Przejdź do zawartości

Skolwin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Image
Skolwin
jednostka pomocnicza
Ilustracja
Zabudowa ul. Inwalidzkiej (2009)
Państwo

Image Polska

Województwo

Image zachodniopomorskie

Aglomeracja

szczecińska

Miasto

Szczecin

Dzielnica

Północ

W granicach Szczecina

1939

Powierzchnia

12,6[1] km²

Populacja (2021)
• liczba ludności
• gęstość


2817
223 os./km²

Strefa numeracyjna

91

Kod pocztowy

71-8XX

Tablice rejestracyjne

ZS

SIMC

0978510

Położenie na mapie
Położenie na mapie
53°31′19″N 14°36′30″E/53,521944 14,608333[2]
Image Multimedia w Wikimedia Commons

Skolwin (do 1929 niem. Scholwin, w latach 1929–1945 niem. Odermünde[3]) – część miasta i osiedle administracyjne Szczecina, położone w rejonie Północ. Graniczy od północy z Policami, od zachodu z gminą Police, od południa z osiedlem Stołczyn[4]

Według danych z 2021 na osiedlu na pobyt stały zameldowanych było 2817 osób[5].

Położenie i historia

[edytuj | edytuj kod]
Kościół Chrystusa Króla
Image
Image

Wschodnia część Skolwina położona jest nad Odrą i poprzez Iński Nurt ma dostęp do jeziora Dąbie oraz do gminy Goleniów.

W skład osiedla Skolwin wchodzą: Skolwin (właściwa część osiedla, dawna wieś), osiedle Skoki oraz południowa część osiedla Mścięcino (podzielone granicą między miastami Szczecin i Police).

Od strony rzeki Odry znajduje się przystań dla łodzi, jest także nabrzeże portowe, wciąż słabo zagospodarowane, należące niegdyś do papierni „Skolwin”.

W Mścięcinie przy obecnej ul. Ofiar Stutthofu w czasie II wojny światowej istniał męski i żeński obóz pracy przy niemieckiej fabryce benzyny syntetycznej w Policach. Przy ulicy Ofiar Stutthofu i ulicy Przęsocińskiej znajdują się dwa pomniki.

Skolwin to historyczna wieś z kościołem.
W czasie II wojny światowej Skolwin stanowił część Wielkiego Miasta Szczecin. W latach 1945–1946 znajdował się w granicach Enklawy Polickiej. 8 lipca 1946 Skolwin stał się administracyjną częścią Szczecina. Polska nazwa Skolwin wprowadzona została oficjalnie na mocy rozporządzenia ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946[6], wcześniej przez pierwsze powojenne miesiące używano tymczasowej nazwy Żółwino[7], bądź dosłownego tłumaczenia nazwy niemieckiej: Ujście Odrzańskie[8].

Image
Tablica pamiątkowa poświęcona gen. Mieczysławowi Borucie-Spiechowiczowi przy kościele w Skolwinie.

Po II wojnie światowej (do 1964) w Skolwinie mieszkał, prowadził gospodarstwo rolne i pełnił funkcję sołtysa generał Mieczysław Boruta-Spiechowicz[9].

W 2005 osiedle Skolwin doczekało się monografii w serii Czas przestrzeń tożsamość autorstwa profesora Radosława Gazińskiego i doktora Piotra Fiuka[10].

W 2008 została zlikwidowana iglica na wieży w Skolwinie z powodu złego stanu technicznego. W 2010 postawiono nową iglicę[11].

Fabryka Papieru „Szczecin-Skolwin”

[edytuj | edytuj kod]
Image
Papiernia Skolwin.

W latach 1886–1914 wybudowano Zakłady Celulozowo-Papiernicze (niem. Feldmühle, Papier- und Zellstoffwerke Scholwin bei Stettin) później zwane Fabryka Papieru „Szczecin-Skolwin”. Papiernia produkowała papier i celulozę od 1911. Po 1945 Rosjanie zdemontowali i wywieźli maszyny papiernicze, jednak w latach 50. przywrócono infrastrukturę produkcyjną[12]. W latach PRL-u Papiernia „Skolwin” była jednym z największych producentów papieru w Polsce. Jeszcze w latach 80. produkcja odbywała się na pięciu maszynach papierniczych, wytwarzających różne rodzaje papieru (gazetowy, śniadaniowy, tekturowy, toaletowy). Produkowano też „wytłoczki” (kartonowe opakowania do jajek). W końcowym okresie swojej działalności, po modernizacji przez Nørhaven(inne języki)) ostatniej pozostałej maszyny papierniczej MP 1, produkowano papier gazetowy (45 g/m2), oraz papier książkowy (52-65 g/m2) w ilości 180 ton/dobę. Produkcja odbywała się na tej jednej maszynie (MP 1) w oparciu o ścier drzewny, celulozę, i w pewnym stopniu o makulaturę[13]. W 2005 nastąpiła sprzedaż Papierni „Skolwin” prywatnemu duńskiemu inwestorowi. Duński inwestor (zakładając produkcję papieru dla swoich drukarni we własnym zakresie i chcąc uniezależnić się od importu drogiego papieru książkowego z Finlandii) zmodernizował w „Skolwinie” tylko maszynę papierniczą MP 1, dostosowując ją do produkcji papieru książkowego. Energochłonna infrastruktura zakładu przerosła już jednak jego możliwości. Zbyt duża (jak dla jednej maszyny) niedoinwestowana, awaryjna i pochłaniająca dużą ilość węgla kotłownia nie zapewniała stabilnego wytwarzania pary wodnej, koniecznej w procesie suszenia papieru. Wyeksploatowane i przestarzałe urządzenia do wytwarzania ścieru drzewnego pochłaniały za dużo energii elektrycznej, zaś „nowy” system przetwarzania makulatury okazał się wysokoawaryjny i nie zapewniał jej dostaw jako surowca dla produkcji papieru o wymaganych parametrach jakości i w wystarczającej ilości. Remontów wymagały też dachy budynków fabryki. Zaległości inwestycyjne poprzednich dekad, wysokie koszty produkcji, w połączeniu z rosnącą konkurencją na rynku papieru (jakość, cena) oraz niekorzystna koniunktura eksportowa doprowadziły do likwidacji zakładu w grudniu 2007. Jeszcze do końca 2007 znaczna liczba mieszkańców dzielnicy była zatrudniona w tej papierni[14]. W 2015 w obiektach fabryki nastąpiło ponowne uruchomienie produkcji papieru przez spółkę APIS[15][16].

Geografia i turystyka

[edytuj | edytuj kod]

Ludność

[edytuj | edytuj kod]
Image
Liczba ludności osiedla Skolwin od 2008 r.
Źródło: Portal systemu informacji przestrzennej miasta Szczecin[5]

Samorząd mieszkańców

[edytuj | edytuj kod]

Samorząd osiedla Skolwin został ustanowiony w 1990[17]. Rada Osiedla Skolwin liczy 15 członków[18].

W wyborach do rady osiedla 13 kwietnia 2003 udział wzięło 138 głosujących, co stanowiło frekwencję 4,90%[19]. W wyborach do rad osiedli 20 maja 2007 udział wzięło 224 głosujących, co stanowiło frekwencję na poziomie 8,15%[20].

Komunikacja

[edytuj | edytuj kod]
Image Osobny artykuł: Autobusy miejskie w Szczecinie.

Komunikację miejską zapewniają linie autobusowe nr 63 (przystanek końcowy z Kołłątaja), nr 102 (Police – Gocław). W nocy kursuje autobus 526. Ponadto obok byłej Papierni znajduje się stacja kolejowa Szczecin Skolwin – dworcowy budynek jest odnawiany przy niedostępnej dla pasażerów linii kolejowej nr 406: Szczecin – Police – Trzebież[11].

Sport

[edytuj | edytuj kod]
Image Osobny artykuł: Sport w Szczecinie.

W Skolwinie funkcjonuje klub piłkarski OKS Świt Skolwin. W sezonie 2023/2024 zespół wygrał rozgrywki III ligi, gr. II i awansował do II ligi[21][22]. W II lidze polskiej Świt rozgrywa swoje mecze przy ul. Stołczyńskiej.

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Rocznik statystyczny Szczecina 2014, Urząd Statystyczny w Szczecinie, ISSN 1896-2718 (na płycie CD)
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 123671.
  3. ↑ Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262)
  4. ↑ Skolwin w: Encyklopedia Szczecina. T.II. Red. Tadeusz Białecki. Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2000, s.335. ISBN 83-87341-45-2
  5. 1 2 Portal Systemu Informacji Przestrzennej Miasta Szczecin [online], geoportal.szczecin.pl [dostęp 2021-06-04].
  6. ↑ M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262, s. 6
  7. ↑ Tadeusz Białecki: Zmiany w nazewnictwie geograficznym Szczecina po 1945 roku. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 1995, s. 24. ISBN 83-86745-01-0.
  8. ↑ Słownik współczesnych nazw geograficznych Pomorza Zachodniego z nazwami przejściowymi z lat 1945–1948. Tadeusz Białecki (red.). Szczecin: Książnica Pomorska w Szczecinie, 2002, s. 192. ISBN 83-87879-34-7.
  9. ↑ Piotr Kaźmierski. Generał Ludwik Mieczysław Boruta-Spiechowicz w Szczecinie w latach 1946 – 1964. Działalność społeczno-polityczna. Praca magisterska. Uniwersytet Szczeciński Szczecin 2011, s.7 (dostęp 21.03.2026)
  10. ↑ Radosław Gaziński, Piotr Fiuk. Szczecin-Skolwin. Tom 3 z serii Czas, Przestrzeń, Tożsamość. Wydaw. Stowarzyszenie Czas Przestrzeń Tożsamość, Szczecin 2005, 95 ss. ISBN 8392305906
  11. 1 2 Skolwin w: „Encyklopedia Pomorza Zachodniego” pomeranica.pl (dostęp 21.03.2026)
  12. ↑ „Feldmṻhle” Papier-und Zellstoffwerke A.G. w: Encyklopedia Szczecina. T. I (A-O). Red. Tadeusz Białecki. Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 1999, s.242. ISBN 83-87341-45-2
  13. ↑ Fabryka Papieru Szczecin-Skolwin w: Encyklopedia Szczecina. T. I (A-O). Red. Tadeusz Białecki. Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 1999, s.239. ISBN 83-87341-45-2
  14. ↑ Szczecińskie Zakłady Papiernicze "Skolwin" w Szczecinie. Archiwum Państwowe w Szczecinie (dostęp 21.03.2026)
  15. ↑ Marcin Gigiel. To był jeden z największych zakładów przemysłowych w Szczecinie. W jego zabytkowej portierni powstanie izba pamięci. Portal wSzczecinie.pl z 8 lutego 2022 (dostęp 21.03.2026)
  16. ↑ Szczecin, Apis Sp. z o.o. na portalu Papiernie w Polsce (dostęp 21.03.2026)
  17. ↑ Uchwała Nr VIII/53/90 Rady Miejskiej w Szczecinie z dnia 28 listopada 1990 r. w sprawie utworzenia w mieście Szczecinie dzielnic i osiedli. bip.um.szczecin.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-14)]. (Uchwała VIII/53/90 Rady Miejskiej w Szczecinie z dnia 28 listopada 1990 r. Załącznik nr 1)
  18. ↑ Członkowie Rad Osiedli – Kadencja 2007–2011. Urząd Miasta Szczecin. [dostęp 2010-05-07]. (pol.).
  19. ↑ Wybory do Rad Osiedli 13 kwietnia 2003 r. w statystyce. Urząd Miasta Szczecin. [dostęp 2010-05-07]. (pol.).
  20. ↑ Wybory Rad Osiedlowych 20 maja 2007. Urząd Miasta Szczecin. [dostęp 2017-05-17]. (pol.).
  21. ↑ Krzysztof Dziedzic, Powrót po latach. Świt Skolwin z awansem do drugiej ligi [online], szczecin.tvp.pl, 16 maja 2024 [dostęp 2024-05-19] (pol.).
  22. ↑ Bartosz Lodko, Znamy pierwszego beniaminka II ligi. To Świt Skolwin [online], weszlo.com, 15 maja 2024 [dostęp 2024-05-17] (pol.).

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Skolwin&oldid=79874863”