Raport ACUS, edycja 1, październik 2026

Jedna decyzja. Co w Twojej firmie nie wydarzy się bez Ciebie?

Co właściciele i osoby zarządzające najchętniej oddaliby innym i jak zacząć, żeby firma nie zatrzymywała się na jednej osobie.

Autor raportuPaweł Wyszomirski
Rozmówcy12 odpowiedzi: 8 właścicieli firm i fundacji, 1 menedżer, 3 doradców
Czas czytaniaok. 17 min

Wyjeżdżasz na kilka dni.

  1. Telefon

    Telefon dzwoni, bo klient oczekuje rabatu. Dyrektor handlowy zna sytuację, ale chce Twojej zgody.

  2. Po południu

    Po południu ktoś pyta o zatrudnienie nowej osoby.

  3. Nazajutrz

    Nazajutrz trzeba zdecydować, którą awarią zająć się najpierw.

Zatrudniasz ludzi po to, żeby firma działała. A jednak decyzje nadal czekają na Ciebie.

Przyczyny bywają różne.

  • Zespół może nie mieć odpowiednich uprawnień albo informacji potrzebnych do podjęcia decyzji.
  • Pracownicy mogą też woleć zapytać szefa, jeśli obawiają się konsekwencji błędu.
  • Bywa wreszcie, że właściciel, nawet nieświadomie, zatrzymuje dla siebie ostatnie słowo.

Właśnie o to zapytałem w rozmowach na LinkedInie:

Jaką jedną decyzję w firmie oddałbyś najchętniej, gdybyś miał pewność, że zapadnie tak samo bez Ciebie?

W tych rozmowach wraca pytanie ważniejsze od samego przekazywania zadań: kto może podjąć dobrą decyzję bez udziału właściciela i co musi wiedzieć, żeby to zrobić?

12 odpowiedzi

  • „Jeżeli organizacja potrafi sama właściwie ocenić, co jest naprawdę pilne, co ważne, a co może poczekać, to znaczy, że działa dojrzale i nie potrzebuje prezesa do codziennego gaszenia pożarów.”

    Właściciel firmy
  • „Gdybym miał pewność, że beze mnie zostanie wybrane to, co ja bym wybrał, oddałbym decyzję, komu powierzyć stanowisko dyrektora handlowego.”

    Właściciel firmy
  • „Najchętniej oddałbym całą operacyjną stronę szkoleń: terminy, zapisy, dokumenty do dofinansowań, kontakt z uczestnikami przed przyjazdem. To zjada czas, który wolałbym poświęcić na pracę z ludźmi i rozwój programu.”

    ImageMaciej GórzyńskiFundacja Woodrun
  • „Na przykład zatrudnienie kogoś, z kim pracuje mój zespół.”

    Prezeska fundacji
  • „Realizacja wizji produktu.”

    Mirek ManelskiSIMPLITO
  • „Jeśli każda najmniejsza decyzja musi przejść przeze mnie, to sama staję się wąskim gardłem własnej firmy.”

    Żaklina PrzybyłaSukces w Praktyce
  • „Nigdy nie oddają ze swoich rąk strategii, finalnych decyzji finansowych i inwestycyjnych oraz rekrutacji na najważniejsze pozycje.”

    Doradczyni
  • „Samo »chcę pomocy« otwiera projekt. Dopiero »pozwalam sobie pomóc« otwiera firmę na prawdziwą zmianę.”

    ImageMarian Krzeszowski
  • „Nie potrzebuję w firmie swoich kopii. Potrzebuję ludzi, którzy potrafią podejmować decyzje również inaczej niż ja, a czasem nawet lepiej.”

    ImageArtur SzyszkaDELHAN
  • „Żadnej. Wszystkie podejmuję ja.”

    Właścicielka firmy
  • „Na ten moment nie mam takich decyzji.”

    Właściciel firmy
  • „Decyzje z zakresu sprzedaży, rozumiane przede wszystkim jako świadomy wybór projektów, klientów i kierunków współpracy.

    Przeczytaj całą wypowiedźZwiń

    W rozwijającej się firmie jedną z najtrudniejszych decyzji jest określenie, które szanse biznesowe rzeczywiście warto wykorzystać, a z których należy zrezygnować.

    W Parsymonia Energy & Gas Sp. z o.o. równolegle z działalnością doradczą rozwijamy własne rozwiązania technologiczne w obszarze Energy Market Intelligence & Cost Optimization, łącząc analitykę rynków energii i gazu z narzędziami do zarządzania zakupami, ryzykiem i optymalizacją kosztów.

    To sprawia, że czasami musimy świadomie rezygnować z atrakcyjnych finansowo zleceń, aby nie odciągać zespołu od realizacji długoterminowej strategii. Paradoksalnie, innym razem warto przyjąć projekt o niewielkiej, a nawet ujemnej krótkoterminowej rentowności, jeśli otwiera on drogę do strategicznych referencji, nowych kompetencji lub wieloletniej współpracy.

    Dlatego w decyzjach sprzedażowych liczą się dla mnie nie tylko przychód i marża, ale również zaangażowanie zasobów, poziom ryzyka, wartość referencyjna oraz wpływ projektu na przyszłość organizacji.

    Nie każda sprzedaż oznacza rozwój firmy, podobnie jak nie każda krótkoterminowo nierentowna współpraca jest złą decyzją biznesową.

    Chciałbym, aby zespół potrafił samodzielnie podejmować coraz więcej takich decyzji w ramach wspólnie określonych zasad i priorytetów. Natomiast rozstrzygnięcia, które mogą istotnie zmienić kierunek rozwoju przedsiębiorstwa, traktuję jako odpowiedzialność lidera.

    Czuję się odpowiedzialny za pracowników, współpracowników i stabilność organizacji. Uważam, że rolą osoby zarządzającej jest nie tylko dostrzeganie możliwości, ale również umiejętność świadomego rezygnowania z części z nich.

    Ostatecznie nie chodzi o to, aby realizować jak najwięcej projektów, lecz aby realizować właściwe projekty we właściwym czasie.”

    ImageMateusz CzerwińskiParsymonia Energy & Gas Sp. z o.o.

W skrócie

  1. 1

    Właściciele chętnie zlecają terminy, organizację pracy, kampanie i codzienne zadania. Dla siebie zostawiają rozstrzygnięcia dotyczące pieniędzy, najważniejszych ludzi i kierunku firmy.

    Czytaj: Co naprawdę zatrzymuje się na właścicielu?
  2. 2

    Dyrektor może mieć upoważnienie i nadal nie znać powodów, którymi właściciel kieruje się przy wyborze.

    Czytaj: Uprawnienie i wiedza potrzebna do decyzji
  3. 3

    Dobrym początkiem jest jedna powtarzalna decyzja, którą można przekazać przy kontrolowanym ryzyku, i sprawdzenie po miesiącu, czy firma jest mniej zależna od Twojej obecności.

    Czytaj: Jeden eksperyment na 30 dni
Część 1 z 4Rozpoznaj swoją sytuację

Najpierw rozpoznaj sytuację

Być może myślisz dziś: „Mam wszystko na głowie”. To jeszcze nie mówi, gdzie leży problem. Spróbuj rozpoznać jedną z czterech sytuacji:

Podobna zależność od właściciela może więc mieć różne przyczyny. Czasem wystarczy uporządkować uprawnienia, czasem trzeba przekazać zespołowi wiedzę, a czasem zmienić sposób oceniania samodzielnych decyzji.

Dobrym początkiem jest wybór jednej konkretnej decyzji.

Chcesz zobaczyć, jakie decyzje właściciele oddadzą w kolejnej edycji?

Administrator danych: Paweł Wyszomirski prowadzący działalność gospodarczą pod firmą OpenAir Paweł Wyszomirski, ul. Panewnicka 126/3, 40-761 Katowice. Polityka prywatności.

Część 2 z 4Co odpowiedzieli właściciele

Sześć rodzajów odpowiedzi

  • 1. Sprzedaż i najważniejsi ludzie

    W tej grupie pojawiły się trzy odpowiedzi.

    Jeden z właścicieli oddałby wybór dyrektora handlowego, gdyby miał pewność, że wybrana zostanie ta sama osoba.

    Osoba kierująca fundacją wskazała decyzję o zatrudnieniu kogoś, kto ma pracować z zespołem. Mateusz Czerwiński z Parsymonii wskazał decyzje z zakresu sprzedaży.

    „Decyzje z zakresu sprzedaży.”

    ImageMateusz CzerwińskiParsymonia Energy & Gas Sp. z o.o.

    Doradczyni pracująca z firmami rodzinnymi obserwuje z kolei, że właściciele najtrudniej oddają rekrutację na najwyższe stanowiska, strategię i ostateczne decyzje o pieniądzach.

    Sprawdź u siebie

    czy dyrektor handlowy może sam podjąć ważną dla wyniku decyzję w ustalonych granicach, czy tylko przygotowuje propozycję do Twojego podpisu?

  • 2. Cena, rabat i budżet

    Jedna z doradczyń widzi u swoich klientów wyraźny podział. Łatwiej oddają wykonanie: kampanię, media społecznościowe i plan działań. Decyzje o cenie, rabacie i budżecie zostają u właściciela.

    „jeśli każda najmniejsza decyzja musi przejść przeze mnie, to sama staję się wąskim gardłem własnej firmy”

    Żaklina PrzybyłaSukces w Praktyce

    Pracownik może odpowiadać za wynik i nadal nie mieć możliwości samodzielnego wyboru środków. W takim układzie właściciel przekazał obowiązki, lecz zachował kontrolę nad decyzjami.

    Sprawdź u siebie

    czy handlowiec zna dopuszczalne granice rabatu, minimalną marżę i sytuacje, w których trzeba poprosić o zgodę? Czy wie również, dlaczego te granice ustalono?

  • 3. Codzienne decyzje operacyjne

    Jeden z właścicieli wskazał umiejętność samodzielnego ustalania priorytetów: odróżnianie tego, co pilne, od tego, co ważne, i od spraw, które mogą poczekać. Gdy zespół nie potrafi tego robić, trudniejsze sprawy wracają do osoby prowadzącej firmę.

    Prowadzący fundację szkoleniową wymienił konkretne zadania: terminy, zapisy, dokumenty związane z dofinansowaniami i kontakt z uczestnikami przed przyjazdem. Wolałby przeznaczyć ten czas na pracę z ludźmi i rozwijanie programu.

    W organizacji korzystającej z dofinansowań część ograniczeń może wynikać z wymagań podmiotów finansujących, a nie wyłącznie ze sposobu zarządzania.

    Sprawdź u siebie

    które trzy codzienne sprawy zatrzymałyby się, gdybyś przez tydzień nie odpowiadał na wiadomości?

  • 4. Wizja produktu

    Mirek Manelski kieruje operacjami w SIMPLITO i jako jedyny wskazał realizację wizji produktu. Zapytałem go, co dzieje się wtedy, kiedy wizję realizuje ktoś inny. Przyznał, że po drodze może się ona zmieniać, ale nie musi to oznaczać złego wyniku.

    „Raczej chodzi o hiperodpowiedzialność, własne wyobrażenie i rozwijanie czegoś w oparciu o nasze wcześniejsze doświadczenia.”

    Mirek ManelskiSIMPLITO

    Osoba, która pierwotnie określiła wizję, może porównywać wynik z własnym wyobrażeniem. Warto wtedy sprawdzić, czy inne rozwiązanie spełnia potrzeby klienta i firmy, nawet jeśli zespół doszedł do niego inną drogą.

    Sprawdź u siebie

    czy akceptujesz dobre rozwiązanie, jeżeli zespół doszedł do niego inaczej, niż sam byś to zrobił?

  • 5. Gotowość, żeby oddać

    Jeden z doradców przesunął uwagę z decyzji na osobę, która ma ją przekazać. Właściciel jest potrzebny, aby wyznaczyć cel, granice i kierunek. Później musi jednak pozwolić komuś działać w ramach tych ustaleń.

    „Samo »chcę pomocy« otwiera projekt. Dopiero »pozwalam sobie pomóc« otwiera firmę na prawdziwą zmianę.”

    ImageMarian Krzeszowski

    Przekazanie odpowiedzialności wymaga pozostawienia drugiej osobie miejsca na samodzielną ocenę sytuacji. Właściciel nadal wyznacza granice i sposób nadzoru odpowiedni do ryzyka, ale nie musi zatwierdzać każdego szczegółu.

    Sprawdź u siebie

    kiedy ostatnio ktoś podjął decyzję inaczej niż Ty, a mimo to pozwoliłeś mu ją zrealizować?

6. „Żadnej” z trzech różnych powodów

Ta odpowiedź pojawiła się trzy razy. Za każdym razem oznaczała coś innego.

  1. Powód 1

    Jedna z właścicielek napisała, że nie oddałaby żadnej decyzji, bo wszystkie podejmuje sama.

  2. Powód 2

    Inny właściciel też nie wskazał decyzji do oddania, bo nie szuka w firmie własnych kopii. Zależy mu na ludziach, którzy potrafią podejmować decyzje inaczej niż on, czasem nawet lepiej.

  3. Powód 3

    Trzeci właściciel napisał, że na razie nie ma takich decyzji. Nie podał dalszego uzasadnienia, więc trudno przesądzić, co stoi za tą odpowiedzią.

Druga odpowiedź zmieniła sposób, w jaki patrzę na własne pytanie. Zapytałem o decyzję, która zapadnie tak samo bez właściciela. A może właśnie to oczekiwanie przeszkadza w przekazaniu odpowiedzialności?

Sprawdź u siebie

potrzebujesz takiej samej decyzji jak Twoja czy decyzji wystarczająco dobrej, podjętej w uzgodnionych granicach?

Część 3 z 4Dlaczego decyzje wracają

Co naprawdę zatrzymuje się na właścicielu?

Część wypowiedzi, zwłaszcza obserwacje doradczyń, wskazuje na różnicę między przekazywaniem wykonania a oddawaniem decyzji. Właściciele mogą zlecać terminy, organizację pracy, kampanie i codzienne zadania, a zarazem zachowywać dla siebie rozstrzygnięcia dotyczące pieniędzy, najważniejszych ludzi i kierunku firmy.

Przekazywane wykonanie
  • terminy
  • organizacja pracy
  • kampanie
  • codzienne zadania
Zatrzymane decyzje
  • pieniądze
  • najważniejsi ludzie
  • kierunek firmy

Nie wynika z tego, że właściciel powinien oddać wszystko. Są decyzje, przy których jego udział jest uzasadniony odpowiedzialnością, wielkością ryzyka lub skutkami trudnymi do cofnięcia.

Kłopot zaczyna się wtedy, gdy drobny rabat, przesunięcie terminu i wieloletnia inwestycja przechodzą przez ten sam mechanizm: „czekamy na szefa”.

Nie zawsze wystarczy jednak dopisać w tabeli, że od jutra decyduje dyrektor. Trzeba jeszcze odpowiedzieć na trudniejsze pytanie: co wie właściciel, czego nie wie osoba mająca go zastąpić?

Uprawnienie i wiedza potrzebna do decyzji

Wyobraź sobie dyrektora handlowego, który może udzielić rabatu w wyznaczonym przedziale. Zna cennik i limit. Mimo to dzwoni do właściciela.

Zna
  • cennik
  • limit
Może nie wiedzieć
  • Może nie wiedzieć, że dany klient zwykle płaci późno.
  • Może nie znać wcześniejszej obietnicy złożonej kontrahentowi.
  • Może nie rozumieć, dlaczego przy napiętej płynności firma czasem odmawia sprzedaży, choć zamówienie zwiększyłoby obrót.

Dyrektor ma upoważnienie, ale nie zna powodów, którymi właściciel kieruje się przy wyborze.

Taką wiedzę trudno znaleźć w procedurze. Często powstała z dziesiątek wcześniejszych rozmów, udanych transakcji i kosztownych pomyłek.

Można jednak stopniowo ją wydobywać: rozmawiać o rzeczywistych decyzjach, zapisywać ich uzasadnienia i sprawdzać, czy ktoś inny umie zastosować te same zasady w nowej sytuacji.

Zacznij od pięciu ostatnich decyzji jednego rodzaju. Przy każdej zapisz nie tylko, co postanowiłeś, ale też:

  1. Jakie trzy pytania zadałeś sobie przed wyborem?
  2. Jakie informacje przesądziły o wyniku?
  3. W jakich okolicznościach postąpiłbyś inaczej?

Z tego mogą powstać krótkie zasady i przykłady dostępne zespołowi. Bezpiecznie używana sztuczna inteligencja może pomóc uporządkować opisy i odnaleźć podobne wcześniejsze sytuacje.

Nie zastępuje jednak rzetelnych informacji, rozmowy z doświadczonym człowiekiem ani odpowiedzialności za wynik.

Dlaczego menedżer może woleć zapytać szefa?

Na gotowość do samodzielnego decydowania wpływa również to, jak oceniasz i wynagradzasz ludzi.

Jeżeli handlowiec dostaje premię za obrót, może być skłonny udzielać wysokich rabatów, mimo że firmie zależy na marży. Jeżeli przełożony karze za pomyłkę, ale nie docenia dobrej samodzielnej decyzji, najbezpieczniej jest za każdym razem prosić go o zgodę.

Zapytaj osobę, która przejmuje decyzję

Dlatego przed przekazaniem decyzji zapytaj osobę, która ma ją przejąć:

  • Co zyskasz, gdy zdecydujesz dobrze?
  • Co się stanie, gdy popełnisz błąd w uzgodnionych granicach?
  • Czy zasady oceny Twojej pracy zachęcają do decyzji dobrych dla całej firmy?

Przed przekazaniem decyzji uzgodnij dopuszczalny poziom ryzyka, zasady zwracania się o pomoc i sposób wyciągania wniosków z błędów.

Odpowiedzialność pozostaje, ale pracownik powinien wiedzieć, czego może się spodziewać, jeśli działał zgodnie z ustalonymi granicami.

Nie zamieniaj jednej niezastąpionej osoby na drugą

Decyzja przypisana do osoby

Jeżeli dotąd tylko właściciel znał zasady udzielania rabatów, a od jutra zna je wyłącznie dyrektor handlowy, firma nadal zależy od jednej osoby. Zmieniło się tylko nazwisko.

Decyzja przypisana do stanowiska i zasad

Bezpieczniej jest przypisać decyzję do stanowiska i uzgodnionych zasad, a nie do prywatnej pamięci konkretnego pracownika.

Powinny istnieć przykłady wcześniejszych rozstrzygnięć, dostęp do niezbędnych informacji oraz zastępstwo na wypadek nieobecności menedżera.

Sprawdź też, z kim ta decyzja się łączy. Rabat wpływa na marżę, termin płatności na gotówkę, a termin dostawy na plan produkcji.

  • Rabatmarża
  • Termin płatnościgotówka
  • Termin dostawyplan produkcji

Dobra decyzja handlowca nie może powstawać w oderwaniu od finansów i możliwości zakładu.

Sprawdź u siebie

gdyby osoba przejmująca decyzję odeszła za pół roku, czy jej następca wiedziałby, jak rozsądnie postępować?

Dwa spojrzenia na podejmowanie decyzji

Spojrzenie 1
Image
Fot. Adrian Cadiz, U.S. Department of Defense, CC BY 2.0

Jeff Bezos: inne ryzyko, inny sposób decydowania

Jeff Bezos w liście do akcjonariuszy Amazonu zwracał uwagę, że wiele decyzji da się odwrócić. Nie trzeba więc stosować przy nich tak ciężkiego sposobu zatwierdzania jak przy decyzjach, których skutki mogą zostać z firmą na lata.

To przydatne rozróżnienie dla przedsiębiorstwa właścicielskiego. Czy codzienny wyjątek wymaga takiej samej zgody prezesa jak zakup nowego zakładu albo zmiana kierunku działalności?

Spojrzenie 2

Badacze zarządzania: samo rozpisanie ról nie wystarcza

Lindy Greer, Jennifer Jordan i Maxim Sytch opisali w „Harvard Business Review”, dlaczego firmy miewają trudności mimo formalnie przypisanych uprawnień.

Zwracają uwagę m.in. na niejasno określony przedmiot decyzji, niezrozumienie ról oraz sytuacje, gdy stanowisko przełożonego w praktyce unieważnia wcześniejsze ustalenia.

Praktyczny wniosek: ustalaj zasady razem z ludźmi, których dotyczą, i wracaj do nich, gdy nie działają. Sama tabela nie zmieni sposobu zarządzania.

Część 4 z 4Jak zacząć

Mapa jednej decyzji

Zacznij od dwóch pytań: jak duże skutki może mieć błąd? i jak łatwo można go naprawić?

Decyzję łatwo odwrócić
Decyzję trudno odwrócić
Niewielkie
Przekaż do próby.Na przykład część decyzji o terminach i drobnych zamówieniach.
Najpierw ustal zasady.Nawet małe zobowiązanie może wiązać firmę na długo.
Poważne
Przekaż etapami.Ogranicz zakres, ustal mierniki i sposób szybkiej korekty.
Zachowaj ścisły nadzór.Zadbaj o analizę, formalne uprawnienia i świadome zatwierdzenie.
Przykłady są wskazówką do oceny, a nie gotową klasyfikacją dla każdej firmy. Jeden rabat może być rutynowy, inny może istotnie obniżyć marżę.

Zanim przekażesz decyzję, rozstrzygnij cztery sprawy:

  1. Krok 1Co dokładnie przekażesz? Jedną powtarzalną decyzję, a nie „całą sprzedaż”.
  2. Krok 2Co trzeba wiedzieć? Zarówno dane, jak i powody wcześniejszych wyborów.
  3. Krok 3Kto i na jakich zasadach zdecyduje? Wskaż stanowisko, osobę, zakres, zastępstwo i sytuacje wymagające zgody.
  4. Krok 4Kto sprawdzi skutki? Ustal prosty sposób nadzoru i terminy przeglądu.

Jeżeli nie ma nikogo, kto może bezpiecznie przejąć decyzję, też czegoś się dowiedziałeś. Pierwszym zadaniem może być przygotowanie zastępstwa, nie natychmiastowe przekazanie uprawnień.

Ile kosztuje to, że wszyscy czekają na Ciebie?

Możesz za to sprawdzić własną sytuację. Przez dwa tygodnie zapisuj decyzje z jednego obszaru. Wystarczą cztery miary:

Arkusz na 2 tygodnie · Co mierzysz / Co zapisujesz
  • Czas oczekiwaniaIle trwa od zgłoszenia sprawy do decyzji?
  • Powroty do właścicielaJaka część spraw trafia do Ciebie po zgodę?
  • Rzeczywisty kosztCzy oczekiwanie wywołało udokumentowany przestój, dodatkowy wydatek lub utratę konkretnej okazji?
  • Możliwość zastępstwaIle z tych spraw ktoś mógłby rozstrzygnąć podczas Twojej nieobecności?

Nie zamieniaj każdej godziny oczekiwania w hipotetyczny przychód. Czas właściciela, koszt opóźnienia i wartość firmy to trzy różne rzeczy.

Nie zakładaj też, że ewentualną stratę będzie można po prostu potrącić pracownikowi z pensji. Odpowiedzialność zależy od rodzaju umowy, przyczyn szkody i obowiązujących przepisów. Rozsądniej jest zapobiegać błędom przez limity, sprawdzanie marży i kontrolę uprawnień.

Najważniejszy wynik nie musi być liczbą w złotych. Może nim być odkrycie, że firma bez jednej osoby nie potrafi zatwierdzić warunków dla największego klienta albo wykonać krytycznego przelewu.

Jeden eksperyment na 30 dni

Nie zmieniaj od razu całego sposobu zarządzania. Wybierz jedną powtarzalną decyzję, którą można przekazać przy kontrolowanym ryzyku. Ustal punkt wyjścia i sprawdź, czy po miesiącu firma jest mniej zależna od Twojej obecności.

  1. Tydzień 1

    Zobacz, jak jest

    Przejrzyj pięć ostatnich decyzji tego rodzaju. Sprawdź, kto przygotowywał informacje, ile trwała zgoda i co mogłoby się wydarzyć bez Ciebie.

    Przy każdej decyzji zapisz trzy nieoczywiste pytania, które zadałeś sobie przed wyborem. Wyjaśnij, które informacje miały znaczenie i kiedy podjąłbyś inną decyzję.

    Porozmawiaj o tych powodach z osobą, która ma przejąć odpowiedzialność.

  2. Tydzień 2

    Ustal granice i odpowiedzialność

    Uzgodnij z osobą przejmującą decyzję dopuszczalny zakres, wyjątki, sposób kontroli oraz potrzebne informacje. Sprawdź, czy jej cele i zasady wynagradzania nie skłaniają jej do decyzji niekorzystnych dla firmy.

    Zadbaj o właściwe upoważnienia i dostępy, a tam, gdzie to potrzebne, również o limity bankowe, pełnomocnictwa albo prokurę.

    Upewnij się, że zakres prawny i techniczny odpowiada temu, co rzeczywiście ma robić ta osoba. Ważne decyzje i podstawy ich podjęcia zapisuj w sposób odpowiedni do ryzyka.

  3. Tydzień 3

    Pozwól zdecydować

    Nie każ zatwierdzać każdej poprawnej decyzji po raz drugi. Oceniaj wynik według ustalonych zasad. Interweniuj, gdy pojawia się rzeczywisty wyjątek lub ryzyko, a nie tylko inny styl działania.

    Zapisuj sytuacje, w których pracownik musiał mimo wszystko zadzwonić. Może brakować kolejnego uprawnienia, ważnej informacji, uzasadnienia dawnej decyzji albo poczucia bezpieczeństwa przy dopuszczalnym błędzie.

  4. Tydzień 4

    Porównaj wyniki

    Sprawdź czas oczekiwania, liczbę powrotów do właściciela, jakość decyzji i rzeczywiste koszty błędów. Zapytaj też, czy druga osoba mogłaby ją przejąć, korzystając z tych samych zapisanych zasad.

    Następnie zdecyduj, czy uprawnienie utrzymać, zmienić czy cofnąć.

ACUS, raport Jedna decyzja, edycja 1

Karta: moja jedna decyzja

  1. 1Jaką decyzję chcę przekazać?
  2. 2Jakie informacje i niepisane zasady są potrzebne?
  3. 3Jakie stanowisko i która osoba mogą ją przejąć?
  4. 4Gdzie zapiszemy zasady i wcześniejsze przykłady?
  5. 5Kto zastąpi tę osobę w razie nieobecności?
  6. 6Jak decyzja wpływa na inne działy?
  7. 7W jakich granicach można zdecydować samodzielnie?
  8. 8Kiedy sprawa musi wrócić do przełożonego?
  9. 9Czy sposób oceniania i wynagradzania zachęca do dobrej decyzji?
  10. 10Jak zmierzymy jakość, czas i skutki decyzji?
  11. 11Co będzie powodem przerwania próby?

A jeśli nieobecność będzie nagła?

Trzydziestodniowa próba przekazania jednej decyzji nie sprawdza jeszcze, czy cała firma poradzi sobie z nagłą nieobecnością właściciela. Na wypadek długiej choroby lub śmierci potrzebny jest osobny plan. Trzeba w nim sprawdzić dwie rzeczy:

Warstwa 1. Czy firma wie, co zrobić?

Kto kontaktuje się z klientami, zatwierdza priorytety, prowadzi produkcję i rozwiązuje problemy?

Warstwa 2. Czy ktoś ma prawo to zrobić?

Kto może reprezentować firmę, podpisać umowę, zatwierdzić przelew i uzyskać dostęp do niezbędnych systemów?

Odpowiedzi zależą od formy prawnej przedsiębiorstwa i przyjętych rozwiązań. Inne zasady obowiązują przedsiębiorcę prowadzącego jednoosobową działalność, inne spółkę z o.o., a jeszcze inne fundację rodzinną.

Zarząd sukcesyjny przedsiębiorstwem osoby fizycznej służy zabezpieczeniu ciągłości działalności po śmierci przedsiębiorcy. Nie jest zwykłym zastępstwem na czas urlopu.

Jeżeli druga warstwa nie działa, nawet świetnie przygotowany kierownik może wiedzieć, co trzeba zrobić, i nie mieć możliwości wykonania tego w imieniu firmy.

Dwa gotowe polecenia do sztucznej inteligencji

Możesz skopiować poniższe teksty do narzędzia, którego używanie zostało zaakceptowane w Twojej firmie.

Nie wprowadzaj:
  • danych umożliwiających rozpoznanie pracowników i klientów,
  • ocen ich kompetencji,
  • informacji o kontrahentach,
  • cen umownych ani
  • wrażliwych szczegółów finansowych.

W małym zespole nawet nazwa stanowiska może ujawnić tożsamość. W razie potrzeby zastąp ją neutralnym określeniem.

Narzędzie może pomóc uporządkować myślenie, ale nie powinno samo oceniać pracowników ani podejmować za firmę istotnych decyzji.

Polecenie 1. Znajdź jedną decyzję, od której zależy firma

Pomóż mi znaleźć jedną decyzję, której zależność od właściciela
najbardziej ogranicza dziś działanie firmy.

Nie proś o nazwy klientów, nazwiska pracowników,
szczegóły umów ani poufne dane finansowe.

Zadawaj po jednym pytaniu o:
1. Decyzje wymagające zgody właściciela.
2. Ich częstotliwość i czas oczekiwania.
3. Skutek nieobecności właściciela przez 30 dni.
4. Role, które mogłyby przejąć odpowiedzialność.
5. Informacje i powody decyzji znane dziś tylko właścicielowi.
6. Ryzyko błędu i możliwość jego naprawienia.

Nie wymyślaj danych, strat ani wpływu na wycenę.
Oddziel fakty od przypuszczeń.
Nie zakładaj, że wszystko powinno zostać przekazane innym.

Na końcu wskaż do trzech decyzji do rozważenia.
Zaproponuj jedną do bezpiecznej próby na 30 dni.
Uzasadnij wybór i wypisz brakujące informacje.

Polecenie 2. Zaplanuj przekazanie jednej decyzji

Chcę przekazać w firmie jedną decyzję,
zachowując kontrolę nad ryzykiem.

Rodzaj decyzji: [WPISZ OGÓLNIE]
Rola osoby decydującej dziś: [BEZ DANYCH OSOBOWYCH]
Rola, która ma przejąć decyzję: [BEZ DANYCH OSOBOWYCH]
Znane ryzyka: [OPIS OGÓLNY LUB „NIE WIEM”]

Najpierw zapytaj o brakujące informacje.
Sprawdź, czy nowa osoba zna powody wcześniejszych decyzji,
a nie tylko dopuszczalne limity.

Potem przygotuj plan na 30 dni:
- tydzień 1: pomiar sytuacji i zapis powodów dawnych decyzji,
- tydzień 2: reguły, uprawnienia, motywacja i zastępstwo,
- tydzień 3: samodzielne decyzje z ustalonym nadzorem,
- tydzień 4: ocena wyników i wybór dalszych kroków.

Wskaż sytuacje wymagające zgody przełożonego,
trzy mierniki sukcesu, warunki przerwania próby
i informacje, które powinny zostać w firmie
na wypadek odejścia osoby przejmującej decyzję.

Nie zastępuj porady prawnej ani oceny odpowiedzialności zarządu.
Nie wymyślaj kosztów, kwot ani rezultatów.
Próba nieobecności ACUS

Sprawdź swoją firmę: co stanie, gdy nie będzie Cię przez miesiąc?

Cudze odpowiedzi mogą otworzyć oczy, ale nie pokażą dokładnie, gdzie zatrzymuje się Twoja firma. Dlatego przygotowałem Próbę nieobecności ACUS, czyli zestaw pytań o to, co w przedsiębiorstwie może przestać działać, gdy właściciel nie jest dostępny.

Odpowiadasz „tak”, „nie” albo „nie wiem”. Na końcu możesz zobaczyć, które sprawy zależą od Twojej obecności, i wybrać punkt wymagający dalszej pracy.

Zrób Próbę nieobecności ACUS

Nie musisz zaczynać od wielkiej reorganizacji ani opisywania wszystkich procesów. Zacznij od jednego miejsca, w którym Twoja nieobecność mogłaby zatrzymać firmę.

Następne pytanie

Następna edycja

Pytam właścicieli dalej. W kolejnej edycji chcę sprawdzić nie tylko, co chcieliby przekazać, ale też co powstrzymuje ich przed oddaniem decyzji i co zmienia się, kiedy naprawdę to zrobią.

Weź udział w kolejnej edycji

Wtedy będzie można porównać nie tylko opinie, lecz także pierwsze doświadczenia. Dwanaście głosów pozwala nazwać kilka problemów, ale nie pozwala obliczyć, ilu polskich właścicieli się z nimi mierzy ani ile pieniędzy na nich traci.

Dziękuję wszystkim rozmówcom. Za zgodą z nazwiskiem w tej edycji występują Żaklina Przybyła, Marian Krzeszowski, Mirek Manelski, Mateusz Czerwiński, Maciej Górzyński i Artur Szyszka. Dziękuję również osobom, których odpowiedzi przytoczyłem anonimowo.

Paweł Wyszomirski

Paweł Wyszomirski
ACUS
Firma, która działa bez Ciebie, jest więcej warta.

Autor: Paweł Wyszomirski
Wydawca: OpenAir Paweł Wyszomirski
Opublikowano

Wydawca: OpenAir - Open Air Paweł Wyszomirski, ul. Panewnicka 126/3, 40-761 Katowice, NIP 6491906137. ACUS jest projektem OpenAir.

Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie jest indywidualną poradą prawną, podatkową ani finansową. Przed zmianą zasad reprezentacji firmy, zakresu pełnomocnictw lub odpowiedzialności pracowników należy sprawdzić sytuację konkretnego przedsiębiorstwa z odpowiednim specjalistą.

Podstawy prawne do dalszego sprawdzenia: Kodeks spółek handlowych, art. 293 § 3, Kodeks cywilny, art. 109¹ § 2, Kodeks pracy, art. 115-119, ustawa o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej.