آرامشی که تلاطم در ایران را پنهان می کند

جرمی بوئن گزارشگر بی بی سی در تهران می نویسد که پس از انتخابات جنجالی 22 خرداد به نظر می رسد که محمود احمدی نژاد برای دومین دوره رئیس جمهوری ایران خواهد بود و هرچند تظاهرات خیابانی تا حدود زیادی فروکش کرده اما این ممکن است پایان بحرانی که باعث پیدا شدن شکاف های عمیق در میان رهبران ایران شده نباشد.

در دهه 1990 در جریان سفری به ایران یک بار به مراسم نماز جمعه تهران رفتم. مرد ریشویی که پشت تریبون بود نطق آتشینی ایراد کرد.

مردانی که در صف نماز ایستاده بودند مشت های گره کرده خود را به آسمان می کوبیدند و الله اکبر می گفتند. پس از آن سیلی از زنان چادری در طول خیابان با شعار مرگ بر آمریکا به راه افتادند.

اگر می خواستید تصویری قالبی از ایرانی ها پیدا کنید آنجا جای خوبی بود.

این جمعه من برای قدم زدن به پارکی در تهران رفتم، تا حدودی به این دلیل که مقررات تازه در ایران حرکات گزارشگران را محدود می کند.

و از آنجا که بریتانیا اکنون بار دیگر به عنوان دشمن شماره یک ایران معرفی می شود، بی بی سی متهم شده است که در کانون جنگ روانی قرار دارد و تظاهرات خیابانی را سازمان می دهد.

یک روزنامه مرا متهم کرده است که همواره در تظاهرات غیرقانونی حضور دارم و درحال پخش اظهارات تحریک آمیز درباره حوادث در خیابان ها هستند؛ اتهامی که من اشتباه می خوانم.

به این ترتیب من، احتمالا از روی ترس، فکر کردم بهتر است ساکت بمانم، به خصوص آنکه تقریبا غیرممکن بود روز پس از مرگ مایکل جکسون از گزارش من استفاده شود.

در پارک هیچ تظاهرکننده ای که به آسمان مشت بکوبد و شعار دهد ندیدم. انتظارش را هم نداشتم. خانواده ها در سایه درختان پارک مشغول تفریح و استراحت بودند و دخترها با روسری های شل بدمینتون بازی می کردند.

اذعان می کنم که این پارک در یک منطقه مرفه شمال تهران قرار دارد. اینجا خیلی ها ثروتمند هستند. ساختمانی که من الان در آن ساکن هستم و خیابان باریک کنار آن، می توانست در زوریخ باشد.

برخی از خانم های شیک پوش این اطراف وقت زیادی را صرف یافتن راه های مد روز برای دور زدن مقررات پوشش حجاب می کنند.

روی برخی نیکمت های پارک حتی تعداد اندکی عشاق دیده می شدند که برای من غربی یک منظره عادی است.

همچنین بگویم که در شهری که هم اکنون روزهای پردردسری را می گذارند، مشاهده مناظری از صفا و آرامش غیرمنتظره نیست.

لحظات دراماتیک و خشونت بار معمولا در یک ناحیه محدود و به طور گذرا روی می دهد و تهران شهری بسیار وسیع است.

'محاربه'

من این هفته کلی پیاده روی کرده ام.

تا دو روز پیش صف های طویل پلیس ضدشورش، اعضای سپاه پاسداران و بسیجی ها - با باتوم های کلفت چوبی - در اکثر میادین و گوشه خیابان های مرکز شهر حضور داشتند که حالا از اغلب آنها تخلیه شده اند.

حضور آنها برای رساندن پیامی تند از سوی آیت الله خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی بود.

وی حکم داده است که انتخابات عادلانه بود و نتایج درست است و اینکه هرکسی که آنقدر ناراضی باشد که بخواهد تظاهرات کند از مردان او درس شدیدی خواهد گرفت.

یک روحانی تندرو خواستار وارد کردن اتهام "محاربه با خدا" به کسانی شده است که اعتراض خود را به خیابان ها می برند، اتهامی که در ایران مجازات اعدام دارد.

یک دیپلمات این هفته به من گفت به نظر می رسد که رژیم این دور را برده است. نمی توان این را انکار کرد. کمی بیش از یک هفته پیش ده ها هزار نفر درحال راهپیمایی در تهران علیه انتخاباتی بودند که به اعتقاد آنها آمیخته به تقلب بود.

حالا به نظر می رسد که محمود احمدی نژاد برای چهار سال دیگر رئیس جمهور خواهد بود. در چند روز گذشته فقط چند تظاهرات کوچک روی داده است، چنان کوچک که شمار نیروهای امنیتی از تظاهرکنندگان بیشتر بود و آنها را با ضربت و نیروی بی رحمانه متفرق کردند.

این حداقل چیزی است که فکر می کنیم براساس گفته های شاهدان عینی و ویدئوهایی که با عجله توسط تلفن های موبایل گرفته شده، درباره وقایع می دانیم. به دلیل مقرراتی که کار گزارشگران را محدود می کند، من برخلاف معمول نمی توانستم برای دیدن آنچه اتفاق می افتد به مرکز شهر بروم.

مشاجره در ملاء عام

ممکن است دولت این دور را برده باشد. اما حتی اگر مخالفان نتوانند نتایج انتخابات را باطل کنند، به نظر نمی رسد که این پایان نبرد باشد.

این بحران باعث شکاف در میان رهبران تراز اول ایران به شکلی شده که هرگز در طول 30 سال حیات جمهوری اسلامی اتفاق نیافتاده بود.

آنها درگذشته بارها میان خود اختلاف داشته اند اما حالا در ملاء عام مشاجره می کنند. آیت الله خامنه ای دیگر خود را به عنوان داوری ملی که بالاتر از بازی های سیاسی است معرفی نمی کند.

در عوض او در حمایت از انتخاب مجدد محمود احمدی نژاد وارد معرکه شده است. و میرحسین موسوی، مردی که فکر می کند اکثریت آرا را به دست آورده، از قرمزترین خطوط قرمز ایران رد شده است.

وی از فرامین رهبر سرپیچی کرده و او را در وبسایت خود به شدت مورد انتقاد قرار داده است.

بخش بزرگی از مردم ایران خواهان تغییر هستند، آنها آزادی های بیشتر و فرصت های بیشتر می خواهند، حتی در چارچوب نظام اسلامی.

آنها تحت نفوذ و تاثیر تحولات باقی جهان هستند. وقتی کشوری به راه های مدرن ارتباطی دست یافت دیگر قطع ارتباط آن با جهان بیرونی ممکن نیست.

این هفته، درحالی که نظام با فشار خود مخالفان را خاموش کرده، شماری از ایرانی ها یک مثل خاص را برایم تکرار کرده اند.

آنها می گویند اوضاع ممکن است اکنون آرامتر به نظر برسد اما در زیر این خاکستر آتش نهفته است.