“Πώς συνομιλούμε με τον Μεσοπόλεμο;  42 Έλληνες διανοούμενοι αναρωτιούνται.”

Με ποια παλαιότερη εποχή μπορεί να συγκριθεί η δική μας;  Η ιστορικός και κριτικός Αθηνά Ρώσσογλου και εγώ συνεπιμεληθήκαμε ένα αφιέρωμα με 42 εξαιρετικά ενδιαφέροντα δοκίμια που συντελούν στην πολύπλευρη κατανόηση του Μεσοπολέμου και των πολιτισμικών του συναφειών με τη σύγχρονη εποχή.  Ευχαριστούμε τους στοχαστές, πανεπιστημιακούς, συγγραφείς και καλλιτέχνες κάθε φύλου που έλαβαν μέρος με πρωτότυπα κείμενα τα οποία δημοσιεύτηκαν στην ηλεκτρονική Θράκα (Δεκ. 2025-Ιούλ. 2026) καθώς και τους Thanos Gogos και Νικόλας Κουτσοδόντης για τη φιλοξενία και την υποστήριξη.  Προσωπικά είμαι ευγνώμων στην κ. Ρώσσογλου για μια ακόμη συναρπαστική συνεργασία.  Επισυνάπτεται ο κατάλογος των 42 κειμένων που περιλαμβάνονται στο αφιέρωμα.

Posted in Culture, Greek, Greeks, Left, Literature, Melancholy, Music, Philosophy | Tagged , , , , | Leave a comment

“Η αριστερή μελαγχολία ως ριζοσπαστική πολιτική άσκηση”

“Ένα φάντασμα πλανιέται στις ελληνικές προοδευτικές ομάδες κι οργανώσεις, το φάντασμα της αριστερής μελαγχολίας. Ιδιαίτερα από το καλοκαίρι του 2015, πολιτικοί και πανεπιστημιακοί προσπαθούν μάταια να το ξορκίσουν καθώς εξακολουθεί να στοιχειώνει το φαντασιακό της ελευθερίας.  Ένα πρόσφατο άρθρο του Κώστα Δουζίνα βοηθά να εντοπίσουμε την αδυναμία της κυρίαρχης αριστεράς να εγκαταλείψει την ατομοκεντρική προσέγγιση και να αντιληφθεί το κριτικό και ριζοσπαστικό περιεχόμενο της μελαγχολίας που θα την βοηθούσε να ξεπεράσει την τραυματική αντίληψη της ήττας. Η αριστερή μελαγχολία της ποιητικής γενιάς του 2000 έχει εδώ εξαιρετικό ενδιαφέρον επειδή εκφράζει τον τρόπο με τον οποίο μια γενιά πειραματικών συλλογικοτήτων συνεχίζει να σκέφτεται την ελευθερία μετά την κατάρρευση των μεγάλων επαναστατικών αφηγήσεων, χωρίς όμως να εγκαταλείπει το αίτημα της εξέγερσης και της αυτονομίας.” https://culturebook.gr/logotechnia/paremvaseis/i-aristeri-melagcholia-os-rizospastiki-politiki-askisi-tou-vasili-labropoulou/

Posted in Culture, Greek Poetry, Left, Melancholy, Resistance, Revolution | Tagged , | Leave a comment

“Ο Ρεπουμπλικανικός πόλεμος κατά της ιστορίας”

Γράμματα από τις Διασπασμένες Πολιτείες της Αμερικής, 6

“Aπό όλους τους πολιτισμικούς πολέμους που διεξάγει καθημερινά το Ρεπουμπλικανικό καθεστώς στο εσωτερικό των Διασπασμένων Πολιτειών της Αμερικής (όπως κατά του πανεπιστημίου, της ελευθερίας λόγου, της διαφορετικότητας και των συμβόλων), ο πιο σημαντικός είναι κατά της ιστορικής γνώσης και τεκμηρίωσης. Ο πόλεμος αυτός διεξάγεται στο σχολείο, στο μουσείο, στο αρχείο, στο ινστιτούτο, στο βιβλίο, στο διαδίκτυο και αφορά κυρίως την αμερικανική ιστορία.”

1 Maΐου 2026

Posted in Culture | Leave a comment

“Ποιοι φοβούνται την ποιητική γενιά του 2000;”

Ποιοι φοβούνται την σημερινή ριζοσπαστική ποίηση;  Την φοβούνται εκείνες οι δυνάμεις που απειλούνται από κάθε είδους πολιτιστική αμφισβήτηση – η κριτική, η φιλολογία, οι 3 προηγούμενες ποιητικές γενιές, οι συνομήλικες συντηρητικές τάσεις, τα περιοδικά & οι εορτασμοί, τα άτομα που αποστρέφονται το κουήρ, που ενδιαφέρονται μόνο για το περιεχόμενο, που είναι κολλημένα στη δεκαετία του 1960, που λειτουργούν με σχολαστικό εμπειρισμό και που δεν καταλαβαίνουν την αριστερή μελαγχολία.  Αυτές οι αμυντικές δυνάμεις συγκροτούν ένα συμπαγές μέτωπο κολλημένο στον συντηρητικό Μοντερνισμό το οποίο όμως μέτωπο, όσο κι αν υπερασπίζεται το απόλυτο σε όλες τις ξεπερασμένες εκδοχές του (αισθητική, ταυτότητα, παράδοση, συνέχεια, διάρκεια), δεν καταφέρνει να εξουδετερώσει τον αγωνιστικό δυναμισμό της νέας ποίησης.  Λεπτομέρειες στο παρακάτω κείμενο.

Νοέμβριος 2025

Posted in Crisis, Culture, Greek Literature, Greek Poetry, Resistance | Tagged | Leave a comment

“Ο Ρεπουμπλικανικός πόλεμος κατά της διαφορετικότητας”

Γράμματα από τις Διασπασμένες Πολιτείες της Αμερικής, 5

“Έχοντας υιοθετήσει τη λογική και ρητορική του αριστερού αγώνα για ισότητα και δικαιοσύνη, οι Ρεπουμπλικάνοι παριστάνουν τις μειονότητες και υποδύονται τα θύματα. Δεν καταγγέλουν πλέον τη διαφορετικότητα αλλά αντίθετα τη διεκδικούν για λογαριασμό τους: Είναι αυτοί που υφίστανται διακρίσεις και διώξεις. Διαπιστώνουμε ακόμα μια φορά πως έχουν τόση έλλειψη αρχών και επιχειρημάτων που έρχονται στον πόλεμο των ιδεών και των συμβόλων με τον αριστερό εξοπλισμό των αντιπάλων τους – ενισχυμένο με ένα κορυφαία δεξιό πλεονέκτημα, την αδίστακτη βία που μισεί και συντρίβει κάθε προοδευτικό νεωτερισμό. Αποτέλεσμα είναι ο διάχυτος αυταρχικός εκδικητισμός εναντίον της ριζοσπαστικής διαφορετικότητας η οποία επικράτησε στους πολιτισμικούς πολέμους.”

https://www.hartismag.gr/hartis-88/klimakes/o-repoimplikanikos-polemos-kata-tis-diaforetikotitas

1 Απριλίου 2026

Posted in Culture, Left, The Arts | Tagged , | Leave a comment

The death of the funeral march

I have been thinking about the funeral march, a musical genre which enjoyed great respectability for a century and a half.

Before its emergence with Romanticism, funeral music appeared in slow solemn baroque processionals for death rituals (Purcell, Handel) and in funeral processions in funerary scenes in baroque (Lully), neoclassical (Gluck) and late classical (Mozart) opera.

Revolutionary funeral marches mourning heroism, often political martyrs, emerged in the concert hall starting with the French Revolutionary period in the 1790s.  This pan-European musical tradition lasted until the end of World War II, cultivated by a continuous line of major composers such as Beethoven, Berlioz, Chopin, Wagner, Alkan, Verdi, Tchaikovsky, Mahler, Prokofiev, Hindemith, Shostakovich, Eisler, Strauss, and Britten. 

The funeral march flourished as a musical monument in the Romantic and Modern eras because it was associated with mourning a heroic individual, often with a tragic fate, and commemorating a national and/or revolutionary uprising or resistance with powerful political symbolism, like the march episode that follows the “invasion theme” in the first movement of Shostakovich’s Symphony no. 7, “Leningrad” (1941).

However, since the 1950s, the funeral march has faded away as heroism disappeared and grandeur became old fashioned.  As trauma took the place of anti-fascist resistance, and memory the place of glorification, suffering, rather than struggle and sacrifice, started to be commemorated.  Composers such as Penderecki, Pärt, Gorécki, Gubaidulina, Adams, and Mac Millan wrote threnodies and laments.  A century ago, “in every other symphonic movement, Mahler’s marches mimic and mock the melancholy of monumental might long before the Austro-Hungarian empire was gone.  Cruel or emotional, desperate or triumphant, they break apart an entire cultural tradition to expose its brutality and artificiality, and do it with wrenching respect and affection for it.”  In our century, together with the heroic individual who died for liberty, the community that made him/her an inspiring symbol has also disappeared.  Left melancholy is still searching for its music. 

12 March 2026

Posted in Classical Music, Resistance, Revolt | Tagged , , | Leave a comment

“Ο Ρεπουμπλικανικός πόλεμος κατά των συμβόλων”

Γράμματα από τις Διασπασμένες Πολιτείες της Αμερικής, 4

“Στις αρχές του 21ου αιώνα [] η Δεξιά κήρυξε μια παγκόσμια σημειωτική αντεπανάσταση:  Αφού δεν μπορούσε να προωθήσει δικά της σύμβολα, θα κατέστρεφε εκείνα [της Αριστεράς] που επικρατούσαν.  Ειδικά στην Αμερική, [] η Δεξιά ξεκίνησε μια ολόκληρη εικονομαχία – τον πόλεμο κατά των συμβόλων αμφισβήτησης και αναθεώρησης.  Με τη δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ, αυτό έχει λάβει διαστάσεις σταυροφορίας.  Ονόματα, τίτλοι, κατηγορίες, επιγραφές, αναμνηστικές πλάκες, σημαίες, μνημεία, εκθέσεις, ταινίες και τα παρόμοια καταδικάζονται ως «ερμηνευτικό υλικό» (!),  στοχοποιούνται, περιορίζονται, λογοκρίνονται, τροποποιούνται, αφαιρούνται και εξαφανίζονται συστηματικά από το καθεστώς.”

https://www.hartismag.gr/hartis-87/klimakes/o-repoimplikanikos-polemos-kata-tis-eleitherias-toi-loghoi

1 Μαρτίου 2026

Posted in Culture, Left, The Arts | Leave a comment

“Ο Ρεπουμπλικανικός πόλεμος κατά της ελευθερίας του λόγου”

Γράμματα από τις Διασπασμένες Πολιτείες της Αμερικής, 3

“Εδώ και ένα χρόνο η Ρεπουμπλικανική λογοκρισία απλώνει τα πλοκάμια της παντού ― στο σχολείο, στο εργαστήριο, στο μουσείο, στο βιβλιοπωλείο, στο ίδρυμα, στο σύλλογο και φυσικά στο διαδίκτυο. Ελέγχει απροκάλυπτα έρευνες, εκδόσεις, εικονογραφήσεις, εκθέσεις, συγκεντρώσεις, εκδηλώσεις, ομιλίες, ανακοινώσεις. Θέτει περιορισμούς στο τί θα ειπωθεί, πώς, πού, πότε και σε ποιους. 
Έχει εξαιρετική σημασία πως απαγορεύσεις και τιμωρίες διατυπώνονται για πρώτη φορά όχι σε συντηρητική αλλά σε προοδευτική γλώσσα, δηλαδή στο όνομα της ελευθερίας, της ισότητας, της κριτικής, της ανεξαρτησίας και της ανεξιθρησκείας. Έχοντας αντιληφθεί στο τέλος του 20ού αιώνα πως η αριστερά επικράτησε στους παγκόσμιους πολιτιστικούς πολέμους, η αντιδραστική κοσμοθεωρία (που δεν έχει δικό της στοχασμό) οικειοποιείται επιδέξια μια προοδευτική ορολογία για να προωθήσει την ιδεολογία της.”

https://www.hartismag.gr/hartis-86/klimakes/o-repoimplikanikos-polemos-kata-tis-eleitherias-toi-loghoi

1 Φεβρουαρίου 2026

Posted in Culture, Literature, Resistance, The Arts | Tagged | Leave a comment

“For a Greek American Polyphony”

Who are the progressive and innovative Greeks of America who are systematically excluded from the conservative and traditionalist Greek America promoted by homo(io)geneia, media, church, lobby, associations, and the government?

For the first time, the pioneer electronic journal Ergon: Greek/American & Diaspora Arts and Letters, splendidly edited by Professor Yiorgos Anagnostou, gives them a voice. Here, those “other Greeks” who are involved in innovation and experimentation write about what keeps them away from an official mainstream stuck in the 1950s and ethnic claims that have long lost their meaning.  My contribution is called “For a Greek American Polyphony.”

January 20, 2026

Posted in Culture, Greek, Greeks, Hellenism | Leave a comment

“Από την κρίση της ποίησης και της ελευθερίας στην ελευθερία της ποιητικής κρίσης”

Η ποιητική γενιά του 2000 μας παρακινεί να σκεφτούμε την ιστορία της νεοελληνικής ποίησης από διαφορετική σκοπιά. “Διακρίνω στη νεωτερική ποίηση δυο μείζονα πολιτικά αισθήματα, την ανάταση και την απογοήτευση. Από την Επτανησιακή ποιητική γενιά του 1820 ως σήμερα, την ελληνική ποίηση διατρέχουν ένα κυρίαρχο ρεύμα εθνικής απελευθέρωσης και ανάτασης κι ένα υπόγειο ρεύμα επαναστατικής απογοήτευσης και μελαγχολίας. [] Εδώ και δύο αιώνες, στα περιθώρια και υπόγεια της εγκαθιδρυμένης ποίησης υποβόσκουν η περιοδική μετεπαναστατική συντριβή, μελαγχολία και αποποίηση που κάνουν ποιήτριες και ποιητές κάθε είδους, φύλου, τάξης, γλώσσας και καταγωγής να διαταραχτούν, να οργιστούν, να σαρκάσουν, να καταδικάσουν, να σωπάσουν, να στοχαστούν το αντιεξουσιαστικό δυναμικό όπου μπορούν.”

From the Crisis of Poetry and Freedom to the Freedom of the Poetic Crisis https://theinstitute.info/poems/βασιλησ-λαμπροπουλοσ/?poems_language=en

Posted in Crisis, Culture, Greek Literature, Greeks, Hellenism, Left, Melancholy, Revolt | Tagged | Leave a comment