اقدامات شورای نگهبان و تاثیرات آن براعتراضات مردمی

در پی اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری جمعه گذشته، اعتراضات گسترده ای از سوی نامزدها و طرفداران نامزدهای جناح اصلاح طلب نسبت به نتایج این انتخابات صورت گرفت و شهرهای بزرگ ایران به خصوص تهران در چند روز اخیر شاهد نارامی هایی بوده اند.

به دنبال ملاقات میرحسین موسوی از نامزدهای جناح اصلاح طلب با رهبر ایران، شورای نگهبان اعلام کرد که با نمایندگان نامزدها دیدار می کند تا نحوه پیگیری ها و چگونگی رسیدگی شورای نگهبان به آنها توضیح داده شود.

عباسعلی کدخدایی سخنگوی شورای نگهبان پس از این نشست اعلام کرد که در این جلسه تقاضای بازشماری بعضی از صندوق ها مطرح شده است.

به گفته اقای کدخدایی شورای نگهبان اجمالا موافقت خود را با این موضوع اعلام کرده اما تاکید کرده که این موضوع باید در جلسه شورا تصویب شود. این در حالی است که میرحسین موسوی و مهدی کروبی از نامزدهای وابسته به جناح اصلاح طلب به همراه مجمع روحانیون مبارز خواستار ابطال این انتخابات شده اند.

سخنگوی شورای نگهبان اعلام کرده احتمال ابطال انتخابات دور از ذهن نیست.

پیشتر احمد جنتی دبیر شورای نگهبان با انتشار اطلاعیه ای ضمن اشاره به دیدار آیت الله خامنه ای با میر حسین موسوی اعلام کرد که این شورا آمادگی خود را برای رسیدگی به کلیه شکایات و اعتراضات مطرح شده در وقت قانونی اعلام می کند.

اما اقدامات اخیر شورای نگهبان تا چه حد می تواند پاسخی به اعتراضات گسترده مردم در روزهای اخیر بدهد و آیا این موضع گیری ها می تواند تا حدی به آرام کردن شرایط فعلی منجر شود؟

صادق زیبا کلام، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران ،در مصاحبه با بی بی سی گفت اقدامات شورای نگهبان نمی تواند شرایط فعلی را عوض کند از نظر اقای زیباکلام ابطال انتخابات شاید تنها اقدام از سوی شورای نگهبان باشد که بتواند مردمی را که در سراسر کشور خشمگین شده اند، آرام کند

به گفته برخی از تحلیلگران با توجه به عملکرد شورای نگهبان در موارد مشابه، نمی توان چشم انداز روشنی را در این مورد انتظار داشت. از این رو ادامه اعتراضات شاید تنها اقدام جناح اصلاح طلب در شرایط فعلی باشد.

شورای نگهبان در گذشته با ابطال گسترده آرای حوزه های انتخابیه در تهران و شهرستانهای مختلف، به نوعی از ابزار ابطال آرا استفاده کرده است اما در حالی که رهبر جمهوری اسلامی این انتخابات را تائید و به محمود احمدی نژاد به عنوان برنده این انتخابات تبریک گفته است این پرسش بوجود می آید که آیا شورای نگهبان واقعا به بازشماری آرا به شکل عادلانه و واقعی پایبند است یا خیر؟

حسین باستانی، صاحب نظر در مسائل ایران، ضمن اشاره به عدم خوش بینی اصلاح طلبان به موضعگیری های شورای نگهبان، معتقد است بسیاری از اصلاح طلبان توصیه می کنند که نباید موضعگیری مردم را نسبت به انتخابات بی اثر کرد.

اقای باستانی به بی بی سی گفت: "تصور نمی کنم شورای نگهبان علاقه ای داشته باشد به اینکه آقای احمدی نژاد را از پست ریاست جمهوری بردارد و مهم تر این که برای اولین بار در تاریخ جمهوری اسلامی قبول کند که تخلفاتی در این حد ممکن است در سیستم انتخاباتی کشور اتفاق افتاده باشد."

احمد سلامتیان، نماینده سابق مجلس ایران هم معتقد است موضع گیری مسئولان شورای نگهبان با نگرانی هایی که در سطح جامعه نسبت به نتایج بوجود آمده، هماهنگی ندارد.

آقای سلامتیان معتقد است نتیجه جلسه شورای نگهبان با نمایندگان نامزدهای ریاست جمهوری نشان می دهد که نماینده شورای نگهبان ایرادات معترضان را بیشتر به دوران قبل از انتخابات و یا مناظره های انتخاباتی می داند و شورای نگهبان مسئله بازشماری آرای کلیه صندوق ها را غیر ممکن می داند.

از نظر این نماینده سابق مجلس ایران، روند فعلی شورای نگهبان، روند التیام بخشی برای التهاب عمومی جامعه نیست.

بهرحال برخی از ناظران بر این باورند که موضع گیری های آیت الله خامنه ای طی روزهای پس از انتخابات و تغییراتی که از تبریک اولیه تا رسیدگی بعدی در مواضع او پیدا شده، ناشی از فشار افکار عمومی و تظاهرات گسترده مردمی بوده است.

با در نظرگرفتن این نکته هنوز مشخص نیست که آیا شورای نگهبان با توجه به رابطه ای که با رهبری دارد با ابطال آرای چند صندوق، یا تغییر دادن برنده انتخابات در چند حوزه انتخابیه بین آقایان کروبی، موسوی و رضایی، به عنوان عامل خریدن زمان و آرام کردن مردم عمل خواهد کرد، یا این که رای به ابطال انتخابات خواهد داد.

تحلیل گران با توجه به شناختی که از ساختار حاکمیت جمهوری اسلامی و عملکردهای گذشته دارند، ابطال انتخابات و تجدید آن را بسیار دور از دهن می دانند.