Ir al contenido

Tierrantona

De Biquipedia
Image Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Tierrantona
Lugar d'Aragón
A plaza de Tierrantona
A plaza de Tierrantona
Entidat
  País
  Provincia
  Comarca
  Municipio
Lugar
Image Aragón
Image Uesca
Sobrarbe
A Fueva (municipio)
Partiu chudicial Boltanya
Población
  Total

102, 93 hab. (2024)
Altaria
  Meyana

634 m.
Distancia
  127 km
  17 km

enta Uesca
enta l'Aínsa
Codigo postal 22336
Parroquial
  Diocesi
  Arcipestrau
  Parroquia

Balbastro-Monzón
Sobrarbe-Ribagorza
Sant Sabastián
Coordenadas
Tierrantona ubicada en Aragón
Tierrantona
Tierrantona
Tierrantona en Aragón

Tierrantona ye un lugar aragonés d'o municipio de a Fueva, en a comarca de Sobrarbe y a provincia de Uesca. A suya población ye de 126 habitants (2011[1]).

Tierrantona ye a cabecera u capital municipal de o municipio d'a Fueva, ye a on se troba a Casa d'a Villa y o nuclio con mas servicios municipals, a demés d'estar o mas poblau d'o municipio. Se tracta d'un nuclio que aparenta tener nueva planta, tot y que se o ha puesto trobar mentau en documentos tan antigos como en primerías d'o sieglo XII.

Cheografía y historia

[editar | modificar o codigo]

Tierrantona ye en o plano de a cul d'a Fueva, en a zona de baixa altitut, en a riba dreita d'o barranco d'a Usía, a bels 3 kilometros en sud-este d'o tozal de Sant Salvador y por a par d'a on remata l'antigo termin municipal de Ranyín. A la contra de como pasa con a mayoría de nuclios de población de a subcomarca de a Fueva, Tierrantona no pareix que haiga tenido nunca un plantiamiento defensivo, pus se troba a poca altitut y ye bien accesible dende toz os costaus.

Seguntes o medievalista Agustín Ubieto, o nombre de Tierrantona amaneix en os documentos historicos de tan antigos como de l'anyo 1102, cuan que diz que daba nombre a un castilletMurel de Terranthona») que s'heba de trobar en os arredols, y que él va identificar con l'actual Moriello de Monclús.[2] En o fogache de 1495, se a documenta con o nombre de «Tierra Anthona», y en 1488 s'ha puesto saber que teneba 11 fuegos[3] (casas).

Manimenos, a ilesia de lugar ye o solo edificio medieval que i queda. Data d'ixe mismo sieglo XII[4] de cuan Ubieto troba documentacions, y ye consagrada a l'advocación de l'Asumpción de María.[4] Ye un templo romanico d'una sola nau, con a estructura muit bien guardada y o tellau con bastida de fusta ha gosau mantener-se fiel a os plantiamientos regulars d'o sieglo XII. En o sieglo XVII y en o XVIII le se van adhivir dos capilletas laterals, de as cuals, a que miraba ta a plaza de lugare se va eliminar y ha gosau deixar a marca en a frontera.[4] Ye una ilesia gran en comparanza con as de belaltros lugars de Sobrarbe en ixas envueltas, o que fa veyer que Tierrantona no debeba d'estar un lugar guaire chicorrón, lo menos en os tiempos en os que se va construir.

A man de o lugar, no fa guaires anyos se va trobar as enrunas d'una villa romana,[3] que podría estar a oríchen d'o toponimo «Tierrantona», («Tierra d'Antonius») y que confirmaría as tesis de o difunto investigador Manuel Benito Moliner, que va indicar como posible ixa presunta relación de pertenencia a bel personache de nombre «Antonius»[5] u «Antoninus».

Demografía

[editar | modificar o codigo]
Evolución demografica
199219941996199719981999200020012002
- - - - - - 124 124 127
200320042005200620072008200920102011
122 121 118 119 117 123 121 126 126
20212022202320242025202620272028-
- - - - - - - - -
1990- : población de dreito.
Fuent: Intercensal en l'INE, Series de población en l'INE y Relación d'unidaz poblacionals en l'INE.

Referencias

[editar | modificar o codigo]

Vinclos externos

[editar | modificar o codigo]