Fransisk

Fransisk
Fransisk
	lat. Franciscus
266-cı Roma papası
	13 mart 2013 – 21 aprel 2025
Əvvəlki	XVI Benedikt
Sonrakı	XIV Lev
Şəxsi məlumatlar
Doğum adı	Jorge Mario Bergoglio
Doğum tarixi	17 dekabr 1936[…]
Vəfat tarixi	21 aprel 2025[…] (88 yaşında)
Vəfat səbəbi	insult
Fəaliyyəti	yazıçı, vaiz[d], siyasətçi, avtobioqraf[d], universitet müəllimi, filosof, kino aktyoru, Yepiskop
Dini	katolisizm
Təltifləri	; ;
	vatican.va/content/franc…
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Fransisk (əsl adı: Xorxe Mario Berqolyo; isp. Jorge Mario Bergoglio; 17 dekabr 1936^[1]^[2]^[…] – 21 aprel 2025^[3]^[4]^[…]) — 266-cı Roma Papası, 2013-2025-ci illərdə Vatikanın rəhbəri. Cənubi Amerikadan və Yezuitlər ordenindən olan ilk papa.

Həyatı

Xorxe Mario Berqolyo 1936-cı il dekabrın 17-də Buenos-Ayresdə dəmiryolçu işləyən italiyalı emiqrant ailəsində dünyaya gəlib. Ailənin 5 uşağının ən kiçiyi olub. Kimya üzrə texnik diplomu alıb. Buenos-Ayresdə Villa Devoto seminariyasında təhsil alıb. Yezuitlər ordeninə 11 mart 1958-ci ildə daxil olub. Çilidə noviziat mərhələsi (Monax ordeninə daxil olmaq üçün sınaq müddəti) keçib. Sonra da Buenos-Ayresdə müqəddəs İosif kollecində təhsilini davam etdirib. Buenos-Ayresin üç kollecində ədəbiyyat, fəlsəfə və dinşünaslıq dərsləri keçib. İtalyan dilində sərbəst danışır.^[8]

1969-cu ildə Berqolyo Argentina paytaxtındakı San-Migel kollecinin dinşünaslıq fakültəsinin professoru təyin olunub. 1970-ci illərdə Argentinanın yezuitlər ordenində müxtəlif vəzifələr tutub. 1973–1979-cu illərdə Argentinanın provensialı olub. 1986-cı ildə Almaniyada doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib, vətəninə ruhani və Kordova arxiyepiskopluğunun mənəvi direktoru olaraq dönüb.^[8]

1992-ci ildə Buenos-Ayresin köməkçi yepiskopu təyin edilib. 1997-ci ildə Buenos-Ayres arxiyepiskopunun koadyuttoru (yepiskopluğun varislik hüququna sahib olan yepiskopu) təyin olunub. 1998-ci ildə kardinal Kvarrasino öldükdən sonra onun vəzifələrini icra etməyə başlayıb. Papa II İohan Pavel 2001-ci ildə ona kardinal rütbəsi verib.^[8]

Xorxe Mario Berqalio 14 mart 2013-cü ildə Roma papası seçilib^[9]. Roma papası seçildikdən sonra Fransisk adını qəbul etmişdir.

21 aprel 2025-ci ildə vəfat edib.^[10] 26 apreldə Böyük Məryəm Ana kilsəsində dəfn olunub.^[11] Papa bu kilsədə dəfn olunan səkkizinci pontifik və 17-ci əsrdən sonra dəfn edilən ilk papa oldu.

İstinadlar

1 2 Franciskus // Nationalencyklopedin (швед.). 1999.
1 2 Stefon M. Francis I pope // Encyclopædia Britannica (ing.).
1 2 Pope Francis has died, the Vatican says. 1989.
1 2 Le pape François est mort (fr.). Le Monde, 2025.
↑ Le notizie del 21 aprile sulla morte del pontefice. 2025.
↑ Declaration of death of His Holiness Francis. 2025.
↑ Catholic-Hierarchy.org (ing.). USA: 1990.
1 2 3 "2013-cü ilin adamı seçildi: O, kimdir?". 14 dekabr 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 dekabr 2013.
↑ "Yeni Roma papası Fransisk adını qəbul edib — YENİLƏNİB". 16 mart 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 mart 2013.
↑ "Papa Fransisk vəfat etdi". Oxu.az (az.). 23 aprel 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 aprel 2025.
↑ "Roma Papası Fransisk dəfn edilib". Oxu.az (az.). 6 may 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 aprel 2025.

Xarici keçidlər

Vikianbarda Fransisk ilə əlaqəli mediafayllar var.

[_49ec33f209c3fc48-1] 1 2 Franciskus // Nationalencyklopedin (швед.). 1999.

[_f56e168e991a3e78-2] 1 2 Stefon M. Francis I pope // Encyclopædia Britannica (ing.).

[_d680291e5357bce8-3] 1 2 Pope Francis has died, the Vatican says. 1989.

[_03e9fa15b7fc9cda-4] 1 2 Le pape François est mort (fr.). Le Monde, 2025.

[_3979f1156546e066-5] Le notizie del 21 aprile sulla morte del pontefice. 2025.

[_541d1e5248d960ed-6] Declaration of death of His Holiness Francis. 2025.

[_3dfeb8d63528fb4a-7] Catholic-Hierarchy.org (ing.). USA: 1990.

[Fransisk-8] 1 2 3 "2013-cü ilin adamı seçildi: O, kimdir?". 14 dekabr 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 dekabr 2013.

[9] "Yeni Roma papası Fransisk adını qəbul edib — YENİLƏNİB". 16 mart 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 mart 2013.

[10] "Papa Fransisk vəfat etdi". Oxu.az (az.). 23 aprel 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 aprel 2025.

[11] "Roma Papası Fransisk dəfn edilib". Oxu.az (az.). 6 may 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 aprel 2025.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

Roma Papaları
I – IV əsrlər	Pyotr • Lin • Klet • I Klement • Evarist • I Aleksandr (papa) • I Sikst • Telesfor • Gigin • I Piy • Aniket • Soter • Elevter • I Viktor • Zeferin • Kallikst • I Urban • Ponsian • Anter • Fabian • Korneli • I Lusi • I Stefan • II Sikst • Dionisi • I Feliks • Yevtixian • Qay (papa) • Marsellin • I Marsell • Yevsevi • Miltiad • I Silvestr • Mark(papa) • I Yuli • Liberi • I Damas • Sirisi • I Anastasi
V – VIII əsrlər	I İnnokenti • Zosim • I Bonifasi • I Selestin • III Sikst • I Lev • İlari • Simplisi • III Feliks • I Gelasi • II Anastasi • Simmax • Qormizda • I İoann (papa) • IV Feliks • II Bonifasi • II İoann (papa) • I Aqapet • Silveri • Vigili • I Pelagi • III İoann • I Benedikt • II Pelagi • I Qriqori • Sabinian • III Bonifasi • IV Bonifasi • I Deodat • V Bonifasi • I Qonori • I Severin • IV İoann • I Teodor • I Martin • I Yevgeni • Vitalian • II Adeodat • Don • Aqafon • II Lev • II Benedikt • V İoann • Konon • I Sergi • VI İoann • VII İoann • Sisini • I Konstantin • II Qriqori • III Qriqori • Zaxari • II Stefan • III Stefan • I Pavel • II Konstantin (papa) • III Stefan • I Adrian • III Lev
IX – XII əsrlər	IV Stefan • I Pasxali • II Yevgeni • Valentin • IV Qriqori • II Sergi • IV Lev • III Benedikt • I Nikolay (papa) • II Adrian • VIII İoann • I Marin • III Adrian • V Stefan • Formoz • VI Bonifasi • VI Stefan • Roman • II Teodor • IX İoann • IV Benedikt • V Lev • I Xristofor • III Sergi • III Anastasi • Lando • X İoann • VI Lev • VII Stefan • XI İoann • VII Lev • VIII Stefan • II Marin • II Aqapet • XII İoann • VIII Lev • V Benedikt • XIII İoann • VI Benedikt • VII Benedikt • XIV İoann VII Bonifasi • XV İoann • V Qriqori • II Silvestr • XVII İoann XVIII İoann • IV Sergi • VIII Benedikt • XIX İoann • IX Benedikt • III Silvestr • IX Benedikt • VI Qriqori • II Klement • IX Benedikt • II Damas • IX Lev • II Viktor • IX Stefan • X Benedikt • II Nikolay • II Aleksandr • VII Qriqori • III Viktor II Urban • II Pasxali • II Gelasi • II Kallikst • II Qonori • II İnnokenti • II Selestin • II Lusi • III Yevgeni • IV Anastasi • IV Adrian • III Aleksandr • III Lusi • III Urban • VIII Qriqori • III Klement • III Selestin • III İnnokenti
XIII – XVI əsrlər	III Qonori • IX Qriqori • IV Selestin • IV İnnokenti • IV Aleksandr • IV Urban • IV Klement • X Qriqori • V İnnokenti • V Adrian • XXI İoann • III Nikolay • IV Martin • IV Qonori • IV Nikolay V Selestin • VIII Bonifasi • XI Benedikt • V Klement • XXII İoann • XII Benedikt • VI Klement • VI İnnokenti • V Urban • XI Qriqori • VI Urban • IX Bonifasi • VII İnnokenti • XII Qriqori • VII Klement • XII Benedikt • V Martin • IV Yevgeni • V Nikolay • III Kallikst • II Piy • II Pavel • IV Sikst • VIII İnnokenti • VI Aleksandr • III Piy • II Yuli • X Lev • VI Adrian • VII Klement • III Pavel • III Yuli • II Marsell • IV Pavel • IV Piy • V Piy • XIII Qriqori • V Sikst • VII Urban • XIV Qriqori • IX İnnokenti • VIII Klement
XVII əsr – indi	XI Lev • V Pavel • XV Qriqori • VIII Urban • X İnnokenti • VII Aleksandr • IX Klement • X Klement • XI İnnokenti • VIII Aleksandr • XII İnnokenti • XI Klement • XIII İnnokenti • XIII Benedikt • XII Klement • XIV Benedikt • XIII Klement • XIV Klement • VI Piy • VII Piy • XII Lev • VIII Piy • XVI Qriqori • IX Piy • XIII Lev • X Piy • XV Benedikt • XI Piy • XII Piy • XXIII İoann • VI Pavel • I İoann Pavel • II İohann Pavel • XVI Benedikt • Fransisk • XIV Leo