Эстәлеккә күсергә

Баш бит

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
300-ләп телдәге ирекле интернет энциклопедияның
башҡортса бүлегендә 64 287 мәҡәлә бар.

Уны төҙөүҙә һәр кем ҡатнаша ала.
Һеҙҙе лә берҙәм ирекмәндәр ғаиләһенә саҡырабыҙ!
Welcome to the Embassy! * Добро пожаловать в Посольство!
Порталдар

Башҡортостан
Башҡортостан шәхестәре
Башҡортостан ауылдары

Фән
География
Тарих

Техника
Йәмғиәт
Ислам


Яңы портал: Башҡорт әҙәбиәте

Әүҙем порталдар: Башҡорт әҙәбиәте, Бөрйән, Салауат, Нуриман райондары

Image

Image

Көн рәсеме

Image
Image

Ҡытай-ҡала — Мәскәү ҡалаһының тарихи районы, Китайгородский ҡәлғә диуары эсендә урынлашҡан. 1538 йылда мөйөштә торған һыу манараһы (башняһы) Мәскәү Кремленең Беклемишев һәм Арсенал мөйөшлө манараларына терәтеп һалынған. ХIХ—XX быуаттарҙа емерелгәндән һуң боронғо Ҡытай-ҡаланың ҙур булмаған участкалары ғына һаҡланып ҡалған.

Ҡытай—ҡала Ҡыҙыл майҙандан башланып китә, төньяҡтан Охотный Ряд, Театр майҙаны һәм уның үткәүеле менән, көнсығыштан Лубянка һәм Иҫке майҙан менән, көньяҡтан майҙан театр һәм театрға йөрөү юлы менән, көнсығыштан Мәскәү-йылғаһы менән сиктәш.

Ҡытай-ҡала территорияһы Тверь өлкәһе составына инә. Әлеге ваҡытта был Мәскәүҙең административ, эш һәм мәҙәни үҙәге. Үҙ эсенә Никольская, Ильинка, Варварка урамдарын һәм шулай уҡ Зарядье райондарын ала. 1991 йылға тиклем был территория Хамовники, Басманный һәм Таганский райондарына ингән.

«Площадь Ногина» метро станцияһын «Ҡытай-город»ҡа 1990 йылда үҙгәрткәндән һуң, уға күрше Аҡ ҡаланың (Белый город) кварталдарын яңылыш Ҡытай-ҡала тип атап йөрөтәләр.

Был һүҙ шулай уҡ итальян сitta (тулыһынса cittadelle — цитадель, нығытыу) йәки төрки һүҙе ҡатай — ҡала, ҡәлғә, инглиз һүҙе city йәки — ҡала үҙәге тигәндән килеп сыҡҡан тигән версиялар ҙа бар. Шулай уҡ элек ҡаланың был өлөшө Яңы йәки Икенсе ҡала тип аталған, һәм ХVI быуат аҙағында ул Урта ҡала йәки Ҡытай-ҡала тип атала башлаған, сөнки татар телендә «Ҡытай» урта тигәнде аңлата.

↪ дауамы…

Image

Image

Шуларҙы беләһегеҙме?

Image
Ҡыҙыл майҙан, Василий Блаженный сиркәүе
  • Василий Блаженный сиркәүе (һүрәттә) Иван Грозный бойроғо буйынса Ҡазанды яулау иҫтәлегенә төҙөлдө.
  • Тарихсылар Михаил Сусловтыты СССР дәүләтенеӊ баш идеологы итеп һанайҙар. Ул Кремль диуарҙары итәгендә Иосиф Сталин ҡәберенән уӊ яғында ерләнгән.
  • Һуӊһы йылдарҙа Католицизмда иӊ хөрмәтләнғән һәм популярлаштырылған кеше — Тереза Әcә, ул сығышы менән күпселеге мосолман динле албандарҙан.
  • Бер бөтөн булған серб халыҡтын дин бүлде: мосолман өлөшө Босния һәм Герцеговинала, православ өлөшө Сербияла һәм католик өлөшө Хорватияла айырым дәүләттәрҙә йәшәй.
  • Европа илдәрендә Сиркәү һалымы ((ингл. Church tax)) – ғәҙәти хәл. Был һалым дин конфессияларына һалына. Финляндияла граждандарҙың килеменән 2%-ҡа етә. Австрияла Сиркәү һалымын 1939 йылда Гитлер индерә һәм артабан Сиркәүҙең азатлығын һаҡлау маҡсаты менән ҡалдырылды.
  • Урыҫтар араһында беренсе Санкт-Петербург ФА-ның ағза-корреспонденты тип Пётр Иванович Рычков һанала (1759).
  • 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 100 йәшлек юбилейын билдәләгән артиллерисы ике тапҡыр «Советтар Союзы Геройы» званиеһына лайыҡ тип күрһәтелә, әммә был исем уға бирелмәй.
  • Бынан 500-300 миллион йылдар элек хәҙерге Урал тауҙары урынында ике ҡитғаны бүлеүсе Урал океаны булған, уның ҡайһы бер рифтарынан барлыҡҡа килгән шихандары әле лә һаҡланған.
Яңы мәҡәлә

Мәҡәлә оҫтаһы | Тиҙ башланғыс

Бөгөн: 26 июнь ♦ Кисәге: 25 июнь ♦ Иртәгә: 27 июньБарлыҡ көндәр
  • БМО БМО: Наркоманияға һәм наркотиктарҙың законһыҙ әйләнешенә ҡаршы көрәш көнө.
    • Ғазаплау ҡорбандарына теләктәшлек күрһәтеү көнө.
  • Ер Ер: Теш щеткаһының тыуған көнө.
    • Смурфиктар көнө.
Image Һөнәри байрамдар

26 июнь юбилярҙары

Image

Шүкенов Батырхан Камал улы (ҡаҙ. Батырхан Қамалұлы Шүкенов; 18 май 1962 йыл, Ҡыҙыл Урҙа, Ҡаҙаҡ ССР-ы — 28 апрель 2015 йыл, Мәскәү, Рәсәй) — танылған Ҡаҙағстан һәм Рәсәй эстрада йырсыһы, музыкант, саксофонсы, композитор, шағир. Ҡаҙағстандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2010). Ҡаҙағстанда ЮНИСЕФ-тың Яҡшы теләк илсеһе (2009—2015). Билдәле «А’Студио» төркөмөнә нигеҙ һалыусыларҙың береһе һәм солисы, был төркөм составында киң популярлыҡ яулай (1987—2000).

Батырхан Камал улы Шүкенов 1962 йылдың 18 майында Ҡаҙаҡ ССР-ның Ҡыҙыл Урҙа ҡалаһында экономистарҙың дүрт балалы ғаиләһендә тыуған. Атаһы — Камал Шүкен улы Шүкенов (1935), иҡтисадсы. Атаһы — ҡаҙаҡ, әсәһе үзбәк милләтле.

1979 йылда Ҡыҙыл Урҙалағы Н. А. Островский исемендәге 233-сө мәктәпте тамамлай.

Мәктәп йылдарында музыка түңәрәгенә йөрөй башлай, ә урта белем алғас, Н. К. Крупская исемендәге Ленинград дәүләт мәҙәниәт институтының саксофон класына уҡырға инә, унда ике йыл уҡый. Уға саксофон серҙәрен бар донъяға танылған саксофонсы Геннадий Гольштейн менән сакс-тенорист Владимир Рабик төшөндөрә.

1981 йылда Шүкенов Ҡурманғазы Сағырбаев исемендәге Алматы дәүләт консерваторияһының инструменталь башҡарыу факультетының саксофон класына күсә.

1982 йылда, консерваторияла уҡығанда, Алматыла музыканттар Байғали Серкебаев, Булат Сыздыҡов һәм Владимир Миклошич менән таныша, улар Батырханды Ҡазағстандан ситтә лә билдәле булған «Арай» төркөмөнә саксофонсы итеп саҡыра. Ул ваҡытта «Арай» Ҡаҙаҡ ССР-ның танылған йырсыһы Роза Рымбаева менән эшләй. Коллектив составында Шүкенов үҙен альт—тенор-саксофон оҫтаһы итеп таныта, инструменталь джаз әҫәрҙәрен башҡарып, 1983 йылда VII Бөтә Союз эстрада артистары конкурсында лауреат була.

↪ дауамы…