Ir al contenido

is

De Wikcionario, el diccionario libre
icono de desambiguación Entradas similares:  ïs, -is
is
pronunciación falta agregar

Etimología 1

[editar]

Si puedes, incorpórala: ver cómo.

Sustantivo

[editar]
Singular y plural
is
1
Cabeza.[1]

Danés

[editar]
is
pronunciación falta agregar

Etimología

[editar]

Del nórdico antiguo íss, del protogermánico *īsan, del protoindoeuropeo *h₁eiH-.

Sustantivo común

[editar]
1
Hielo

Gaélico escocés

[editar]

Parte de la Lista Swadesh.

is
pronunciación falta agregar

Etimología

[editar]

De agus.

Conjunción

[editar]
1
Y
is
Reino Unido, EE. UU., Canadá, Australia (AFI) /ɪz/ Londres
California
California
Texas
Connecticut
Nueva Zelanda (AFI) /ɘz/
longitud silábica monosílaba

Etimología

[editar]

Del inglés medio, del inglés antiguo, del protogermánico *isti, del protoindoeuropeo *h₁ésti, del verbo *h₁es- ('ser').

Forma verbal

[editar]
1
Tercera persona del singular (he, she, it) del presente simple de be.

Información adicional

[editar]

Parte de la Lista Swadesh.

is
pronunciación falta agregar

Etimología 1

[editar]

Del irlandés antiguo is, tercera persona absoluta del presente de indicativo del verbo copulativo.

Verbo copulativo

[editar]
1
Forma afirmativa del presente de la cópula (ser)
  • Uso: puede omitirse ante nombres o pronombres.
2
Forma afirmativa relativa en función de complemento directo del presente de la cópula (que [es])
  • Uso: no requiere de ninguna partícula relativa adicional.
  • Ejemplo: 

    "[...] Níl ní ar bith is áille / 'n ghealach os cionn a' tsáile / Ná bláth bán na n-airne / Bíos ag fás ar an draighean [...]"Bríd Óg Ní Mháille.

Conjugación

[editar]
cópula conjugación y contracciones
Conjugación Contracciones
Presente Pasado/
Condicional
Partícula Presente Pasado/
Condicional
ante → Consonante Vocal o fh- Consonante Vocal o fh- Consonante Vocal o fh- Consonante Vocal o fh-
Afirmativo is baL b'L
dob'1
+ más baL b'L
Negativo H

cha2a
chan2b

níorL
charL2
baL3
níorbhL
charbhL2
b'L3
mura + mura murab murarL murarbhL
Interrogativo Afirmativo an
ar3
ab3c
arL
an mbaL3
arbhL
an mb'L3
nach + nach nárL
nach mbaL3
nárbhL
nach mb'L3
Negativo nach nárL
nach mbaL3
nárbhL
nach mb'L3
go + gur
go3
gurb
gob3
gurL
go mbaL3
gurbhL
go mb'L3
Subjuntivo Afirmativo gura gurab mbaL mb'L ó + ós ó baL ó b'L
Negativo nára nárab sula + sula sulab sularL sularbhL
Formas relativas + H cérL cérbhL
Tipo Directo is baL abL + relativo Directo is baL abL
Indirecto ar arb arL
a mbaL3
arbhL
a mb'L3
Indirecto cér cér
cérbc
cérL cérL
cérbhLc
Preposición + Consulte la tabla de cada preposición + cár cárb cárL cárbhL

L provoca mutación suave; H provoca mutación aspirada
1 Munster; 2 Ulster; 3 Connemara
a ante adjetivos; b ante sustantivos y pronombres; c ante los pronombres é, í e íad

Información adicional

[editar]

Locuciones

[editar]
Locuciones []

Etimología 2

[editar]

De agus

Conjunción

[editar]
1
Y.

Etimología 3

[editar]

De i san ("en el/la").

Preposición

[editar]
1
Hasta (temporal).
  • Uso: seguido siempre del artículo.
is
clásico (AFI) /ˈis/
eclesiástico (AFI) /ˈis/
silabación is
acentuación monosílaba
longitud silábica monosílaba
rima is

Etimología

[editar]

Del protoitálico *is, y este del protoindoeuropeo *(h₁)i- (pronombre demostrativo que se usaba en lugar de la tercera persona).[2]

Pronombre demostrativo

[editar]
1
Este, ese.
  • Uso: anafórico, se emplea también como adjetivo, también se usa como adjetivo pronominal.

Adjetivo demostrativo y pronominal

[editar]
2
Este, ese.
  • Uso: anafórico

Pronombre personal

[editar]
3
Tercera persona singular masculina: él.

Declinación

[editar]
Pronombres personales latinos []
Número Persona Género Nominativo Acusativo Genitivo Dativo Ablativo Posesivo
SingularPrimera ego meī mihi meus, -a, -um
Segunda tuī tibi tuus, -a, -um
Tercera no reflexiva Masculino is eum eius eius
Feminino ea eam
Neutro id id
Tercera reflexiva suī sibi suus, -a, -um
PluralPrimera nōs nōs nostrī, nostrum nōbīs nōbīs noster, -tra, -trum
Segunda vōs vōs vestrī, vestrum vōbīs vōbīs vester, -tra, -trum
Tercera no reflexiva Masculino , eōs eōrum eīs eīs eōrum
Feminino eae eās eārum eārum
Neutro ea ea eōrum eōrum
Tercera reflexiva suī sibi suus, -a, -um
Declinación de is, ea, idtipo: irregular, pronombre demostrativo []
Singular
Masculino Femenino Neutro
Nominativo m.is f.ea n.id
Genitivo m.eius, ejus f.eius, ejus n.eius, ejus
Dativo m., e͡i, ēī f., e͡i, ēī, eae n., e͡i, ēī
Acusativo m.eum f.eam n.id
Ablativo m. f. n.
Vocativo m. f. n.
Plural
Masculino Femenino Neutro
Nominativo m., , ī f.eae n.ea
Genitivo m.eōrum, eum f.eārum n.eōrum, eum
Dativo m.iīs, eīs, īs f.iīs, eīs, īs, eābus n.iīs, eīs, īs
Acusativo m.eōs f.eās n.ea
Ablativo m.iīs, eīs, īs f.iīs, eīs, īs n.iīs, eīs, īs
Vocativo m. f. n.

Véase también

[editar]

Forma flexiva

[editar]

Forma verbal

[editar]
1
Segunda persona del singular del presente activo de indicativo de .

Ona

[editar]
is
pronunciación falta agregar

Etimología 1

[editar]

Del proto-chon *ʔeş.[3]

Sustantivo neutro

[editar]
1 Anatomía
Muslo.[4]
is
pronunciación falta agregar

Etimología 1

[editar]

Del nórdico antiguo íss, del protogermánico *īsan, del protoindoeuropeo *h₁eiH-.

Sustantivo común

[editar]
1
Hielo.

Declinación

[editar]
Declinación de istipo: c-ar []
Indefinido
singular plural
Nominativo sg.is pl.isar
Genitivo sg.is pl.isars
Definido
singular plural
Nominativo sg.isen pl.isarna
Genitivo sg.isens pl.isarnas
is
pronunciación falta agregar

Etimología 1

[editar]

Si puedes, incorpórala: ver cómo.

Pronombre personal

[editar]
1
Él.

Yagán

[editar]
is
pronunciación (AFI) [is] /is/
silabación is
acentuación monosílaba
longitud silábica monosílaba
rima is

Etimología 1

[editar]

Si puedes, incorpórala: ver cómo.

Sustantivo

[editar]
1 Anatomía
Costilla.[5]

Referencias y notas

[editar]
  1. Sixto Perea y Alonso. «Transcripción tipográfica y Exégesis filológica provisional del Códice "Vilardebó": Versando sobre lengua y costumbre de los charrúas». Boletín de filología vol. 2. Página 13. 6.ª ed, Montevideo, 1938. Obtenido de: https://www.fhce.edu.uy/images/linguistica/boletin-filologia/Bolet%C3%ADn%20de%20Filolog%C3%ADa-T02-N6-7.pdf.
  2. Michiel de Vaan. Etymological Dictionary of Latin and the Other Italic Languages. Páginas 309-310. Editorial: Leiden. Brill, 2008. ISBN: 9789004167971.
  3. José Pedro Viegas Barros. «Proto-Chon: Fonología, morfología y léxico». Universidad de Buenos Aires, Facultad de Filosofía y Letras. Buenos Aires, 2015. Obtenido de: http://repositorio.filo.uba.ar/bitstream/handle/filodigital/3013/uba_ffyl_t_2015_903656_v1.pdf?sequence=1&isAllowed=y.
  4. Elena L. Naljis. «Selknam Dictionary». Editado por: Mary Ritchie Key & Bernard Comie. Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology - The Intercontinental Dictionary Series. 2015. Obtenido de: http://ids.clld.org/contributions/311.
  5. Oscar Aguilera. «En torno a la estructura fonológica del yagán, fonología de la palabra».