Przejdź do zawartości

Rex Harrison

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Rex Harrison
Ilustracja
Rex Harrison
Imię i nazwisko

Reginald Carey Harrison

Data i miejsce urodzenia

5 marca 1908
Huyton

Data i miejsce śmierci

2 czerwca 1990
Nowy Jork

Zawód

aktor

Współmałżonek

Noel Marjorie Collette Thomas
(1934–1942; rozwód)
Lilli Palmer​
(1943–1957; rozwód)​
Kay Kendall
(1957–1959; jej śmierć)
Rachel Roberts
(1962–1971; rozwód)​
Elizabeth Rees-Williams
(1971–1975; rozwód)​​
Mercia Tinker​
(1979–1990; jego śmierć)​

Lata aktywności

1924–1990

Image Multimedia w Wikimedia Commons

Sir Reginald Carey „Rex” Harrison (ur. 5 marca 1908 w Huyton, zm. 2 czerwca 1990 w Nowym Jorku) – angielski aktor teatralny i filmowy. Laureat Oscara[1].

8 lutego 1960 otrzymał dwie własne gwiazdy w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdujące się przy 6904 Hollywood Boulevard (film) i 6390 Hollywood Blvd. (telewizja)[2][3].

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Derry House w Huyton[4] w hrabstwie Lancashire jako najmłodszy z trójki dzieci Edith Mary (z domu Carey) i Williama Reginalda Harrisona, handlarza bawełną[5][6]. Miał dwie starsze siostry, Edith Marjorie i Sylvię Margaret[6]. Od dziesiątego roku życia posługiwał się imieniem „Rex”, które sam sobie nadał. Uczęszczał do szkoły przygotowawczej Birkdale School w Sheffield i Liverpool College w Mossley Hill, gdzie regularnie występował w szkolnych przedstawieniach. Po przebytej w dzieciństwie odrze Harrison stracił większość wzroku w lewym oku.

W 1924 po raz pierwszy pojawił się na profesjonalnej scenie w wieku 16 lat[7] w przedstawieniu Trzydzieści minut na ulicy w Liverpool Playhouse w Liverpoolu, zanim w 1927 dołączył do objazdowej farsy Brandona Thomasa Ciotka Karola. W 1930 trafił na kinowy ekran w niewielkiej roli George’a w komedii sportowej Wielka gra (The Great Game) u boku Billy’ego Blytha i jako gość przyjęcia w ekranizacji komedii historycznej Richarda Brinsleya Sheridana Szkoła obmowy (The School for Scandal) w reż. Thorolda Dickinsona z Madeleine Carroll.

W 1936 zadebiutował na Broadwayu w spektaklu Słodki aloes[8] i wystąpił na londyńskim West Endzie jako Alan Howard w sztuce Terence’a Rattigana Francuski bez łez, która okazała się przełomową rolą sceniczną dla niego jako czołowego komika[9][10]. Jego kariera aktorska została przerwana przez II wojnę światową, podczas której służył w Royal Air Force (1942–1944), osiągając stopień porucznika lotnictwa.

Po wojnie otrzymał ofertę od 20th Century Studios i zagrał postać króla Mongkuta w hollywoodzkiej produkcji Johna Cromwella Anna i król Syjamu (Anna and the King of Siam, 1946) z Irene Dunne[11], za którą był nominowany do nagrody Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych dla najlepszego aktora.

Został trzykrotnie uhonorowany nagrodą Tony Award; w 1949 za rolę Henryka VIII Tudora w sztuce Maxwella Andersona Anna tysiąca dni, w 1957 za rolę profesora Henry’ego Higginsa w musicalu My Fair Lady z Julie Andrews i w 1969 odebrał nagrodę specjalną za całokształt twórczości[12].

Jego kreacja Juliusza Cezara w superprodukcji Josepha L. Mankiewicza Kleopatra (1963) u boku Elizabeth Taylor i Richarda Burtona przyniosła mu nominację do Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie dramatycznym i Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego. Za rolę profesora Henry’ego Higginsa w musicalu My Fair Lady (1964) zdobył nagrodę David di Donatello dla najlepszego aktora zagranicznego, Złoty Glob dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu i Oscara dla najlepszego aktora. Zasiadał w jury konkursu głównego na 18. MFF w Cannes (1965). W dramacie historycznym Carola Reeda Udręka i ekstaza (The Agony and the Ecstasy, 1965), ekranizacji powieści Irvinga Stone’a, zagrał postać papieża Juliusza II, za którą był nominowany do Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie dramatycznym. Kolejną nominację do nagrody Złotego Globu przyniosła mu tytułowa rola doktora Johna Dolittle w musicalu familijnym fantasy Richarda Fleischera Doktor Dolittle (Doctor Dolittle, 1967), zrealizowanym na podstawie cyklu powieści dla dzieci autorstwa Hugh Loftinga.

W ostatnich latach życia rzadko pojawiał się w filmach i skupił się na pracy teatralnej. W 1989 otrzymał tytuł szlachecki.

Harrison był sześciokrotnie żonaty. W latach 1933–1942 był żonaty z Noel Marjorie Collette Thomas, z którą miał syna Noela Johna Christophera (ur. 29 stycznia 1934, zm. 19 października 2013 na zawał mięśnia sercowego w wieku 79 lat)[13][14]. 25 stycznia 1943 poślubił Lilli Palmer, z którą miał syna Rexa Careya Alfreda (ur. 19 lutego 1944, zm. 22 stycznia 2025 w wieku 80 lat)[15][16]. W 1947, będąc w związku małżeńskim z Palmer, Harrison rozpoczął romans z aktorką Carole Landis. Landis odebrała sobie życie w 1948 po spędzeniu wieczoru z Harrisonem[17]. Harrison nie zamierzał dla niej rozwieść się z Lilli Palmer. Zaangażowanie Harrisona w skandal, polegające na kilkugodzinnym czekaniu przed wezwaniem lekarza i policji, na krótko zaszkodziło jego karierze, a jego kontrakt z Fox został rozwiązany za obopólną zgodą. 6 lutego 1957 doszło do rozwodu z Lilli Palmer. 22 czerwca 1957 zawarł związek małżeński z Kay Kendall, która zmarła 6 września 1959[18]. Od 21 marca 1962 do 19 lutego 1971 był żonaty z walijską aktorką Rachel Roberts. 26 sierpnia 1971 Harrison poślubił walijską damę do towarzystwa Elizabeth Rees–Williams, z którą rozwiódł się 16 grudnia 1975. Ostatecznie 17 grudnia 1978 ożenił się z Mercią Ryhiner Schwob Tinker, która zmarła 2 czerwca 1990. W 1980, pomimo że od czasu rozwodu ożenił się już dwa razy, Rachel Roberts podjęła ostatnią próbę odzyskania Harrisona, która okazała się daremna; w tym samym roku odebrała sobie życie[19].

Nagrody

[edytuj | edytuj kod]
Rok Nagroda Kategoria Film
1963 National Board of Review Najlepszy aktor Kleopatra (1963)
1964 Nagroda Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych Najlepszy aktor My Fair Lady (1964)
1965 David di Donatello Najlepszy aktor zagraniczny
Złoty Glob Najlepszy aktor w filmie komediowym lub musicalu
Oscar Najlepszy aktor pierwszoplanowy

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Rex Harrison Awards. AllMovie. [dostęp 2021-07-15]. (ang.).
  2. ↑ Rex Harrison. Walk of Fame. [dostęp 2026-05-31]. (ang.).
  3. ↑ Hollywood Star Walk: Rex Harrison, Actor, „Los Angeles Times”, 30 czerwca 1990 [dostęp 2026-05-31] (ang.).
  4. ↑ Rex Harrison. Rotten Tomatoes. [dostęp 2021-07-15]. (ang.).
  5. ↑ John „J–Cat” Griffith: Sir Rex Harrison (1908–1990). Find a Grave. [dostęp 2026-05-31]. (ang.).
  6. 1 2 Eric Pace, Rex Harrison, a Leading Man With Urbane Wit, Dies at 82, „The New York Times”, 3 czerwca 1990 [dostęp 2026-05-31] (ang.).
  7. ↑ Rex Harrison. Rotten Tomatoes. [dostęp 2026-05-31]. (ang.).
  8. ↑ Rex Harrison. Internet Broadway Database. [dostęp 2026-05-30]. (ang.).
  9. ↑ Terence Rattigan plays: timeline and synopsis, „The Daily Telegraph”, 4 stycznia 2011 [dostęp 2026-05-31] (ang.).
  10. ↑ Samantha Ellis, French without Tears, London, 1936, „The Guardian”, 30 lipca 2003 [dostęp 2026-05-31] (ang.).
  11. ↑ Rovi: Rex Harrison Biography. AllMovie. [dostęp 2021-07-15]. (ang.).
  12. ↑ Rex Harrison Awards. Internet Broadway Database. [dostęp 2026-05-31]. (ang.).
  13. ↑ Adam Sweeting, Noel Harrison obituary, „The Guardian”, 22 października 2013 [dostęp 2026-05-31] (ang.).
  14. ↑ Daniel E. Slotnik, Noel Harrison, Actor and Singer of 'Windmills of Your Mind,' Dies at 79, „The New York Times”, 23 października 2013 [dostęp 2026-05-31] (ang.).
  15. ↑ Carey Harrison, son of Rex, offbeat writer of avant-garde plays and champion goat breeder, „The Daily Telegraph”, 5 lutego 2025 [dostęp 2026-05-31] (ang.).
  16. ↑ Gordon McDougall, Carey Harrison obituary, „The Guardian”, 28 marca 2025 [dostęp 2026-05-31] (ang.).
  17. ↑ United Press, Carole Landis, 29, Is Found Dead With a Suicide Note in Next Room; Carole Landis, 29, Apparent Suicide, „The New York Times”, 6 lipca 1948 [dostęp 2026-05-31] (ang.).
  18. ↑ Kay Kendall: Britain’s lost bombshell, „The Independent”, 10 lutego 2006 [dostęp 2026-05-31] (ang.).
  19. ↑ Walter H. Waggoner, Rachel Roberts, Actress on Stage And Screen, Is Found Dead at 53; Some of Her Credits Won Another Award Descendent of Clergymen, „The New York Times”, 28 listopada 1980 [dostęp 2026-05-31] (ang.).

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Rex_Harrison&oldid=79886039”