidi.
Marejeo
[hariri | hariri chanzo]- ↑ "Al-Quran al-Kareem Portal". Iliwekwa mnamo Mei 20, 2026.
- ↑ Farsy, Abdullah Saleh (1969). Tafsiri ya Kurani Tukufu. The Islamic Foundation. Iliwekwa mnamo Mei 20, 2026.
- ↑ "Quranic Chapters and Revelation Context". Tanzil Project. Iliwekwa mnamo Mei 20, 2026.