Fritzlar
51°08′N 9°16′E/51,133333 9,266667
 | |||||
| |||||
| Przydomek: Dom- und Kaiserstadt[1] | |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Kraj związkowy | |||||
| Rejencja | |||||
| Powiat | |||||
| Zarządzający |
Hartmut Spogat↗ | ||||
| Powierzchnia |
88,79 km² | ||||
| Wysokość |
220 m n.p.m. | ||||
| Populacja (2015-12-31) |
| ||||
| • liczba ludności |
14428[1] | ||||
| • gęstość |
162,7 os./km² | ||||
| Nr kierunkowy |
05622 | ||||
| Kod pocztowy |
34560 | ||||
| Tablice rejestracyjne |
HR, FZ, MEG, ZIG | ||||
Położenie na mapie Hesji  | |||||
Położenie na mapie Niemiec  | |||||
| 51°08′N 9°16′E/51,133333 9,266667 | |||||
| Strona internetowa | |||||
Fritzlar – niewielkie miasto i regionalne centrum gospodarcze w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, w rejencji Kassel, w powiecie Schwalm-Eder. Początki miasta sięgają założenia kościoła i klasztoru przez św. Bonifacego. Nazwa Fritzlar pochodzi od pierwotnej nazwy Friedeslar, oznaczającej „miejsce pokoju”. Od 24 listopada 2001 roku Fritzlar oficjalnie nosi dodatkowy tytuł katedry i miasta cesarskiego[2].
Jedną z charakterystycznych cech Fritzlar jest dobrze zachowana średniowieczna część miasta z licznymi domami o konstrukcji szachulcowej, oraz w dużej mierze nienaruszone mury miejskie o długości 2,7 km, które otaczają średniowieczne centrum miasta. Punktem wyjścia i centrum rozwoju miasta był poprzednik klasztoru i kolegiaty św. Piotra, wzniesiony w VIII wieku. Obecny budynek, Katedra Fritzlar, został wzniesiony w dwóch fazach romańskich od końca XI do początku XIII wieku i dominuje w krajobrazie miasta. Gotycki kościół dawnego klasztoru franciszkanów jest obecnie protestanckim kościołem parafialnym, a pozostałe, zmodernizowane budynki klasztoru należą do Szpitala Ducha Świętego[3].
Ratusz jest najstarszym udokumentowanym (1109 r.) budynkiem miejskim i nadal służy jako budynek administracyjny w Niemczech. Znajduje się na nim kamienna płaskorzeźba patrona miasta, św. Marcina, pochodząca z 1441 roku. Wiele kamienic, zwłaszcza wokół rynku, pochodzi z XV–XVII wieku i zostało starannie odrestaurowanych. Rynek z fontanną Rolanda stanowi obecnie malownicze tło[3].
Mury miejskie, o długości około 2,7 km, wysokości od 7,5 do 10 m i średniej grubości u podstawy wynoszącej 3 m, były ufortyfikowane wieżami w strategicznych punktach i wzmocnione wałami obronnymi w co najmniej pięciu miejscach. Jednak podczas wojny siedmioletniej zostały zburzone do około dwóch trzecich swojej wysokości na rozkaz francuskich sił okupacyjnych. Spośród pierwotnych 23 wież obronnych, dziesięć przetrwało do dziś: Wieża Kobiet, Wieża Szara, Wieża Greben, Wieża Różana, Wieża Jordan, Wieża Regil, Wieża Łaźni, Wieża Bieląca, Wieża Ambona i Wieża Zimowa (te cztery ostatnie stanowią część muru otaczającego tzw. Nowe Miasto). Mierząca 38,5 m wysokości „Szara Wieża”, wspomniana po raz pierwszy w 1274 roku, jest najwyższą zachowaną miejską wieżą strażniczą w Niemczech. Tylko tutaj można zobaczyć krótki fragment dawnej korony muru z balustradą, odrestaurowaną w latach 80. XX wieku. Pozostały jedynie kikuty następujących wież: Starej Wieży, Wieży Kalars, Wieży Piotra, Wieży Igielnej, Wieży Zuckmantel, Wieży Rynsztokowej i Pawilonu, a także dwie wieże bez nazw. Większość bram miejskich wraz z barbakanami została zburzona w pierwszej połowie XIX wieku, ponieważ utrudniały ruch: Brama Szpitalna w 1823 roku, Brama Werkel w 1829 roku, Brama Fleckenborn (u stóp Ziegenbergu) w 1834 roku oraz wspaniała wieża bramna Bramy Haddam w 1838 roku[3].
Poza miastem do dziś stoi pięć z siedmiu pierwotnych wież strażniczych. Zostały one zbudowane w drugiej połowie XIV wieku lub w 1425 roku (wieża strażnicza Galbächer) jako posterunki strażnicze, a wraz z murami obronnymi – jako miejsca schronienia. Były one częściowo połączone ziemnymi umocnieniami obronnymi: wieża strażnicza Obermöllricher (Unröder), wieża strażnicza Kasseler (w pobliżu której cesarski generał Piccolomini rozbił swój namiot w 1640 roku), Hellenwarte, Eckerichswarte i wieża strażnicza Galbächer (Galberger). Wieża Auewarte została zburzona w 1937 roku podczas budowy lotniska wojskowego; wieża Holzheimer Warte popadła w ruinę już w XVIII wieku[3].
Ratusz w Fitzlar od strony południowo-zachodniej
Płaskorzeźba św. Marcina na ratuszu: św. Marcin z żebrakiem. W prawym górnym rogu znajduje się herb arcybiskupów Moguncji, w lewym górnym rogu herb kapituły katedralnej w Moguncji, a w lewym dolnym rogu – fundator reliefu, Johannes Katzmann, z jego herbem
Rynek w Fritzlar (1954)
Widok z doliny rzeki Eder w kierunku czterech wież murów miejskich
Szara wieża w Fitzlar (Der „Graue Turm“)
Kasseler Warte z pokryciem dachowym z 2018 roku
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 Die Bevölkerung in Hessen am 31.12.2015. statistik.hessen.de. [dostęp 2017-02-17]. (niem.).
- ↑ Zusatzbezeichnungen zum Gemeindenamen. innen.hessen.de. [dostęp 2026-02-16]. (niem.).
- 1 2 3 4 Willkommen in Fritzlar. fritzlar.de. [dostęp 2026-02-16]. (niem.).
| Miasta | |
|---|---|
| Gminy |
