İçeriğe atla

Bitinya

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Bitinya Krallığı
Βιθυνία Bithynia
MÖ 377-MÖ 64
Roma İmparatorluğu'nun Bithynia eyaleti, M.S. 125
Roma İmparatorluğu'nun Bithynia eyaleti, M.S. 125
BaşkentNikomedia, Nikea
Yaygın dil(ler)Grekçe
HükûmetMonarşi
• MÖ 377 - MÖ 327
Bas
• MÖ 327 - MÖ 279
I. Zipoites
• MÖ 279 - MÖ 250
I. Nikomedes
• ? - MÖ 64
IV. Nikomedes
Tarihçe 
• Kuruluşu
MÖ 377
MÖ 334
• Roma'ya Bağlanması
MÖ 64
• Dağılışı
MÖ 64
Öncüller		Ardıllar
Image Lidya
Roma İmparatorluğu Image

Bitinya (Yunanca: Βιθυνία Bithynia) veya Bitinya Krallığı, MÖ 377 ve MÖ 64[1] yılları arasında Nikomedia (İzmit) başkentli, İzmit Körfezi, İstanbul, Sakarya, Düzce ve Bursa arasında kalan bölgede hüküm sürmüş, Trakya kökenli Bitinler tarafından kurulmuş devlet. Aynı zamanda ülke toprakları coğrafî bir tâbir olarak da sıklıkla kullanılmaktadır. Osmanlı Devleti'nin kurulduğu bölge de içerisinde bulunur.[2]

Coğrafya

[değiştir | kaynağı değiştir]

Antik Çağ ve Roma İmparatorluğu döneminde Marmara Denizi'ni çevreleyen Nicomedia, Kalkedon, Kios ve Apamea pek çok kenti kapsayan verimli topraklara sahip bir bölgedir. Strabo, Antik Anadolu coğrafyasını anlattığı Geographika adlı eserinde Mithridates Eupator'u yenen Romalı komutan Pompeius'un yıktığı Pontus Krallığı'nın Karadeniz ve Kalkedon ağzına kadar olan bölümlerini Bitinya Krallığı'nın idaresi altına verdiğini,[3] bu bölgede Bitin adlı bir halkın yaşadığını bildirmiştir.[3] Sahil bölgelerinde oldukça verimli vadilere sahip olan bölge genelde dağlık ve ormanlık alanlarla kaplıdır. En önemli dağ antik Misya'da yer alan Bursa Uludağ'dır.

Tarihi

[değiştir | kaynağı değiştir]

Bölge adını Trak kökenli Bitinlerden almıştır. Herodot, Bitinlerin Trakya'dan Anadolu'ya geçtiğini belirtmektedir.[4] Bu kavimler MÖ 11. yüzyıl civarında bölgeye göç etmişlerdi. MÖ 7. yüzyıldan itibaren Lidya içerisinde yer alan Bitinya bölgesi, MÖ 513/512 yıllarında I. Darius'un Trakya Seferinden sonra Hellespontos Frigya'ya bağlandı. Büyük İskender'in MÖ 334 yılındaki Granikos Muharebesi'nde Persleri yenmesine kadar da onların yönetiminde kalmıştır.[1]

Büyük İskender'in komutanı Kalas bölgeyi ele geçirmeye çalışmışsa da, Botiras'ın oğlu Bas Kalas'ı yenmiştir. Bas'ın oğlu Zipoites zamanında Bitinya Krallığı sağlam zeminler üzerine oturtulmuştur. Oğlu I. Nikomedes zamanında ise ülke sınırları genişlemiştir.

MÖ 74 yılında IV. Nikomedes krallığı bir vasiyetle Roma İmparatorluğu'na bırakınca, Roma egemenliğine giren bölgeyi Gnaeus Pompeius Magnus tarafından MÖ 64 yılında oluşturulan Bitinya ve Pontus Eyaleti'ne bağlanmıştır.[5][6][7]

Bitinya kentleri

[değiştir | kaynağı değiştir]

Bitinya kralları

[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. 1 2 Bahar, Hasan (2014). Eskiçağ Uygarlıkları (4. Basım bas.). Konya: Kömen Yayınları. ss. 350 - 351. ISBN 9789756527627. 5 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2016.
  2. ↑ Bitinya Bölgesi Neresidir? 29 Ekim 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Milliyet
  3. 1 2 Strabon (2000). Antik Anadolu Coğrafyası (Geographika XII-XIII-XIV). İstanbul: Kanaat Basımevi. ss. 14-15. ISBN 9757538205. 11 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2016.
  4. ↑ Herodot. VII 75.
  5. ↑ Mansel, Arif Müfid (1995). Ege ve Yunan Tarihi. Ankara: Türk Tarih Kurumu. ISBN 9789751607263. 27 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2016.
  6. ↑ Kurul (1982). "Anadolu'da Helenistik Dönem". Anadolu Uygarlıkları Ansiklopedisi. 2. İstanbul: Görsel Yayınları. 21 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2016.
  7. ↑ Sevin, Veli (2001). Anadolu'nun tarihi coğrafyası. Ankara: Türk Tarih Kurumu. ISBN 9751609844. 21 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2016.
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Bitinya&oldid=37385096" sayfasından alınmıştır