Chec 2
 | |
| Informacje podstawowe | |
| Zwalczane cele | |
|---|---|
| Faza |
terminalna |
| Państwo | |
| Producent | |
| Wejście do służby |
2000 |
| Pocisk | |
| Miary pocisku | |
| Długość |
6,95 m |
| Średnica |
800 mm |
| Masa |
1300 kg |
| Napęd | |
| Liczba stopni napędu |
dwa, na paliwo stałe |
| Zasięg i pułap | |
| Zasięg |
100 km |
| Zakres pułapu antybalistycznego |
do 50 km |
| System | |
| Liczba pocisków w wyrzutni |
sześć |
| Radar |
EL/M-2080 „Green Pine” |
| Użytkownicy | |
| Izrael | |
Chec 2 (hebr. חֵץ 2, ang. Arrow 2, pol. Strzała 2) – izraelski rakietowy pocisk antybalistyczny przeznaczony do zwalczania pocisków balistycznych klasy SRBM i MRBM w terminalnej fazie lotu, w górnych warstwach atmosfery. W ramach systemu obrony przeciwrakietowej Chec stanowi warstwę niższą względem egzoatmosferycznego pocisku Chec 3. System powstał we współpracy Izraela z przemysłem obronnym Stanów Zjednoczonych i wszedł do służby w 2000 roku[1].
Geneza
[edytuj | edytuj kod]Podstawą programu było porozumienie („Memorandum of Understanding”) podpisane przez Stany Zjednoczone i Izrael 6 maja 1986 roku, a wspólnie finansowane prace rozwojowe ruszyły w czerwcu 1988 roku. Pierwszy pocisk serii, demonstrator technologii Chec 1, był testowany w locie w latach 1990–1994. Następnie, w latach 1995–1996, przeprowadzono trzy próby lżejszego demonstratora ACES (Arrow Continuation Experiment), który stał się podstawą pocisku Chec 2. Pierwszą próbę w locie Chec 2 przeprowadzono w marcu 1997 roku, przechwytując cel balistyczny, a w listopadzie 1999 roku, w pierwszym teście kompletnego systemu, pocisk bezpośrednio trafił cel balistyczny TM-91[1].
System zaprojektowano do zwalczania pocisków balistycznych takich jak Scud i irański Shahab 3[1]. Pierwszą baterię rozmieszczono w 2000 roku w bazie lotniczej Palmachim, a drugą w 2002 roku w pobliżu Hajfy. Koszt jednej baterii szacowano na około 170 mln dolarów[1].
Konstrukcja
[edytuj | edytuj kod]Chec 2 jest pociskiem dwustopniowym na paliwo stałe, osiągającym prędkość do Mach 9. Ma 6,95 m długości i 800 mm średnicy, a jego masa startowa wynosi 1300 kg. Człon bojowy z usterzeniem przenosi kierunkową głowicę odłamkowo-burzącą, która w razie chybienia detonuje w odległości 40 do 50 m od celu, ogniskując wybuch w kierunku wskazanym przez układ samonaprowadzania. Pocisk ma dwa układy samonaprowadzania: aktywny radarowy oraz produkowany w Stanach Zjednoczonych termowizyjny[1].
W skład systemu wchodzą wyrzutnie mieszczące po sześć pocisków, radar EL/M-2080 „Green Pine” o zasięgu wykrywania około 500 km, centrum kierowania ogniem „Hazelnut Tree” oraz centrum zarządzania walką „Citron Tree”. System śledzi i zwalcza do 14 celów jednocześnie, przechwytując je w odległości do 100 km i na wysokości do 50 km. Jest zgodny z amerykańskim łączem danych Link 16, co umożliwia współpracę z systemami Patriot i innymi systemami obrony powietrznej[1].
Produkcja
[edytuj | edytuj kod]W lutym 2003 roku Stany Zjednoczone i Izrael podpisały umowę o koprodukcji systemu, na mocy której około 50 procent komponentów pocisku powstaje w Stanach Zjednoczonych[1]. Amerykańską część produkcji koordynuje Boeing, a IAI odpowiada za końcową integrację i montaż w Izraelu[2]. Do 2020 roku łączny wkład finansowy Stanów Zjednoczonych w system Chec przekroczył 3,7 mld dolarów[3].
Testy
[edytuj | edytuj kod]Do 2016 roku system przeszedł kilkanaście prób przechwycenia. 29 lipca 2004 roku, podczas wspólnego amerykańsko-izraelskiego testu w bazie Point Mugu w Kalifornii, pocisk Chec 2 zniszczył pocisk Scud, choć kolejna próba z sierpnia 2004 roku zakończyła się niepowodzeniem z powodu usterki pocisku w końcowej fazie lotu. W lutym 2007 roku pocisk z pierwszej koprodukowanej z Amerykanami serii przechwycił nad Morzem Śródziemnym cel typu Black Sparrow imitujący pocisk Shahab 3. W sierpniu 2020 roku, w teście AST-18a, system przechwycił cel klasy MRBM[1].
Użycie bojowe
[edytuj | edytuj kod]Według doniesień medialnych Chec 2 został po raz pierwszy użyty bojowo w marcu 2017 roku, przeciwko syryjskiemu pociskowi przeciwlotniczemu[1]. 31 października 2023 roku pocisk Chec 2 przechwycił dalekosiężny pocisk balistyczny wystrzelony w stronę Izraela przez jemeński ruch Huti. Było to pierwsze bojowe przechwycenie pocisku balistycznego przez system Chec[4][5]. Ponieważ do przechwycenia doszło poza atmosferą, bywa ono uznawane za pierwszy w historii przypadek walki w przestrzeni kosmicznej[6].
Eksport
[edytuj | edytuj kod]Zainteresowanie systemem wyrażały między innymi Korea Południowa, Turcja i Indie, jednak do sprzedaży nie doszło. Izrael opracował natomiast wspólnie z Indiami radar Swordfish, wywodzący się z radaru „Green Pine”, na potrzeby indyjskiego programu obrony przeciwbalistycznej.
Następcy
[edytuj | edytuj kod]Od 2008 roku Izrael i Stany Zjednoczone rozwijały egzoatmosferyczny pocisk Chec 3, oparty na technice niszczenia celu przez bezpośrednie trafienie, który wszedł do służby w 2017 roku[7]. W 2021 roku ogłoszono rozpoczęcie prac nad pociskiem Chec 4, przewidzianym jako bezpośredni następca Chec 2[8].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Arrow 2 (Israel) [online], Missile Threat. CSIS Missile Defense Project, 23 lipca 2021 (ang.).
- ↑ Arrow II brochure [online], Boeing, marzec 2008 [zarchiwizowane z adresu 2010-02-06] (ang.).
- ↑ Jeremy M. Sharp, CRS report for Congress: U.S. foreign aid to Israel [online], Congressional Research Service, 16 listopada 2020 (ang.).
- ↑ Emanuel Fabian, Red Sea long-range missile intercepted by Arrow system – IDF [online], The Times of Israel, 31 października 2023 (ang.).
- ↑ Israel uses „Arrow” aerial defense system for first time in war to intercept missile [online], Al Arabiya, 31 października 2023 (ang.).
- ↑ Israel downing Houthi missile is first instance of space warfare, „The Jerusalem Post”, 6 listopada 2023 (ang.).
- ↑ Arrow 3 (Israel) [online], Missile Threat. CSIS Missile Defense Project, 16 lipca 2021 (ang.).
- ↑ Masao Dahlgren, US, Israel Begin Arrow 4 Interceptor Development [online], Missile Threat. CSIS Missile Defense Project, 18 lutego 2021 (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Grzegorz Hołdanowicz, Gra o bezpieczeństwo i miliardy, „Raport. Wojsko, technika, obronność” 2007, nr 2, s. 4–13
